MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi (Kadıköy 3 ATM)
Taraflar arasındaki menfi tespit-istirdat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacılar vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
- K A R A R -
Davacı vekili, müvekkili ile davalılardan ... Otomotiv Ltd. Şti.' nin davalının ithal edeceği oto yedek parçalarının satın alınması hususunda sözleşme yaptıklarını, müvekkilinin davalı ... Ltd. Şirketine 2008 yılı 7,8,9,10,11 aylara yazılmış, keşidecisi müvekkili olan toplam 73 adet çeki teslim ettiğini, ancak davalı ... Ltd. Şirketinin edimini yerine getirmemesi nedeniyle çeklerin bedelsiz kaldığını, buna dair fesih sözleşmesi de imzaladıklarını, buna rağmen çekleri diğer davalı ... Faktoring A.Ş' ye temlik yolu ile ciro ettiğini, bu çeklerden 4 adedinin icra takibine konulacağının müvekkiline bildirildiğini, henüz icra takibi başlatılmamakla birlikte müvekkilinin haciz tehdidi ile karşı karşıya kaldığını, faktoring şirketlerinin çalışma esaslarını düzenleyen yönetmeliğin 22/2. maddesi gereğince, sözleşme tarafı firmaya karşı ileri sürülebilecek def'ilerin temlik sureti ile çekleri devralan faktoring şirketine de ileri sürülebileceğini belirterek, bahse konu çekler nedeniyle müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Yargılama sürerken davaya konu çeklerin ödendiğini bildirerek ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalılardan istirdatına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili, müvekkilinin dayanak faturalarla tevsik ederek davaya konu çekleri devraldığını, davacı tarafından çeklerin bedelsiz kalmış olması ve avans çeki niteliğinde oldukları def'inin iyiniyetli müvekkilinekarşı ileri sürülemeyeceğini beyan ederek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Ltd. Şirketi vekili, davacı ile ilgili aralarında herhangi bir sözleşme bulunmadığını, karşılıklı olarak finans açıklarını kapatmak için kırdırmak veya teminat amaçlı kullanmak üzere aynı oranda çekler verdiklerini beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, davalı ... şirketinin kanıt olarak ileri sürdüğü 12 adet faturanın davacı defterlerinde de kayıtlı olduğu, buna göre davalı ... şirketinin diğer davalıdan faktoring sözleşmesi kapsamında mevzuata uygun olarak çekleri alıp tahsil ettiği, davalı ... şirketi bakımından ise, vekilleri tarafından da beyan edildiği gibi, davaya konu çeklerin davalı ... şirketine mal karşılığı olarak verilmediği, taraflar arasında karşılıklı çek alışverişinin olduğu, davacının bu davalıya finans açığını kapatmak için çekler verdiği, çeklerin bedellerine ve tahsil edilme durumlarına göre alacak-borç durumunun ortaya çıkacağı, bu durumda davalı ... Şirketi' nin hangi tutarda çek verdiği ve hangilerinin tahsil edildiğini ispat edemediği belirtilerek, davalı ... Faktoring A.Ş. hakkındaki davanın reddine, davalı ... Otomotiv Ltd.Şti hakkındaki davanın, davalının verdiği karşılıksız çıkan çeklerden davacıya bankaca ödenen 820-TL' nin düşümü ile kalan 32.230-TL itibariyle kısmen kabulü ile, davacının bu tutar üzerinden bu davalıya borçlu olmadığının tespitine, ödeme nedeniyle İİK 72/6.maddesi uyarınca dava istirdata dönüştüğünden bu tutarın 26.150-TL' lik kısmı için 19.08.2008 ve bakiyesi için 01.08.2008 tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte davalı ... Otomotiv Ltd Şti.nden tahsiline, fazlaya dair talebin reddine karar verilmiş, hüküm davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Somut olayda uygulanması gereken Finansal Kiralama, Factoring ve Finansman Şirketlerinin Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Yönetmeliğin 22/2. maddesi “Birinci fıkrada belirtilen hususlara ilave olarak factoring şirketleri kambiyo senetlerine dayalı olsa bile, bir mal veya hizmet satışından doğmuş veya doğacak fatura veya benzeri belgelerle tevsik edilemeyen alacakları satın alamazlar veya tahsilini üstlenemezler” şeklindedir.
Faktoring ilişkisi alacağın temliki hükümlerine dayandığından davacı BK 167/1 (TBK 188/1) maddesi uyarınca önceki alacaklıya karşı ileri sürebileceği şahsi def'ileri ve çeklerin bedelsiz olduğu iddiasını factoring şirketine karşı da ileri sürebilir. Somut olayda davalı ... Otomotiv Ltd. Şti.' nin faktoring şirketine devrettiği çekleri davacı ile karşılıklı olarak finans açıklarını kapatmak için kırdırmak ve teminat amaçlı kullanmak üzere verdiğini kabul ettiği, bu nedenle bahse konu çeklerin ve faktoring şirketine verilen faturanın gerçek bir mal alışverişine dayalı olmadığı anlaşılmaktadır. Bu şekildeki bir alacak faktoring sözleşmesine konu edilemeyeceğinden mahkemece davalı ... Faktoring A.Ş. yönünden de davanın kabulü gerekirken yazılı gerekçe ile reddi isabetli görülmemiştir.
SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 28.05.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy