(2985 S. K. m. 2)
Dava: Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün davacı vekilince duruşmasız, ihbar olunan Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı vekilince de duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı vek. Av. Hayri ... ile davalılardan TEK vek. Av. Candan ... ve ihbar olunan hazine vek. Av. Salih ... gelmiş, diğer davalı taraftan kimse gelmemiş olduğundan onun yokluğunda duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, elektrik enerjisi satış fiyatına dahil edilerek müvekkilinden tahsil edilen % 10 nispetindeki Toplu Konut Fonu'nun Bakanlar Kurulu'nca 1.1.1991 tarihinden geçerli olmak üzere sıfıra indirildiğini, davalıların Bakanlar Kurulu'nun 10.5.1992 tarihli Kararı'na kadar tahsil ettikleri fon kesintilerini iade etmedikleri gibi, kesintiye devam ederek sebepsiz zenginleştiklerini ileri sürerek fazla tahsil edilen meblağın temerrüt faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı TEK vekili cevabında, müvekkili Kurum tarafından abonelerden Toplu Konut Fonu için herhangi bir ücret talep edilmediğini, Toplu Konut Fonu'na aktarılan % 10'luk payın Kurumun giderlerinin azaltılması ve finansman açığının kapanması için Bakanlar Kurulu'nun 10.5.1992 tarihli Kararıyla kaldırıldığını, Kurumun gelirleriyle ilgili bu düzenlemenin abonelerle bir ilgisi bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
Davalı ... Elektrik A.Ş. vekili ise cevabında, davacıya müvekkili şirket tarafından Bakanlığın onayından geçen tarifenin uygulandığını, bu tarifeye gereğince düzenlenen faturalara göre yapılan tahsilat nedeniyle müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, elektrik ücreti ile ilgili tarife değişiklikleri önceden sözleşme ile kabul edildiğinden tarifeyi aynen uygulayan müvekkilinin davacıya ödemesi gereken bir meblağ bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece iddia, savunma ve toplanan delillere göre taraflar arasında düzenlenen elektrik enerjisi satışına ilişkin sözleşme uyarınca satın alınacak elektrik enerjisinin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nca onanan tarifenin uygulanacağının ve ileride yapılacak tarife değişikliklerinin taraflarca kabul edildiği, tarifeye göre düzenlenen faturalarda abonelerden Toplu Konut Fonu adı altında herhangi bir bedel talep edilmediği, davalı tarafça tahsil edilmeyen bedelin davacıya iadesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, karar davacı ve ihbar olunan Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.
1- 2985 Sayılı Toplu Konut Kanunu'nun 2/k maddesi ile 3.11.1988 tarih, 1988/13341 Karar sayılı Toplu Konut Fonu, Savunma Sanayi Destekleme Fonu ile ilgili kararda değişiklik yapılmasına dair Bakanlar Kurulu Kararı'nın 2.maddesi uyarınca tüketilen elektrik enerjisinin satış kilowatı üzerinden % 10 nisbetinde hesaplanacak miktarın TEK Genel Müdürlüğü tarafından Toplu Konut Fonu hesaplarına aktarılması öngörülmüş, Bakanlar Kurulu 10.5.1992 tarih ve 1992/3019 sayılı kararıyla, anılan % 10'luk fonu 1.1.1991 tarihinden geçerli olmak üzere kaldırmıştır. Davacı % 10'luk fon kesintisinin kaldırıldığı tarihten sonra tahsil edilen paranın hukuki dayanağı bulunmadığını ileri sürerek % 10'luk fon kesintisi tutarı bedelin davalılardan tahsilini talep etmektedir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık 1.1.1991 tarihinden itibaren sıfıra indirilen Toplu Konut Fonu kesintisinin abonelere iadesinin gerekip gerekmediği konusunda toplanmaktadır.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın teklifi üzerine Yüksek Planlama Kurulu TEK'nun nominal sermayesinin 2.5 trilyondan 5 trilyona çıkarılmasını, tüketilen elektrik enerjisi bedelinden kesilen Toplu Konut paylarının TEK'nun sermayesine mahsup edilmesine, mahsup işleminin Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığınca yapılmasına.... 17.8.1990 tarihinde karar vermiş, TEK. 20.3.1991 tarihli yazısında Toplu Konut Fonu İdaresine aktarılacak Fon kesintisinin Kurum sermayesine mahsup edileceği bildirilmiştir. TEK'nun Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası ile imzaladığı TEK. Yeniden Yapılanma Projesi İkraz Anlaşması nın 2.maddesinin (iii) bendinde 1.1.1991 tarihi itibarıyla Toplu Konut Fonu'na destek vermek amacıyla borçlunun (TEK) elektrik satışlarına uyguladığı fon kesintisinin kaldırılması gerektiği hükme bağlanmıştır. Bakanlar Kurulu da 10.5.1992 tarihli, 1992/3019 sayılı kararıyla Toplu Konut Fonu'na aktarılan % 10 fon kesintisini 1.1.1991 tarihinden geçerli olmak üzere sıfıra indirilmesini kararlaştırmıştır. Yüksek Planlama Kurulu Kararı ve İkraz Anlaşması ile Bakanlar Kurulu Kararı birlikte değerlendirildiğinde, TEK.'nun gelirleri arasından Toplu Konut Fonu'na aktarılan % 10'luk kesintinin sonradan sıfıra indirilmesinin nedeninin TEK.'nun finansman açığının kapanmasına yönelik olduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle dosyada mevcut Başbakanlık Müsteşarlığı'nın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'na gönderdiği 29.1.1993 ve 10.3.1993 tarihli yazılarda istihlak edenlerden alınan % 10'luk fazlalığın talep edenlere ödenmek üzere zamanaşımına kadar müstakil bir hesapta toplanmasının uygun bulunduğu, yeni elektrik tarifeleri içerisine böyle bir oranca meblağın ilavesinin mümkün olmadığı bildirilmişse de; % 10'luk payın % 0'a indirilmesine ilişkin gerekçe ve bu gerekçeyle alınan Bakanlar Kurulu Kararı karşısında Başbakanlık Müsteşarlığı'nın yazıları ve Çukurova Elektrik A.Ş. (Ç.E.A.Ş.)'nin 24.2.1992 tarihli iç yazışmasının Bakanlar Kurulu Kararı'na etkisi bulunmamaktadır.
2985 Sayılı Toplu Konut Kanunu'nun 2.maddesinin (k) bendinde
tüketilen elektrik enerjisinin satış kilowat saat bedeli üzerinden en fazla % 10 nispetinde hesaplanacak miktar... da Toplu Konut Fonu Kaynakları arasında sayılmıştır. Hükme göre % 10 nispetindeki miktarı Fon hesaplarına aktarma sorumluluğu Türkiye Elektrik Kurumu'ndadır. Toplu Konut Fonu'nun yükümlüsü tüketici olmayıp TEK olduğundan Fon'un azaltılması veya sıfırlanması halinde abonelere yansıtılmayan (TEK tarafından düzenlenen faturalarda enerji satış bedelinin yanı sıra Toplu Konut Fonu adı altında bir bedel yer almamıştır.) bu bedelin abonelere iadesi de mümkün değildir.
Mahkemece bu yönler gözetilerek davanın reddedilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.
2- İhbar olunan Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın temyizine gelince; dava ihbar olunan Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı davanın tarafı olmadığı gibi, hükümde aleyhine bir durum da yaratılmamıştır. Davanın ve hükmün tarafı olmayan, kararı temyiz edemeyeceğinden bu nedenle davalı hazine vekilinin temyiz isteminin reddi gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle davacının temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, ikinci bentte açıklanan nedenle ihbar olunan hazinenin temyiz isteminin reddine, vekili Yargıtay duruşmasına gelen davalı Türkiye Elektrik Kurumu yararına takdir edilen 750.000.-TL. duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak, bu davalıya ödenmesine, 12.12.1995 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy