(818 S. K. m. 83, 114) (2004 S. K. m. 140)
Dava: Davacı vekili, müvekkili bankanın iflasına karar verilen ve tasfiye işlemleri İstanbul 3. İflas Müdürlüğünün 1993/26 Sayılı dosyasından devam eden Müflis C... Tur A.Ş.'den 7.12.1993 tarihi itibariyle 1.177.230.066. TL. alacağı bulunduğunu, alacağın iflas masasına kaydı talebinin kısmen kabul edilip, 665.958.578. TL.'lık kısmının reddedildiğini, red kararının haksız olduğunu ileri sürerek, 665.958.578. TL.'nın masaya kaydına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Karar: Davalı İflas İdaresi cevabında, davacı banka alacağının 29.3.1991 tarihli protokole bağlandığını, protokolde kabul edilen ana paranın miktarı ve faiz oranlarına göre, davacının toplam 511.271.488. TL. alacağının bulunduğunu ve bu alacağın masaya kaydedildiğini, fazla talep ile ilgili hesabın dayanağı bulunmadığını belirterek, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece iddia, savunma ve toplanan delillere göre, davacı bankanın müflis şirketten kaydı gereken 591.366.561. TL. daha alacağı bulunduğu gerekçesiyle bu miktarın iflas masasına kaydına, fazla istemin reddine karar verilmiş, karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Davacı banka ile müflis şirketin kredi sözleşmesine dayalı cari hesap ilişkisi devam ederken, davacı bankanın 2.8.1990 tarihinde hesabı kat'etmesinden sonra, mevcut borcun tasfiyesi amacıyla taraflar arasında 29.3.1991 tarihli protokol düzenlenmiştir. Protokolde, davacı bankanın 30.9.1990 tarihi itibariyle alacağı olan 204.508.595. TL.'nın 1/2'si DM'a, 1/2'si de USD'a çevrilerek ana para ve faiz ödemelerinin şekli ve borcun muaccel olma zamanı düzenlenmiştir. Anılan protokolün 2/5 nolu maddesinde, 2/3 nolu maddede belirtilen taksit alacaklarından herhangi birisinin gününde ve tam olarak ödenmediği veya protokoldeki hükümlerden herhangi biri ihlal edildiğinde, protokole konu alacağın tamamının muaccel hale geleceği, bu borca 30.9.1990 tarihi itibariyle % 15 faiz ve fer'ilerinin uygulanacağı, bankanın yasal takibe geçmekte haklı olduğu belirtilmiştir.
Müflis şirketin protokol hükümlerine uymaması nedeniyle borcun muaccel hale geldiği konusunda uyuşmazlık yoktur. Ancak, müflis şirket, bu protokolle borcun yenilendiğini, davacı banka alacağının bu protokoldeki koşullar çerçevesinde hesaplanması gerektiğini savunmaktadır. Mahkemece banka kayıtlarına göre düzenlenen Bilirkişi Kurulu raporu esas alınarak, banka alacağı olarak 591.366.561. TL.'ye hükmedilmiştir. Gerçekten tarafların karşılıklı iradeleri ve kabulleri ile oluşan protokolün 2/6. maddesinde bu protokolün akdedilmiş olmasının borcun yenilendiği anlamına gelmeyeceği kabul edilmiştir.
B.K.'nun 114/1. maddesinde borcun tecdidi akitten vazıh surette anlaşılmak lazımdır denilerek, tarafların yeni borç münasebeti kurarlarken, eskisini ortadan kaldırmak amacıyla hareket ettikleri, yapılan işlemin muhtevasından açıkça anlaşılması gerektiği vurgulanmıştır. Olayda, Protokolün 2/6. maddesinde açıkça bu protokolün düzenlenmesinin borcun yenilendiği anlamına gelmeyeceği belirtildiğinden ve B.K.'nun 114. maddesine uygun şekilde borcun yenilenmesi durumu bulunmadığından, davalının temyiz itirazları yerinde değildir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün ONANMASINA, 11.04.1995 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy