(6100 S. K. m. 114) (2004 S. K. m. 72)
Dava ve Karar: Taraflar arasındaki karşılıklı birleşen malın iadesi-Menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı esas davanın reddine karşı davanın HMK'nun 114/1-h bendi gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı-karşı davacı ve birleşen dosya davacıları... vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
Davacı-karşı davalı vekili; müvekkil şirketle davalı-karşı davacı arasında akdedilen Finansal Kiralama Sözleşmesi uyarınca kiralanan bir adet makinenin davalı-karşı davacıya teslim edildiğini, davalı-karşı davacının borcunu ödememesi üzerine kendisine 60 gün içinde borcunu ödemesi aksi halde sözleşmenin feshedileceğinin, bu durumda kiralanan malın da teslim edilmesi gerekeceğinin ihtar edildiğini, buna rağmen borcun ödenmemesi üzerine sözleşmenin feshedildiğini, ancak davalı-karşı davacının kiralanan malı teslim etmediğini belirterek sözleşmeye konu malın müvekkiline teslimine, aynen teslimde fiili imkansızlık olması halinde malın bedelinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı-karşı davacı ve karşı davacılar vekili; sözleşmeye konu makinenin müvekkiline teslim edilmediğini, bu durumun ihtarname ile davacıya bildirildiğini, davacı-karşı davalı taraf malı süresinde teslim etmediğinden sözleşmenin kendiliğinden sona erdiğini savunarak davanın reddini istemiştir.
Birleşen dosyada davalı-karşı davacı ve karşı davacılar vekili; taraflar arasında imzalanan Finansal Kiralama Sözleşmesi uyarınca 5 adet bono tanzim edilerek davacı-karşı davalıya verildiğini, ancak sözleşmeye konu makinenin müvekkillerine teslim edilmediğini, durumun davacı-karşı davalıya bildirildiğini, davacı-karşı davalı taraf malı süresinde teslim etmediğinden sözleşmenin kendiliğinden sona erdiğini buna karşılık davacı-karşı davalının vadesi gelen ilk bonoya dayanarak icra takibi başlattığını belirterek sözleşmenin feshine, müvekkillerinin icra takibi ne konu edilen bono ve takibe konu edilmeyen 4 adet bono nedeniyle davacı-karşı davalıya borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı-karşı davalı taraf birleşen davaya cevap vermemiştir.
Mahkemece toplanan delillere göre; bilirkişi raporunda sözleşmeye konu makinenin teslim edilmesine rağmen ödemelerde temerrüde düşüldüğü yönünde görüş bildirildiği, ancak davacı-karşı davalının muvafakati ile dinlenen makinenin satıcı firmasının satış sorumlusu olan tanığın beyanında teslim belgesinin makinenin tesliminden önce davalı-karşı davacıya imzalatıldığını ancak makinenin teslim edilmediğini belirttiği, bu durumda davalı-karşı davacıya mal teslim edilmediğinin kabulünün gerektiği, bunun yanında takibe konu senetlerin karşılıksız kaldığının ve davacılara iadesinin gerektiğinin ortaya çıktığı, bu nedenle menfi tespit davası açılmasında hukuki yarar olmadığı gerekçesiyle asıl ve birleşen davaların reddine karar verilmiş, hüküm davalı-karşı davacı ve karşı davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Davalı-karşı davacı taraf finansal kiralama şirketine verilen senetlerden dolayı borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiş, mahkemece karşı davada hukuki yarar bulunmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir. Sözleşme konusu malın teminatı olarak verilen senetler finansal kiralama şirketinde bulunduğuna ve bir kısım senetler takip konusu yapıldığına göre bu senetler iade edilmediği sürece keşideci kiracının menfi tespit davası açmakta hukuki yararı bulunmaktadır. Mahkemece bu yönler gözetilerek bir karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile karşı davanın usulden reddi isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 18.03.2013 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy