(6098 S. K. m. 592) (818 S. K. m. 500)
Dava ve Karar: Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün davacı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı vek. Av. Hafize Sabancı ile davalı vek. Av. Sedat Güven'in gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
Davacı vekili, davalı banka ile dava dışı Yapı Endüstri Limited Şirketi ile imzalanan 22.03.2007 tarihli 1.600,000 TL limitli genel kredi sözleşmesinde müvekkilinin kefil olduğunu, ayrıca bono verildiğini ve ipotek tesis edildiğini, senet ve ipotek için ayrı ayrı takibe geçildiğini takibe konu senet altındaki imzaların müvekkili şirketin borçlandırıcı işlem yapmaya yetkili kişilerin imzaları olmadıkları gibi, müvekkili şirketin ana sözleşmesine göre, üçüncü şahıslar lehine borçlanmasının mümkün olmadığını, kredi teminatı olarak dava dışı asıl borçlu şirkete ait iki adet taşınmazın ve teminat dışı taşınmazlarının hesap kat tarihinden önce davalı bankaca düşük bedellerle satın alınarak müvekkili kefilin durumunun ağırlaştırıldığını ileri sürerek şimdilik kambiyo senedine dayalı takipten dolayı borçlu olmadığının tespiti ile ipotekli takiplerde yapılan tahsilatlardan şimdilik 100.000 TLnin faiziyle davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Yargılama sırasında harcı 5.000,000 TL üzerinden tamamlamıştır.
Davalı vekili, ipotekli takiplerin tahsilde tekerrür olmamak üzere açıldığını ve davacıya ait teminat amacıyla verilen ipoteğin ihale sonucu 12.185,000 TLye müvekkili bankaya satıldığını, yetkili kişilerce işlem yapıldığını, davacı ile 29.07.2008 tarihli protokol imzalandığını, hesabın 14.05.2008 tarihinde kat edildiğini, kat tarihinden önce dava dışı asıl borçlu Yapı Endüstri Limited Şirketine ait teminat vasfında olmayan taşınmazların dava dışı başka bir şirketle yapılan finansal kiralama sözleşmesi gereği yapıldığını, davacının halen borcu olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.
Mahkemece dosya kapsamı 29.07.2008 ve 12.01.2010 tarihli protokoller ve bilirkişi raporu karşısında davacı şirketin davalı bankaya borcu olduğu gibi istirdatı gerektirecek husus bulunmadığı için davanın reddine, davalının tazminat talebinin reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.
Davacı talebi fazlaya ait hakları saklı kalmak kaydıyla, İstanbul 9. İcra Müdürlüğünün 2008/10769 Esas sayılı bonoya dayalı kambiyo senedi yolu ile takip nedeniyle borçlu olmadığının tespiti ile fazlaya ait hakları saklı kalmak kaydıyla davalı tarafından İstanbul 10. İcra Müdürlüğünün 2008/8268 E. sayılı dosyasından ve İstanbul 9. İcra Müdürlüğünün 2008/10769 Esas sayılı dosyasından alacak miktarından fazla yapılan tahsilatlardan şimdilik 100.000 TLlik kısmının reeskont avans faizi ile ödenmesine ve %40 kötüniyet tazminatına hükmedilmesine ilişkindir. Yargılama sırasında dava değerini 5.000.000 TL üzerinden beyan ederek tamamlama harcını 23.06.2009 tarihinde yatırmıştır.
Dava konusu takiplerden İstanbul 9. İcra Müdürlüğünün 2008/10769 sayılı 16.000,000 YTL bonoya dayalı takipte asıl alacak değeri 14.069,928 YTL olarak gösterilmiştir. Bu takibe karşı davacı borçlu olmadığının tespitini talep etmektedir.
Takipten ve dava tarihinden sonra 12.01.2010 tarihinde yapılan protokol ile davacı borçlu Aktur Turizm ve Endüstri A.Ş.nin borcunun protokol tarihi itibariyle 5.146,000 TL olduğu tespit edilmiş olup, davacı Aktur bu borcu tabloda gösterilen taksit tarihlerinde 48 taksitte toplamda 3.500,000 TL olarak ödeyecektir, şeklinde kararlaştırılmıştır. Buna rağmen, protokol ve dosyadaki bilirkişi (31.10.2012) tarihli tesis edilen hükümde bu yönler gözetilmeden ve tartışılmadan davanın tümden reddi doğru olmadığı gibi davacının diğer taleplerinden biri olan kredi borçlusu asıl borçlu şirket Yapı Endüstrisi Limited Şirketinin kredi teminatı olarak verdiği 104 ve 106 nolu iki adet ipotekli taşınmazın, davalı banka tarafından hesap kat edilmeden ucuz fiyatla almasının kefil ve ipotek veren üçüncü kişi konumundaki davacı şirketin durumunu ağırlaştırdığı iddiasına gelince; kredi borçlusu asıl borçlu şirket Yapı Endüstrisi Limited Şirketinin kredi teminatı olarak verdiği 106 nolu parselin ipotek bedeli 10.000,000 TL, 104 nolu parselin ipotek değeri 7.260,000 TL toplamı 17.260,000 TL olarak gösterilmiştir. Davalı bankanın 14.05.2008 tarihli hesap kat tarihinden önce bu ipotekli taşınmazları 21.03.2008 tarihinde 4.915,000 TL ve 933.000 TL bedellerle gösterilen değerlerinin çok altında satın alındığı da sabittir. Bu durumda mahkemece 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 592. (818 sayılı Borçlar Kanunu m.500) madde hükümleri gözetilerek Genel Kredi Sözleşmeleri, kat ihtarnamesi, keşif, ipotekler, bilirkişi raporları ve taraflarca imzalanan protokoller de dikkate alınarak, davalı bankanın davacının, gayrimenkul ipoteğinden doğan sorumluluğu ile kefaletten doğan sorumluluğunun, davalı bankanın yaptığı bu işlem nedeniyle ağırlaştırılıp ağırlaştırmadığı yönü üzerinde yeterince durulup tartışılmadan yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle, hükmün davacı yararına bozulmasına, vekili Yargıtay duruşmasında hazır bulunan davacı yararına takdir edilen 990 TL duruşma vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, peşin harcın istek halinde iadesine, 05.11.2013 gününde oybirliğiyle, karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy