MAHKEMESİ:Ticaret Mahkemesi
Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
- K A R A R -
Davacı vekili, davalı ile müvekkili arasında 30/05/2007 tarihli beş yıl süreli LPG otogaz bayilik sözleşmesi imzalandığını, ancak davalının 31/01/2011 tarihinde çektiği ihtarname ile sözleşmeyi haksız olarak feshettiğini, müvekkilinin de cevabi ihtarında sözleşmenin haksız feshi nedeniyle 29. ve 30. maddeleri uyarınca müvekkilinin mahrum kaldığı karı ve cezai şart bedelini talep ettiğini, ancak bu bedellerin davalı tarafça ödenmediğini belirterek, fazlaya dair hakları saklı kalmak üzere şimdilik 1.000-TL kar mahrumiyeti alacağı ve 9.000-TL cezai şart bedelinin fesih tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili; müvekkili ile dava dışı ... Petrolcülük A.Ş. arasında akaryakıt bayilik sözleşmesi olduğunu, davacının da dava dışı bu şirketle yaptığı sözleşmede ... amblemi altında faaliyet gösteren akaryakıt istasyonlarının otogaz ikmallerini gerçekleştirmeyi üstlendiğini, ancak bu şirketin bünyesindeki şirketlerin LPG dağıtım işi yapması halinde davacı ile olan anlaşmalarının sona ereceğinin de düzenlenmiş olduğunu, bu şartın gerçekleşmesi nedeniyle dava dışı ... Petrolcülük A.Ş.'nin davacıyla olan sözleşmesini feshettiğini, ... Petrolcülük A.Ş.'nin 3 aylık süre sonunda davacıyla olan sözleşmesinin sona ereceğini müvekkiline de bildirdiğini, açıklanan nedenlerle müvekkili tarafından sözleşmenin süresinden önce ve haksız olarak feshedilmiş olmadığını, ayrıca davacının talep ettiği cezai şart miktarının da çok fahiş olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporu doğrultusunda; dava dışı ... Petrolcülük A.Ş.'nin dava dışı Milangaz A.Ş.'nin bir takım hisselerini iktisap ettiği ve bu duruma dayanarak davacıya gönderdiği ihtarname ile ... bayilerine LPG ikmalini amaçlayan sözleşmelerin feshi ihbarında bulunduğu, davalının ... Petrolcülük A.Ş.'nin bayisi konumunda bulunması ve davacı ile olan bayilik ilişkisinin bu sebeple tesis edilmesi nedeniyle her iki sözleşme arasında açık bağlantı bulunduğu, davacının da bu durumu bilerek davalı ile bayilik ilişkisi tesis ettiği, sözleşme hükümlerinin bayilik sözleşmesinin aleyhe olan hükümlerinden kurtulmak amacıyla davacı tarafından kullanılamayacağı ve cezai şart talebinin işin niteliği ve taraflar arasındaki bayilik ilişkisinin tesis edilme şekline uygun düşmediği bu nedenle davalının sözleşmeyi haklı sebeple sona erdirdiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2-Davacı ile dava dışı ... Petrolcülük(...) A.Ş. arasında düzenlenen sözleşmenin 14/B-4. maddesinde "... veya şirketin sahibi olan ... ailesi tarafından kurulmuş veya kurulacak şirketlerden birinin ileride LPG dağıtım lisansı alarak LPG dağıtım şirketi olarak çalışmaya başlaması; ... veya ... ailesi tarafından mevcut veya ileride kurulacak olan herhangi bir dağıtım şirketine ortak olunması ve/veya şirketin satın alınması durumunda, keyfiyetin 3(üç) ay öncesinden ...'a bildirilmesi halinde; ..., işbu sözleşmeyi tek taraflı olarak herhangi bir mahkeme kararı almaya, herhangi bir ihbar vaya ihtar keşidesine gerek kalmaksızın, doğmuş veya doğacak her türlü hak ve alacakları saklı kalmak kaydıyla her zaman feshedebilir. Sözleşmenin feshi durumunda, BAYİ ile ... arasında işbu sözleşme kapsamında bulunan münferit otogaz bayilik sözleşmeleri de bayi ile ... arasındaki koşullara bakılmaksızın kendiliğinden sona ermiş olacaktır. Taraflar bu hususta tamamen mutabıktır. ..., en geç fesih tarihinden sonraki 6 (altı) aylık periyot sonunda, sözleşme kapsamındaki tüm bayilere yönelik ikmali kesmeyi ve usulüne uygun düzenlenmiş bayilik sözleşmesinin feshine ilişkin belgeleri ...'e teslim etmeyi kabul, beyan ve taahhüt eder. Bu durumda dahi ..., ikmali durduruncaya kadar yapmış olduğu ikmal miktarı üzerinden, işbu sözleşme kapsamında belirlenen oranlarda kar payı ödemeye devam edecektir" şeklinde bir düzenlemeye yer verilmiştir. Anılan sözleşme hükmü uyarınca dava dışı ... Petrolcülük A.Ş. tarafından davacı şirkete 04.08.2010 tarihli fesih ihbarnamesi gönderilmiş ve bu ihbarnamenin tebliğinden itibaren 3 ay sonra sözleşmenin feshedilmiş sayılacağı bildirilmiştir. Fesih ihbarnamesinin davacıya tebliğinden itibaren geçecek 3 aylık sürenin sonunda davacı ile dava dışı ... Petrolcülük A.Ş. arasındaki sözleşme feshedilmiş sayılacağından fesih tarihinden itibaren 6 aylık sürenin sonuna kadar davacı ile davalı arasındaki LPG bayiliğinin de sonlandırılması gerektiği yukarıda belirtilen sözleşme hükmü gereğidir. Ne var ki, davalı henüz bu süre dolmadan sözleşmeyi feshetmiş bulunmaktadır. Mahkemece bu yönün gözetilip değerlendirilmemesi isabetsiz olduğu gibi davacı, davalının dava dışı ... Petrolcülük A.Ş. ile davacı arasındaki sözleşme kapsamında olmadığını, zira davalının yatırımlarının dava dışı şirket ya da bayii tarafından yapılmadığını iddia etmiş, iddiasının dayanağı olarak davacı ile dava dışı ... Petrolcülük A.Ş. arasındaki sözleşmenin 2. ve 3. maddelerini göstermiş olup, mahkemece bu yöndeki iddia üzerinde durulup tartışılmadan eksik incelemeyle yazılı şekilde hüküm kurulması da doğru görülmemiştir.
SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin öteki temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle hükmün davacı yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 25.11.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.