(6762 S. K. m. 624, 689) (2004 S. K. m. 257)
Dava: Taraflar arasındaki ihtiyati haciz kararına itiraz davasının yapılan yargılaması sonunda kararda yazılı sebeplerden dolayı talebin kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içerisinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
İhtiyati haciz isteyen vekili, keşidecisi Neptün Yapı Kooperatifi, Lehtarı Hatice Yaylak olan üç adet bonoya istinaden ihtiyati haciz isteminde bulunmuş, mahkemece talep uygun görülerek mahkemece ihtiyati haciz kararı verilmiştir.
İhtiyati hacze itiraz edenler vekili, bononun kanuni unsurlarının bulunmadığını, bonodaki imzaların sahte olduğunu, çift lehtarlı bononun geçerli olmadığını belirterek ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
Mahkemece, keşideciye protesto çekilmemesi, bonoların tanzim yerinin Mezitli olup, bu yerin bir yerleşim yerini ifade etmemesi sebebiyle senetlerin bono vasfında olmadığı gerekçeleriyle ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmiş, ihtiyati haciz isteyen vekili tarafından karar temyiz edilmiştir.
1- Bir senedin kambiyo senetlerinden olan bono olarak kabulü için, keşide yerini de içermesi zorunludur. Ancak, senette keşide yeri gösterilmemiş ise bonoyu düzenleyen kişinin ad ve soyadının yanında yazılı olan yer, düzenleme yeri kabul edilir (TTK. m. 689). Alternatiflerden birinin bulunmaması halinde senet, bono olarak geçerlilik kazanamaz. Düzenleme yerinin belirli ve mümkün bir yer olması gerektiği gibi bu yerin idari bir birim olması da zorunludur. İdari birim olmayan yer, keşide yeri olarak kabul edilemez. Somut olayda bono olduğu iddia edilen senetlerde müstakil olarak düzenleme yeri bulunmamaktadır. Üç bonoda da düzenleyenin ad ve soyadı yanındaki adreste Mezitli ibaresi yer almaktadır. Mezitli idari birim değildir. Ne var ki, 17.12.2003 keşide günlü ve 4.600.000.000.TL bedelli senet ile 11.12.2003 keşide günlü ve 3.263.000.000. TL bedelli senette keşideci Kooperatifin unvanının yazıldığı yerin yanında Mersin ibaresi yer almaktadır. Bu itibarla, yukarda anılan TTK. nun 689'uncu maddesi uyarınca alternatif keşide yerinin bulunması nedeniyle, mahkemenin, kabulünün aksine bu iki senedin bono vasfını taşıdığının kabulü gerekmektedir.
2- Düzenleme yeri bulunmayan 9.12.2003 keşide günlü ve 3.000.000.000. TL'lik senedin ise, bono vasfını taşımamakla birlikte, bir alacağın varlığını gösteren adi yazılı belge olduğu üzerinde durularak İİK. nun 257 vd. maddeleri uyarınca yapılacak değerlendirmeye göre, uygun sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekir.
3- Mahkemece ayrıca, bono hakkında protesto keşide edilmeden ihtiyati haciz istenemeyeceği gerekçesiyle talebin reddine karar verilmiştir. Oysa, TTK. nun 624. maddesindeki imkanı kullanmayan keşideciye karşı ihtiyati haciz istenebilmesi için, bononun vadesinin gelmiş olması gerekli ve yeterlidir. Bundan başka, alacaklının ödememe protestosu çekmiş olmasına ve bu protestonun bono ile birlikte ihtiyati haciz talebine eklenmesine gerek bulunmamaktadır. O durumda mahkemenin ret gerekçesi yerinde olmayıp, İİK. nun 257 ve devamı maddeleri uyarınca bir değerlendirme yapılarak, uygun sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken yazılı biçimde karar verilmesi de doğru görülmemiştir.
Sonuç: Yukarda açıklanan sebeplerle hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istem halinde iadesine, 09.11.2007 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy