4207 sayılı Tütün Ürünlerinin Zararlarının Önlenmesi ve Kontrolü Hakkında Kanunun 3 ve 5. maddelerine aykırı davranmaktan... TV-Olay Radyo ve Televizyon Yayıncılık Anonim Şirketi hakkında Radyo Televizyon Üst Kurulunun 19/09/2013 tarihli ve 64 sayılı kararı ile uygulanan 73.263,00 Türk lirası idarî para cezasına yönelik itirazın reddine ilişkin Ankara 10. Sulh Ceza Mahkemesinin 04/03/2014 tarihli ve 2013/1112 değişik iş sayılı kararına karşı yapılan itirazın reddine dair Ankara 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 28/05/2014 tarihli ve 2014/276 değişik iş sayılı kararı aleyhine, Adalet Bakanlığı'nın 03/12/2018 gün ve 11610 sayılı kanun yararına bozma istemini içeren yazısı ekindeki dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 12/12/2018 gün ve KYB. 2018/99358 sayılı ihbarnamesi ile dairemize gönderilmekle okundu.
Anılan ihbarnamede;
Dosya kapsamına göre, benzer bir olaya ilişkin olarak Yargıtay 19. Ceza Dairesinin 09/10/2017 tarihli ve 2016/10402 esas, 2017/7833 karar sayılı ilâmında da belirtildiği üzere, 4207 sayılı Kanun’un 3/6. maddesinde yer alan, “Televizyonda yayınlanan programlarda, filmlerde, dizilerde, müzik kliplerinde, reklam ve tanıtım filmlerinde tütün ürünleri kullanılamaz, görüntülerine yer verilemez” şeklindeki ve aynı Kanun’un eylemin işlendiği tarihte yürürlükte bulunan 5/4. maddesinde yer alan, “3 üncü maddenin altıncı fıkrasındaki yasağın görsel yayın yoluyla ihlal edilmesi halinde; yerel yayın yapan kuruluşlar, bin Türk Lirasından beşbin Türk Lirasına kadar, bölgesel yayın yapan kuruluşlar, beşbin Türk Lirasından onbin Türk Lirasına kadar, ulusal yayın yapan kuruluşlar, ellibin Türk Lirasından yüzbin Türk Lirasına kadar idarî para cezası ile cezalandırılır. Bu cezaya karar vermeye Radyo ve Televizyon Üst Kurulu yetkilidir.” şeklindeki düzenlemeler nazara alındığında, itiraz eden kuruluşun 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun’un 3. maddesinde tanımlanan ulusal yayın kapsamında nüfusun %70'ine ulaştığına ve karasal yayın ruhsatı olduğuna dair dava dosyasına sunulan delil olmadığı, bu nedenle itiraz eden kuruluşa ulusal yayın kapsamında ceza verilmesinin kanunî dayanağının bulunmadığı gözetilmeden, itirazın bu yönüyle kabulü yerine, yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmediği, gerekçesiyle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 309. maddesi uyarınca anılan kararın kanun yararına bozulması isteminde bulunulmakla,
Gereği görüşülüp düşünüldü:
Kabahate konu eylem tarihinde yürürlükte bulunan 4207 sayılı Kanun'un "Diğer Koruyucu Önlemler" başlıklı 3/6. maddesi;
"(6) Televizyonda yayınlanan programlarda, filmlerde, dizilerde, müzik kliplerinde, reklam ve tanıtım filmlerinde tütün ürünleri kullanılamaz, görüntülerine yer verilemez." iken,
05.12.2018 tarihinde yürürlüğe giren, 15/11/2018 tarihli 7151 sayılı Kanun'un 23. maddesiyle değişen 4207 sayılı Kanun'un 3/6. maddesi;
"(6) (Değişik:15/11/2018-7151/23 md.) Televizyonda yayınlanan programlarda, filmlerde, dizilerde, müzik kliplerinde, reklam ve tanıtım filmlerinde, sinema ve tiyatrolarda gösterilen eserlerde tütün ürünlerinin kullanılması ve görüntülerine yer verilmesi ya da internet, topluma açık olan sosyal medya veya benzeri ortamlarda ticari gaye ile veya reklam amacıyla tütün ürünlerinin kullanılması ve görüntülerine yer verilmesi yasaktır." şeklinde düzenlenmiştir.
Yine kabahate konu eylem tarihinde 4207 sayılı Kanun'un "Ceza hükümleri" başlıklı 5/4. maddesi ise;
"(4) 3 üncü maddenin altıncı fıkrasındaki yasağın görsel yayın yoluyla ihlal edilmesi halinde; yerel yayın yapan kuruluşlar, bin Türk Lirasından beşbin Türk Lirasına kadar, bölgesel yayın yapan kuruluşlar, beşbin Türk Lirasından onbin Türk Lirasına kadar, ulusal yayın yapan kuruluşlar, ellibin Türk Lirasından yüzbin Türk Lirasına kadar idari para cezası ile cezalandırılır. Bu cezaya karar vermeye Radyo ve Televizyon Üst Kurulu yetkilidir." hükmünü amir iken,
11.09.2014 tarihinde yürürlüğe giren, 10.09.2014 tarihli 6552 sayılı Kanun'un 111. maddesiyle değişen 4207 sayılı Kanun'un 5/4. maddesi;
"(4) (Değişik: 6552 - 10.9.2014 / m.111) 3 üncü maddenin altıncı fıkrasındaki yasağın görsel yayın yoluyla ihlal edilmesi hâlinde, yasağa aykırı yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşa ihlalin ağırlığı ve yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, ihlalin tespit edildiği aydan bir önceki aydaki brüt ticari iletişim gelirinin yüzde birinden üçüne kadar idari para cezası verilir. İdari para cezası miktarı, on bin Türk lirasından az olamaz. Bu cezaya karar vermeye Radyo ve Televizyon Üst Kurulu yetkilidir." şeklinde düzenlenmiştir.
Keza Dairemizin 08.10.2015 tarihli, 2015/193 E. 2015/5256 K. sayılı, 26.10.2015 tarihli, 2015/17689 E. 2015/6118 K. Sayılı ve 12.12.2016 tarihli, 2016/700 E. 2016/23377 K. sayılı kararlarında;
...TV logolu... Radyo ve Televizyonculuk A.Ş. adlı yayıncı kuruluş hakkında, RTÜK tarafından değişik tarihlerde yine 4207 sayılı Kanun'un 5/4. maddesi gereği verilen idari para cezası uygulamaları hakkında;
Eylem tarihindeki yasal düzenlemeler çerçevesinde kabahatlinin yerel yayın mı bölgesel yayın mı yoksa ulusal yayın mı yaptığının tespiti açısından, Radyo ve Televizyon Üst Kurulu İzleme ve Değerlendirme Dairesinin, RTÜK Başkanlık makamına sunduğu 06/11/2013 tarih ve 44096195-120.02/567 sayılı yazısı ve eki olan ek 6 tabloda anılan TV kanalının "Yerel TV (T3) Tipinde" "Yerel ve Uydu Ortamında Yayın Yapan Kuruluş" olarak belirtilmiş olması karşısında, söz konusu sigara görüntülerinin yayınlandığı TV kuruluşunun yerel statüde olduğu, ayrıca yayının 6112 sayılı Kanun kapsamındaki teknik tabiri ile "karasal" nitelikte olmadığından, "ulusal bir yayın" olarak da kabul edilemeyeceği, bu nedenle eldeki verilere göre sadece karasal ortamda yerel yayın lisansına sahip olan yayıncının "yerel yayın yapan kuruluş" olarak nitelendirilerek idari yaptırıma tabi tutulması gerektiği belirtilmiştir.
Kanun yararına bozma talebine konu somut olayda;
Bursa ve çevresinde izleyici kitlesine sahip olan, 6112 sayılı Kanun'a göre hem yerel karasal yayın lisansı, hem de uydu yayını lisansı olduğu anlaşılan... TV adlı yayıncı kuruluşun, 10.08.2013 tarihli yayın akışında tütün ürünü görüntüsüne yer verdiğinin tespit edilmesi üzerine RTÜK'ün 19.09.2013 tarihli 73.263,00 TL idari para cezası yaptırımıyla cezalandırıldığı, başvuranın "bahsi geçen yayının ulusal bazda yayın yapan kuruluş olmadığı gerekçesiyle" yaptığı başvurunun reddedilmesi üzerine yapılan itirazının da reddedildiği görülmüştür.
Yukarıda yazılı mevzuat ve emsal kararlar çerçevesinde; 4207 sayılı Kanun'daki kavram ve terimlerin karıştırılmaya müsait yazımı göz önüne alınarak, gerek 6552 gerekse 7151 sayılı kanunlarla yapılan değişiklikler sonucunda, kabahat eyleminin cezalandırılmasında esas alınan temel ölçütün "yayının yerel, bölgesel veya ulusal bazda olup olmadığı" değil, "yayıncı kuruluşun ihlalin tespit edildiği aydan bir önceki aydaki brüt ticari iletişim geliri" olarak değiştirildiği, 5326 sayılı Kanun'un "Zaman bakımından uygulama" başlıklı 5. maddesi uyarınca, 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun zaman bakımından uygulamaya ilişkin hükümlerinin kabahatler bakımından da uygulanacağı, somut olayda "lehe kanun" değerlendirilmesi yapılsa dahi değişiklik sonrası son durumda verilebilecek idari para cezasının 10.000 TL'den az olamayacağının düzenlenmesi karşısında, kanun yararına bozmaya konu mahkeme kararının verildiği tarihteki uygulamanın eylem tarihindeki mevzuata göre kabahatlinin lehine olacağı değerlendirilmiştir.
Buna göre mahkemece, kabahate konu eylem, idari para cezası ve başvurunun reddine dair karar tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat çerçevesinde, başvuran yayın kuruluşunun statüsünün "yerel yayın yapan kuruluş" olarak nitelendirilmesi ve buna göre uygulanan idari yaptırımın, kabahatin işlendiği tarihte yürürlükte ve lehe olan 4207 sayılı Kanun'un 5/4. maddesinde düzenlenen ve 2013 yılı öncesi yeniden değerleme oranları da dikkate alındığında yerel yayın yapan kuruluşlar için öngörülen 1.463,00 TL idari para cezası olarak belirlenmesi gerekirken, RTÜK tarafından verilen ulusal yayın yapan kuruluş olarak kabul edilen başvuranın başvurusunun ve itirazının reddedilmesinin kanuna aykırı olduğu anlaşılmakla,
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriği yukarıdaki nedenlerle yerinde görüldüğünden, Ankara 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 28/05/2014 tarihli ve 2014/276 değişik iş sayılı kararının 5271 sayılı CMK'nin 309/4-d maddesi uyarınca BOZULMASINA, bozma nedenine göre; kabahatli hakkında Radyo ve televizyon Üst Kurulunun 19.09.2013 tarihli ve 64 sayılı kararıyla uygulanan 73.263,00 TL idari para cezasının, kabahatli yayın kuruluşunun karasal ortamda yerel yayın yapan kuruluş olarak nitelendirilmesi nedeniyle, 4207 sayılı Kanun'un eylem tarihinde yürürlükte olan ve kabahatlinin lehine olduğu değerlendirilen 1.463,00 TL idari para cezası olarak DÜZELTİLMESİNE, infazın bu miktar üzerinden yapılmasına, 06.05.2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.