5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu'na muhalefet suçundan suçundan şüpheliler ... ve ... haklarında yapılan soruşturma evresi sonucunda, ....Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 06/10/2017 tarihli ve 2015/11266 soruşturma, 2017/5182 Esas, 2017/3161 Karar sayılı iddianamenin iadesine dair ....4. Asliye Ceza Mahkemesinin 23/10/2017 tarihli ve 2017/730 iddianame değerlendirme sayılı kararına yönelik itirazın reddine ilişkin mercii ....5. Ağır Ceza Mahkemesinin 06/11/2017 tarihli ve 2017/121 değişik iş sayılı kararı aleyhine, Adalet Bakanlığının 05/12/2017 gün ve 12072 sayılı kanun yararına bozma istemini içeren yazısı ekindeki dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 18/12/2017 gün ve KYB. 2017 /71234 sayılı ihbarnamesi ile Dairemize gönderilmekle okundu.
Anılan ihbarnamede;
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 174. maddesindeki, “Mahkeme tarafından, iddianamenin ve soruşturma evrakının verildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde...İddianamenin Cumhuriyet Başsavcılığına iadesine karar verilir…En geç birinci fıkrada belirtilen süre sonunda iade edilmeyen iddianame kabul edilmiş sayılır…” şeklindeki düzenleme karşısında, ....Cumhuriyet Başsavcılığınca söz konusu iddianamenin 06/10/2017 tarihinde UYAP sisteminden düzenlenerek mahkemesine tevdii edilmesi sonrası dosya içerisinde bulunan safahat kaydından da anlaşılacağı üzere, mahkemece yasal süre geçtikten sonra 27/10/2017 tarihinde iddianamenin iadesi, imza ve onay yapılmak suretiyle ....Cumhuriyet Başsavcılığına gönderildiği gözetilmeden, itirazın kabulü yerine, yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmediği, gerekçesiyle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 309. maddesi uyarınca anılan kararın kanun yararına bozulması isteminde bulunulmakla,
Gereği görüşülüp düşünüldü:
5271 sayılı CMK'nun "İddianamenin iadesi" başlıklı 174. maddesinde; "(1) Mahkeme tarafından, iddianamenin ve soruşturma evrakının verildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde soruşturma evresine ilişkin bütün belgeler incelendikten sonra, eksik veya hatalı noktalar belirtilmek suretiyle;
a) 170. maddeye aykırı olarak düzenlenen,
b) Suçun sübûtuna etki edeceği mutlak sayılan mevcut bir delil toplanmadan düzenlenen,
c) Ön ödemeye veya uzlaşmaya tâbi olduğu soruşturma dosyasından açıkça anlaşılan işlerde önödeme veya uzlaşma usulü uygulanmaksızın düzenlenen,
İddianamenin Cumhuriyet Başsavcılığına iadesine karar verilir.
(2) Suçun hukukî nitelendirilmesi sebebiyle iddianame iade edilemez.
(3) En geç birinci fıkrada belirtilen süre sonunda iade edilmeyen iddianame kabul edilmiş sayılır..." hükümleri ile iddianamenin iadesi süreci, iade nedenleri ve süresi ile sonuçları açıklanmıştır.
Kanun yararına bozmaya konu edilen "iddianamenin iadesi" kararının gerekçesinde; suça konu sözleşmelerin tümünün kriminal incelemeye gönderilerek şüphelinin yazı ve imzalarıyla uyuşup uyuşmadığının tespit edilmesi ve buna göre dava açılması gerektiğinin yazılı olduğu, iade kararına karşı Cumhuriyet savcısının itirazında; bu yönde bir zorunluluğun bulunmadığı, dosyada kamu davası açmak için yeterli delilin bulunduğu, öte yandan mahkemece iddianamenin, CMK'nun 174. maddesinde yazılı 15 günlük süre geçtikten sonra iade edildiği, bu nedenle iade kararının kaldırılması gerektiğinin yazılı olduğu, itiraz merci tarafından verilen kararda ise; UYAP sisteminde hazırlanan ve 06.10.2017 Cuma günü e-imza ile imzalanan iddianamenin, mahkeme katip ve hakiminin ekranına aynı gün düştüğü, dosya ve soruşturma evrakın 09.10.2017 Pazartesi günü fiziken havaleyle teslim alındığı, yapılan inceleme sonucu iddianamenin iadesi yazısının UYAP'ta 23.10.2017 Pazartesi günü hazırlandığı, aynı gün okunduğu, en son üzerinde 23.10.2017 tarihi yazılı olan evrakın, UYAP sisteminden çıkan doküman ayrıntılarından hakim tarafından 27.10.2017 Cuma günü e-imza ile imzalandığı, ancak karar türü iddianamenin iadesi olan bir karar evrakının katip tarafından 23.10.2017 günü oluşturulduğunun anlaşılması karşısında iade kararının süresi içinde verildiği gerekçesiyle itirazın reddedildiği görülmektedir.
Hal böyleyken, dosyadaki iddianamenin 06.10.2017 günü hazırlanması ve soruşturma evrakı ile birlikte mahkemeye 09.10.2017 günü fiziken teslim edilmesi karşısında, mahkemece dosya incelendikten sonra verilecek iddianamenin iadesi kararının, en geç 15 gün içinde yani 24.10.2017 Perşembe günü verilmesi gerekeceği, aksi halde iddianamenin kanun gereği kabul edilmiş sayılacağı değerlendirilmektedir.
Dosya içerisindeki UYAP ekran çıktılarında ilgili katibin, iddianamenin iadesine dair evrakı, son değişiklikleri yaptıktan sonra hakimle aynı gün yani 27.10.2017 günü imzaladığı, bir evrakın içeriği henüz belli olmadan katip tarafından imzalanmasının mümkün olmadığı, keza somut olayda önceden oluşturulup katip tarafından imzalanıp sonradan sadece hakimin imzasına kalan bir evrakın bulunmadığı, ayrıca bu şekilde oluşturulmaya başlanan bir evrakın hem hakim hem de katip tarafından imzalanmadan hukuken bir anlam da ifade etmeyeceği, itiraz merciinin verdiği kararın gerekçesinin yerinde olmadığı,
CMK'nun 174/1. maddesine göre iddianamedeki eksik veya hatalı noktaların belirtilmesi şartının, UYAP üzerinden iddianamenin iadesi kararı türünün seçilmesiyle değil, hakimin iade kararının gerekçesini yazması ve sonuçta ortaya çıkan evrakı imzalamasıyla tamamlanmış sayılacağı ve ilgili Cumhuriyet savcısı tarafından görülebileceği, UYAP üzerinden iddianamenin iadesine butonuna basılmasının sadece bir karar türü oluşturacağı, bu işlemin geri dönüşünün teknik olarak evrak düzeltme talep formu ile mümkün olduğu,
Öte yandan CMK'nun 174/3. maddesinin amacının, iddianame değerlendirme faaliyetinin sürüncemede kalmasının engellenmesi olduğu, bu nedenle yerel mahkemesinde süresinde kabul veya iade işlemine tabi tutulmayan, yani sürüncemede kalan iddianamelerin, Kanun'da öngörülen süre geçtikten sonra mahkemece iade edilemeyeceğinin, iddianamenin kabul edilmiş sayılacağı Kanun'da belirtilerek açıkça düzenlendiği, dolayısıyla sadece iddianamenin iadesine dair bir UYAP butonuna basma eyleminin CMK'nun 174. maddesinde şartları belirtildiği şekilde usulüne uygun oluşturulan bir iddianamenin iadesi kararı olarak kabul edilemeyeceği anlaşılmakla,
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriği yerinde görüldüğünden, ....5. Ağır Ceza Mahkemesinin 06/11/2017 tarihli ve 2017/121 değişik iş sayılı kararının 5271 sayılı CMK'nun 309/4-a maddesi uyarınca BOZULMASINA, yukarıda yazılı bozma nedenine göre müteakip işlemlerin mahallinde yapılmasına 21.01.2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy