(2004 S. K. m. 179/b, 206) (6762 S. K. m. 324)
Dava: Davacı tarafından hasımsız olarak açılan iflasın ertelenmesi davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı iflasın bir yıl süreyle ertelenmesine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde alacaklı İlke Metel A.Ş. ve Yapı Kredi Bankası A.Ş. vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkili şirketin mali durumunun hammadde fiyatlarındaki anormal artışlar ve ülkedeki ekonomik istikrarsızlık nedeniyle bozulduğunu, yurt dışından siparişler alan müvekkilinin mali durumunun düzelebileceğini ayrıca yurt içinde de siparişler bulunduğunu ileri sürerek İİK.nun 179. ve devamı maddeleri uyarınca iflasın ertelenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Mahkemece, iddia, savunma ve toplanan delillere göre borca batık durumda olan davacı şirketin ıslahının mümkün olduğu gerekçesiyle iflasın 9.3.2004 tarihinden itibaren bir yıl süreyle ertelenmesine, yapılmış ve yapılacak tüm takiplerin durdurulmasına karar verilmiş, hüküm alacaklı İ. Metal A.Ş. ve Y.ve K. Bankası A.Ş. vekilince temyiz edilmiştir.
1- Davacı Anonim Şirket iflasın ertelenmesi talebinde bulunmuştur. İflasın ertelenebilmesi için erteleme talebinde bulunan şirketin borca batık durumda olması mali durumunun iyileştirilmesi ümidinin bulunması gerekir. Erteleme talebi TTK.nun 324/2. maddesine göre borca batıklık bildirimi anlamındadır. Bu nedenle mahkemenin öncelikle şirketin borca batık durumda olup olmadığını tespit etmesi borca batık durumda ise ıslahının mümkün bulunup bulunmadığını incelenmesi gerekir. Şirketin mali durumunun iyileştirilmesi ümidinin bulunmaması halinde şirketin iflasına karar verilmelidir.
Anonim şirketin borca batık durumda olması halinde iflas veya erteleme talebini düzenleyen İİK.nun 179 ve TTK.nun 324. maddesinde bu istemin ilanına ilişkin bir düzenleme yapılmamıştır.
İflasın ertelenmesi kurumu erteleme talebine bulunan şirketin menfaati göz önüne alınarak düzenlenmiş ise de alacaklıların da mefaatleri kuşkusuz korunmalıdır.
Şirket borçlarının muvazaalı olarak aktiften fazla olması sonucunu doğuracak kötüniyetli davranışların önüne geçmek ve anonim şirketin borca batık durumda olmadığını, iyileştirme projesinin yeterli bulunmadığını kanıtlama olanağı vermek amacıyla iflasın ertelenmesi talebinin İİK.nun 166/2. maddesinde de öngörülen usulle ilan edilmesi ilan üzerine borca batıklık durumu ve iyileştirme projesine itiraz edenler varsa bir itirazlar değerlendirilip erteleme koşullarının bulunup bulunmadığı araştırılarak varılacak uygun sonuç çerçevesinde bir karar verilmelidir.
2- İflasın ertelenebilmesi için borca batık durumda olan anonim şirketin ciddi ve inandırıcı bir projeyle mali durumunun iyileştirebileceği ümidinin bulunduğunun kanıtlanması gerekir. Bu nedenle herşeyden önce anonim şirketin borca batık durumda olup olmadığı tespit edilmelidir. Anonim şirketin borca batıklık bildirimi üzerine mahkemece bu durumun varlığı re'sen araştırılacaktır. Zira borca batıklık bilançosunun anonim şirketin gerçek mal varlığı değerlerini yansıtması gerekir. Bunun için tüm aktiflerin paraya çevirme değerleri yani piyasadaki satış sırasında gerçekleşebilecek fiyattan bilançoya geçirilmelidir.
Şirketin aktifi bu şekilde saptandıktan sonra borca batıklık durumu tespit edilmeli şirket borca batık durumda değilse talep reddedilmelidir. Mahkemece bilirkişi kurulundan bu yönde ek rapor alınmadan eksik inceleme ile karar verilmesinde isabet görülmemiştir.
3- Mahkemece erteleme kararı ile birlikte tüm takiplerin durdurulmasına, hacizlerin kaldırılmasına karar verilmiştir. İİK.nun 179/b maddesine göre İİK.nun 206. maddesinin birinci sırasında yazılı alacaklar için yapılan takipler ve rehinli takipler haricindeki tüm takipler durur. Takiplerin durması takibin bulunduğu aşamada kalması anlamında olup hacizlerin kaldırılması sonucunu doğurmaz. Mahkemece yasal bu yönün gözetilmemesi de isabetsiz olup, bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Yukarıda (3) bent halinde belirtilen nedenle hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 30.12.2004 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy