(2004 S. K. m. 72) (6762 S. K. m. 705) (YHGK. 20.12.2002 T. 2002/19-1077 E. 2002/1078 K.)
Dava: Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın sıfat yokluğu nedeniyle reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkiline ait çekin müvekkilinin bilgisi ve rızası dışında üçüncü şahsın eline geçip, 1.000.000.000.TL olarak doldurulduğunu, imzasının taklit edildiğini iddia ederek söz konusu çekten dolayı borçlu olmadığının tespitini talep ve dava etmiştir.
Davalı cevabında, dava konusu çekin icra dosyasındaki borcuna mahsuben dosya borçlusu tarafından kendisine verildiğini, bankaya ibraz edilerek karşılıksız kaşesi vurdurulduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.
Mahkemece çekin ilk hamili Erhan olduğu, davalının sadece kooperatif vekili olarak çeki bankaya ibraz eden kişi konumunda bulunduğu, davanın davalıya yöneltilmesinin usul ve yasaya uygun olmadığı gerekçesiyle davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava konusu çekin hamilinin davalı Neşe olduğu ve adı geçen tarafından bankaya ibraz edildiği anlaşılmaktadır. Bu yönler gözetilerek işin esasına girilmesi ve varılacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün davacı yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 05.10.2001 gününde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY YAZISI
Davacı vekili, müvekkili ile ilgili olup Türk Ticaret Bankası Selçuk şubesine ait bulunan çekin üçüncü şahsın eline geçerek, müvekkilinin imzası taklit edilmek ve (1.000.000.000.)TL üzerinden doldurulmak suretiyle muhatap bankaya ibraz edildiğini öğrendiğini belirtip icra takibine konu edilmesi mümkün olan söz konusu çekten dolayı davalıya borçlu olmadıklarının tesbitine karar verilmesini istemiş, davalı vekili ise davaya karşı cevabında, hamiline yazılı olan dava konusu çekin, müvekkiline borçlu bulunan dava dışı Erhan tarafından ödeme amacıyla verilmiş olduğunu tahsili için 20.8.1998 tarihinde Ticaret Bankası Bergama şubesine ibraz edildiğinde karşılığının bulunmadığının anlaşılması üzerine borçlu Erhan ...ın vekil tayin ettiği Erdem ...a, alacak tahsil edildikten sonra iade edildiğini ve halen çekin hamili olmadığını ve davacıdan alacaklı da bulunmadığını belirterek, kendisi yönünden konusu kalmayan davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
Menfi tesbit davasına konu çekin, alacaklı ... Esnaf Kefalet Kooperatifi vekili tarafından Kınık İcra Müdürlüğünün 1998/234 sayılı dosyası üzerinden, borçlu Erhan aleyhine yürütülen takip sırasında, adı geçen borçlu tarafından ödeme yerine geçmek üzere verildiği ve karşılığının tahsil edilememesi sebebiyle çekin Erhan ...a iade edildiği ve talimat üzerine Kınık Asliye Hukuk Mahkemesince çek aslının adı geçenden alınarak mahkemesine gönderilmiş olduğu, ilgili icra tutanağı ve 22.3.1999 tarihli mahkeme tutanağının incelenmesinden anlaşılmaktadır.
T. 5.10.2001 T.K.nun 705. maddesinde her ne kadar protestodan veya aynı mahiyette bir tesbitten yahut ibraz müddetinin geçmesinden sonra yapılan bir cironun, ancak alacağın temliki hükmünde tutulacağı öngörülmüş ise de somut olayda çekte mündemiç hakkın bir başkasına temliki söz konusu olmadığından, hamiline düzenlenmiş olan çekin karşılığı elden tahsil edilmek suretiyle ilk hamile tevdi edildiği anlaşıldığından ve yerleşik uygulama ile geriye dönüş cirosunun aranmadığı dikkate alındığında olayda anılan 705. maddenin uygulama olanağının bulunmadığının kabulü gerekir.
Bu yönler gözetilerek, dava konusu çekin hamili olmadığını ve kendisi yönünden davanın konusunun bulunmadığını savunan ve bu savunması yapılan araştırma ve inceleme ile doğrulanan davalı hakkında açılan menfi tespit davasının reddine karar verilmesi isabetli olup, hükmün onanması gerektiğinden, sayın çoğunluğun bozma yönünde oluşan görüşüne katılmıyorum. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy