(6762 S. K. m. 644, 730)
Dava: Taraflar arasındaki birleşen menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı ile davalı banka vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Asıl dava, davalı tarafça takibe konu edilen çeklerin bedelsiz olduğundan bahisle menfi tespit davası olup; birleşen dava da aynı çeklerden dolayı bedelsizlik ve süresinden sonra ibraz nedeniyle müracaat hakkı düştüğünden bahisle menfi tespit davasıdır.
Davalı A
Seramik San. ve Tic. A.Ş. duruşmalara katılmamış, cevap da vermemiştir.
Diğer davalı banka vekili, müvekkilinin iyiniyetli meşru hamil olduğunu bildirerek davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre; davalı A
Seramik şirketince keşide edilen cevabi ihtarname içeriğine göre, dava konusu çeklerin mal karşılığı verildiği, ancak malların davalı şirketçe teslim edilmediği, bu nedenle de çeklerin bedelsiz olduğu; bedelsizlik iddiasının şahsi def'i olup ancak alt münasebete taraf olan hamile karşı ileri sürülebileceği, üçüncü kişilere ve cirantalara karşı ileri sürülemeyeceği, dava konusu çekleri davalı bankanın temlik cirosu ile devraldığı ve meşru hamil olduğu, çeklerin bankaya tahsil veya teminat cirosu ile devredildiği veya davalı bankanın borçlunun zararına hareket ettiği hususlarının davacı tarafından ispat edilemediği, öte yandan 30.09.2007 keşide tarihli çekin süresinde ibraz edilmemesi nedeniyle hamilin müracaat haklarını yitirdiği gerekçeleriyle asıl davanın kabulü ile davacının dava konusu iki adet çek nedeniyle davalı A
Seramik A.Ş'ne borçlu olmadığının tespitine; birleşen davanın kısmen kabulü ile davacının 30.09.2007 keşide tarihli 10.000 TL bedelli çekten dolayı davalı bankaya borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin isteminin reddine, tarafların tazminat istemlerinin koşulları oluşmadığından reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili ile davalı banka vekili tarafından temyiz edilmiştir.
1) Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2) Davalı banka, dava konusu çeklere ciro yoluyla hamil olmuştur. 30.09.2007 tarihli çek süresinde ibraz edilmediğinden hamilin kambiyo hukukundan doğan hakları yitirilmiş ise de; yerel mahkemenin gerekçesinde de belirtildiği üzere TTK.'nun 730. maddesi yollamasıyla aynı yasanın 644. maddesine göre, sebepsiz zenginleşme hükümlerine çerçevesinde hamilin keşideciye başvurma hakkı bulunmaktadır. Bu durumda keşideci, sebepsiz zenginleşmediğini usulüne uygun delillerle kanıtlamakla yükümlüdür. Mahkemece bu yönlerin değerlendirilmesinde yanılgıya düşülerek yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddine; (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle hükmün davalı banka yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 25.06.2012 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy