19. Hukuk Dairesi 2009/7494 E., 2010/4141 K. HAK DÜŞÜRÜCÜ SÜRE MENFİ TESPİT DAVASI
2004 S. İCRA VE İFLAS KANUNU [ Madde 72 ]
"İçtihat Metni"
Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
Davacı vekili, müvekkili şirketin yaptığı işlerde kullanılmak üzere ihtiyaç duyduğu akaryakıtı anlaşma gereği davalı şirketten aldığı ve davalıya peşin olarak 12.000.00 TL ve 15.000.00 TL bedelli olmak üzere 2 adet çek verdiğini, fakat davalı tarafça teslim edilmesi gereken akaryakıtın müvekkillerine teslim edilmediği, bu arada peşin olarak verilen 15.000.00 TL bedelli çekin takibe konulduğunu ve icra baskısı ile müvekkili tarafından bu çeke ilişkin borcun ödendiğini belirterek, müvekkilinin herhangi bir mal almadan ödemek zorunda kaldığı çek bedellerinin istirdadını talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, zamanaşımı ve husumet itirazlarında bulunmuş, bununla birlikte davacı tarafın takip dosyasında borcu kabul ettiğini, ödemede bulunurken ihtirazı kayıt koymadığını belirterek davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, davacı tarafın 12.000.00 TL bedelli çek yönünden açtığı davanın ödeme tarihi olan 24.02.2007 tarihinden, İİK.nun 72.maddesinde öngörülen 1 yıllık süre sonrasında 24.03.2008 tarihinde açıldığı gerekçesiyle zamanaşımı yönünden reddine karar verilmiş, diğer 15.000.00 TL bedelli çek yönünden ise, bu çekin davacı tarafından önce dava dışı Mehmet Erçin'e verildiği, bu kişi tarafından davalıya geçtiği iddiasının davalı tarafça ispat edilemediği, çek metnine göre davacının çeki davalı şirkete teslim ettiği, ancak karşılığında malların gönderilmediği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm her iki taraf vekilince temyiz edilmiştir.
1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2-Dava konusu 12.000.0.-TL bedelli çek takibe konu yapılmamıştır. İİK.nun 72/8. maddesine göre, takibe itiraz etmemiş veya itirazı kaldırılmış olması nedeniyle borçlu olmadığı bir parayı ödeyen kimsenin 1 yıl içinde istirdat davası açarak paranın geri alınmasını isteyebileceği hükme bağlanmıştır. Görüldüğü gibi, İİK.72/8.maddesinde öngörülen 1 yıllık hak düşürücü sürenin uygulanması için borçlu hakkında takip yapılmış olması, takibe süresinde itiraz edilmemesi veya itirazın kaldırılması nedeniyle paranın ödenmiş olması gerekir. Somut olayda dava konusu 12.00.00.-TL bedelli çek yönünden takip yapılmadığına göre, İİK.nun 72/8.maddesinde öngörülen 1 yıllık hak düşürücü sürenin uygulanmayacağı gözetilmeden bu çek yönünden davanın hak düşürücü süre nedeni ile reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.
SONUÇ:Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenle hükmün davacı yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 08.04.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy