19. Hukuk Dairesi 2009/5944 E., 2010/3403 K. BANKANIN ÖDEME YÜKÜMLÜLÜĞÜNÜN ŞARTLARI ÇEK GARANTİ TUTARI
3167 S. ÇEKLE ÖDEMELERİN DÜZENLENMESİ VE ÇEK HAMİLLERİN... [ Madde 10 ] 3167 S. ÇEKLE ÖDEMELERİN DÜZENLENMESİ VE ÇEK HAMİLLERİN... [ Madde 4 ]
"İçtihat Metni"
Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
-KARAR-
Davacı vekili, dava dışı borçlu tarafından keşide edilen ve toplam tutarı 4.000.00.-TL. bedelli (4) adet çekin muhatap banka olan davalıya ibraz edildiğini, ancak çeklerin karşılıksız çıkması üzerine bedellerinin tahsil edilmediğini, davalı bankanın 3167 Sayılı Kanunun 10. maddesi uyarınca herbir çek yaprağından dolayı belli miktarda sorumluluğu bulunduğunu, bu bedelin tahsili için girişilen takibe davalının itiraz ettiğini, itirazın haksız olduğunu öne sürerek davanın reddi ile % 40 icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı banka vekili, çek asıllarının ibraz anında müvekkili bankaya teslim edilmediğini öne sürerek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
Mahkemece yapılan yargılama sonunda, 3167 Sayılı Kanunun 10.maddesi uyarınca davalı bankanın herbir çek yaprağından dolayı çek hamiline karşı belli bir miktarda sorumluluğu bulunduğu bu bedelin ibraz anında istenmemiş olmasının sonradan talep edilmesine engel olmayacağı ve bu alacağın genel zamanaşımına tabii bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile davacı yararına % 40 tazminata karar verilmiş, hüküm davalı banka vekilince temyiz edilmiştir.
3167 Sayılı çekle ödemelerin düzenlenmesi ve Çek Hamillerinin Korunması Hakkında Kanun'nun 4.maddesinde 4814 Sayılı Kanun ile 26.2.2003 tarihinde yapılan değişiklik ile çekin karşılığının tamamen veya kısmen bulunmaması halinde bankanın ödeme yükümlülüğünün 10. maddede belirlenen sorumluluk miktarı saklı kalmak üzere çek hesabında bulunan miktarla sınırlı olduğu 10. maddede belirlenen miktar dahil olmak üzere kısmi ödeme halinde, çekin ön ve arka yüzünün onaylı fotokopisinin ücretsiz olarak hamile verileceği, çek hamilinin bu fotokopiyle müracaat borçlularına veya kambiyo senetleri hakkındaki takip usullerine başvurulacağı gibi Cumhuriyet Savcılığına şikayette bulunurken dilekçesine bu fotokopiyi ekleyebileceği ve bunu icra daireleri ile mahkemelerde ispat aracı olarak kullanabileceği, mahkemece veya icra dairesinin istemi halinde çekin aslının bu mercilere gönderileceği yasal hükme bağlanmıştır.
O halde mahkemece yukarıda açıklanan hususlar çerçevesinde çek asıllarının bankaya bırakılarak kısmi ödemenin talep edilmesi halinde bankanın ödeme yükümlülüğünün bulunduğu gözetilmeden yazılı olduğu şekilde davanın kabulüne karar verilmesinde isabet görülmemiştir.
SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı banka vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 25.3.2010 gününde oyçokluğuyla karar verildi.
KARŞI OY YAZISI
3167 sayılı Çekle Ödemelerin Düzenlenmesi ve Çek Hamillerinin Korunması Hakkında Kanun'un 10.maddesine göre, muhatap banka süresinde ibraz edilen çekin karşılığının bulunmaması halinde her çek yaprağı için öngörülen miktarı ödemekle yükümlü bulunmaktadır.
Davacı ,davalı bankanın ödemekle yükümlü olduğu bedeli ödemediğinden aleyhine takip yaptığını , takibe itiraz edilmesi üzerine eldeki itirazın iptali davasını açtığını belirtmiştir.
Davalı banka kendisine tazminat için usulüne uygun bir başvuru yapılıp çek aslının verilmediğini savunmuştur.
TMK.nun 6. maddesine göre ve halin olağan akışı da gözetilerek, davacının çek tazminatı için bankaya usulüne uygun bir müracaatının bulunmadığının ve ayrıca ibraz sırasında bu tazminatı istemediğinin ispat yükü davalı bankada bulunmaktadır. Kaldı ki davalı banka takip üzerine dahi, çekin tasdikli suretinin verilmesi karşılığında çek aslını istemeyerek yükümlü olduğu parayı ödemek imkanına sahipken, bu yola başvurmayıp itiraz yolunu seçmesi de doğruluk kuralları ile bağdaşmaz.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, yerel mahkeme kararının onanması gerektiği görüşünde olduğumuzdan, saygın çoğunluğun bozma yönündeki görüşüne katılamıyorum.
Kemalettin Yüksel
Üye
Full & Egal Universal Law Academy