(2004 S. K. m. 72) (2918 S. K. m. 3, 20) (818 S. K. m. 61, 63) (6098 S. K. m. 77, 79)
Dava: Taraflar arasındaki karşılıklı birleşen menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı esas davanın kısmen kabulüne, karşı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı-karşı davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
Karar: Davacılar vekili, müvekkillerinin mülkiyeti davalılardan H. D.'a ait biçerdöver ve Sap kıyıcılı beş sıralı mısır tablasını 20.09.2007 tarihli sözleşme ile 129,000 Euro bedeli ile satın aldıklarını, sözleşme gereğince muhtelif tarihli ve bedelli bonolar verildiğini, borç bittiği zaman kat'i satışın yapılacağını müvekkilleri tarafından teslim alınıp, çalıştırılmaya başlanılan biçerdöver ve mısır tablasının dava dışı 3. şahıs Ü. Z. Ür. Tic. ve Nak. Ltd. Şti.'nin davalı H. D. ve arkadaşları aleyhine giriştiği icra takibi nedeniyle 12.05.2009 tarihinde haczedilerek, yediemin olarak davalı T. D.'a bırakıldığını, bu nedenle satış sözleşmesinden sağlanması gereken menfaatin müvekkilleri açısından gerçekleşmediğini iddia ederek taraflar arasındaki sözleşmenin iptaline sözleşme sebebi ile davalıların elinde bulunan senetlerden dolayı davacıların borçlu olmadığının tespiti ile senetlerin iptaline, müvekkilleri tarafından davalılara ödenen 52,000 Euro'nun ve müvekkillerinin yoksun kaldığı kar tutarı olarak şimdilik 10.000 TL'nin faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekili cevabında, dava konusu makinelerin mülkiyetinin davalı H. D.'a ait olup, adı geçenin sözleşmede imzası bulunmadığından davada taraf olamayacağını, müvekkili H. D.'un dava dışı Ü. Z. Ür. Tic. ve Nak. Ltd. Şti.'den satın aldığı dava konusu makinelerin bedellerini ödeyemedikleri için çok düşük bir bedelle davacılara satmak zorunda kaldığını ve 21 Eylül 2007 tarihinde davacılara teslim ettiğini ancak davacılar tarafından yapılacak ödemelerin sözleşmede belirtilen şartlar içinde yapılmadığını, davacılar tarafından Ü. Z. Ür. Tic. ve Nak. Ltd. Şti.'ne sözleşme dolayısı ile yapılmış olan ödemeler geç ve kısmi olması ile alacaklı adı geçen şirket tarafından müvekkilleri aleyhine icra takibi başlatıldığını ve sadece biçer döver'in muhafaza altına alındığını, mısır tablasının ise halen davacıların zilyedildiğinde bulunduğu ve işleterek kâr sağladıklarını davacıların sözleşmeye aykırı davranışları neticesinde müvekkillerinin mağdur olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
Birleşen davada davacılar vekili, taraflar arasında akdedilen sözleşme ile satılan makineler davalılara teslim edilmesine rağmen ödemelerin yapılmadığını, bu nedenle dava dışı Ü. Z. Ür. Tic. ve Nak. Ltd. Şti.'nin müvekkilleri aleyhine icra takibi yapıp, sözleşme konusu makinelerden biçerdöveri muhafaza altına alarak, icra satışının gerçekleştiğini müvekkillerinin bu nedenle zarara uğradığını, davalıların kusurlu olarak sözleşme gereğini yerine getirmemeleri nedeniyle sözleşme gereğince biçerdöverin yarısı kadar müvekkillerine tazminat ödemeleri ve kâr mahrumiyetlerini gidermeleri gerektiğini, ayrıca davalılarda bulunan mısır tablasının sözleşmenin iptali dolayısı ile müvekkillerine teslimi gerektiğini iddia ederek sözleşmenin iptali ile sözleşme gereği davalılara teslim edilmiş olan mısır tablasının müvekkillerine teslimine, yoksun kalınan kar nedeniyle 5.000,00 TL'nin ve sözleşmede belirtilen cezai şart bedeli olan 126.355,50 TL'nin yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.
Mahkemece iddia, savunma, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre satıma konu biçerdöverin 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 3. maddesinde belirtilen araç tanımına girmekte olup, aynı yasanın 20/a-1 maddesi gereğince tescili zorunlu araçlardan olduğu, tarım aracı olması nedeniyle Tarım Müdürlüğü nezdinde de kayıt ve tescilinin yapıldığı, kayıt ve tescil zorunlu araçların satışlarının 2918 sayılı yasanın 20/d maddesi gereğince noterlerce yapılması zorunlu olup, harici satış sözleşmelerinin geçerli olmadığı bu nedenle tarafların aldıklarını iade ile yükümlü oldukları, sözleşmeye konu aracın haciz ve yakalama şerhi ile alıcı davacıların elinden dava tarihinden önce alındığı, davadan önce sözleşme kapsamında düzenlenen senetlerden 15.01.2008 ve 15.09.2008 tarihli toplam 52,000 Euro bedelli senetlerin davalılar tarafından tahsil edildiği diğer senetlerin henüz tahsil edilmediği, ancak sap kıyıcılı beş sıralı mısır tablasının davacıların elinde kalmış olup 4.000 Euro bedelle davacılar tarafından üçüncü kişelere satıldığı, ödenen 52,000 Euro bedelden bu bedelin mahsubu ile 48,000 Euro bedelin davalılardan tahsili gerektiği, satım sözleşmesinin geçersizliği nedeniyle sözleşme kapsamında verilen senetlerden dolayı davacıların davalılara borçlu olmadığı mısır tablasının üçüncü kişilere davacılar tarafından satışı nedeniyle iadesinin mümkün olmadığı kaldı ki mısır tablası biçerdöverin mütemmim cüzü olmadığından ve tescil edilecek araç tanımına giren bir emtia olmadığından sözleşme ile satışın mümkün olduğu anlaşılmakla bedelinin davacılara iadesi gereken miktardan düşüleceği, her iki tarafın sözleşmenin ifası amacıyla ve yüklendikleri edimlerin yerine getirilmesi kapsamında yoksun kalınan kar taleplerinin yerinde olmadığı, dava tarihinde yürürlükte olan 818 sayılı BK.'nun 61, 63 ve 6098 sayılı TBK'nun 77, 79. maddeleri gereğince geçersiz sözleşme gereğince iadenin kapsamının tarafların sözleşme kapsamında aldıklarını iade ile sınırlı olduğu ayrıca yoksun kalınan karın istenemeyeceği, sözleşmenin geçersizliği nedeniyle sözleşmeye bağlı fer'i koşul olan cezai şart koşulunun da geçersiz olduğu, bu nedenle istenemeyeceği, gerekçesiyle asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davanın ise, sözleşmenin iptali konusunda asıl dosyada karar verilmiş olduğundan davacıların mısır tablasının teslimi, yoksun kalınan kar ve cezai şart bedeline ilişkin taleplerinin reddine karar verilmiş, hüküm davalı- davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Sonuç: Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı-karşı davacı vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenden alınmasına, 09.07.2013 gününde oybirliği ile, karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy