19. Hukuk Dairesi 2002/2882 E., 2004/6283 K.
"İçtihat Metni"
Taraflar arasındaki ihtiyati haciz talebinin incelenmesi sonunda kararda yazılı nedenlerden dolayı talebin kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde talep edenler vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
İhtiyati haciz isteyen alacaklı K........A.Ş. vekili, R........Torba A.Ş.'ne diğer borçluların kefaletiyle kredi kullandırıldığını, kredi borcunun ödenmemesi üzerine hesabın katedildiğini, ipoteğin sadece döviz kredisini teminat altına aldığını ileri sürerek ihtiyati haciz karan verilmesini talep etmiş, mahkemece R...... A.Ş. yönünden 745.212.320.646. TL. kefiller yönünden
1.537.604.440.243. TL'den sorumlu olmak üzere borçların borç başlayacak menkul ve gayri men kulieriyle üçüncü şahıslardaki
hak ve alacaklarına ihtiyati haciz konulmasına karar verilmiştir.
Borçlular vekili alacağın rehinle teminat altına alındığı, ayrıca bankaya borçları bulunmadığını ileri sürerek ihtiyati haciz kaldırılmasını talep etmiş, mahkemece asıl borçlu R....... A.Ş.'nin ipotek verdiği bu nedenle llK.nun 257. maddesi uyarınca teminat altına alınan alacak işin ihtiyati haciz kararı verilemeyeceği gerekçesiyle borçlu R.....A.Ş, hakkındaki ihtiyati haczin kaldırılmasına diğer ihtiyati hacizlere yönelik talebin reddine karar verilmiş, karar taraf vekillerince temyiz edilmiştir.
İİK.nun 257. maddesine göre rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya 3. şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallan ve alacakları ile doğan haklarını ihtiyaten haczettirebilir. Görüldüğü gibi kural olarak ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın rehinle temin edilmemiş olması gerekir.
Alacaklı bankadan R.... A.Ş. kredi kullanmış ve kendisine ait 137 adet 1 parseli banka lehine 3.000.000. Dolar bedelle ipotek etmiştir. İpotek akit tablosunda K........A.Ş.'nin merkez ve şubeleri özellikle Gaziantep şubesinden R.....A.Ş., R........A.Ş., Ripolteks A.Ş., R.......A.Ş. ve R..........A.Ş.'nin aldığı ve alacağı kredilerden ve diğer nedenlerden doğacak borçlarından
dolayı teminat olarak 30.000.000 Dolar bedelle K.......A.Ş. lehine takip eden senetlerdeki şartlar dahilinde ipotek edildiği belirtilmiştir.
İpotek akit tablosunun takip eden sayfasında Bankalar Kanunu'nun izin verdiği konulardan ihracat ve yazışmalarda damga vergisi ve harç istisnası uygulanmasına ilişkin tebliğ kapsamında ihracatın finansmanı amacıyla yabancı para üzerinden veya yabancı para ölçüsüyle açılmış ve açılacak nakit, gayri nakit olmak üzere her türlü ihracat kredileri ile ihracatın finansmanı nedeniyle alacaklıya bankaya yabancı para üzerinden bankaya yabancı para üzerinden veya yabancı para üzerinden veya yabancı para ölçüsüyle doğmuş ve doğacak borçlardan dolayı 3.000.000 Dolar kadar olan kısmının ipotek kapsamında olduğu hükme bağlanmıştır.
MK.nun 851. maddesine göre ipotek kural olarak miktan Türk parası ile gösterilen belli bir alacak için kurulabilir. Yabancı para üzerinden ipotek kurulabilmesi MK.nun 851/2. maddesinde düzenlenmiştir. Hükme göre yabancı para ipoteği kurabilmek için kredi verilmiş olması, bu kredinin yabancı para üzerinden veya yabancı para ölçüsüyle verilmiş bulunması, krediyi yurt içinde veya yurt dışında faaliyette bulunan bir kredi kuruluşunun vermiş olması gerekir.
MK.nun 851/2. maddesi hükmü ve ipotek akit tablosu birlikte gözetildiğinde ipoteğin ihracat kredileri ile ihracatın finansmanı amacıyla verilen kredilerin teminatını teşkil etmek üzere kurulduğu anlaşılmaktadır.
Bu durumda mahkemece lehine ihtiyati haciz kararı verilen bankanın ipotek kapsamında olmayan alacağı bulunup bulunmadığı araştırılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken tüm alacağın ipotek kapsamında olduğunun kabulü isabetsiz oiup bozmayı gerektirmiştir.
2- Davalıların temyizine gelince;
Diğer davalılar davacı banka ile imzalanan kredi sözleşmesinin müteselsil kefilidir. BK.nun 487. maddesine göre alacaklı asıl borçluya müracaat rehinleri nakde tahvil ettirmeden emval kefil aleyhine takip yapabilir. Haklarında takip yapılabilecek kişiler aleyhine ihtiyati haciz kararı verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığından bu yöne ilişkin temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle hükmün K.......A.Ş. lehine (BOZULMASINA), (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalıların temyiz itirazlarının reddine, peşin harcın istek halinde iadesine, 27.5.2004 gününde oybirliğiyle karar verildi.