(2004 S. K. m. 258, 264) (6100 S. K. m. 200)
Dava: Taraflar arasındaki ihtiyati haciz talebinin incelenmesi sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı ihtiyati haciz talebinin reddine yönelik olarak verilen kararın süresi içinde ihtiyati haciz isteyen vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
Karar: İhtiyati haciz isteyen vekili, irsaliyeli faturalar ve cari hesap mutabakatlarına istinaden ticari satımdan kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla ihtiyati haciz isteminde bulunmuştur.
Mahkemece, ihtiyati haczin olağanüstü bir haciz yöntemi olduğu, borçlunun mal kaçırdığına dair somut delil sunulmadığı, teminatla güvenceye bağlanmamış muaccel olan her alacak için ihtiyati haciz kararı verilemeyeceği, alacağın yargılamayı gerektirdiği belirtilerek istemin reddine karar verilmiş, kararı ihtiyati haciz isteyen vekili temyiz etmiştir.
İcra ve İflas Kanununun 258inci maddenin 1inci fıkrası uyarınca, ...Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeğe mecburdur.... Bu hükme göre alacaklının, alacağının varlığını ve muaccel olduğunu tam ve kesin şekilde ispat etmesi aranmamakta, bu konuda mahkemeye kanaat verecek delilleri göstermesi yeterli kabul edilmektedir. Bununla birlikte, özellikle hukuki bir işlem söz konusu olduğunda, alacağın varlığının ve muaccel olduğunun yazılı bir belgeye veya belgeler zincirine dayanması tercih edilmesi gereken bir seçenektir (HMK m. 200). Bu nedenle muaccel olan her alacak için ihtiyati haciz kararı verilemeyeceğine dair mahkeme gerekçesi kanunun açık hükmüne aykırıdır.
İİKnun 264üncü maddesine göre ihtiyati haczi tamamlayan merasim çerçevesinde, ihtiyati hacze konu her alacağın genel ilke olarak yargılamayı gerektirebileceği dikkate alınmalıdır. Dolayısıyla alacağın yargılamayı gerektirdiği şeklindeki mahkeme gerekçesinde bu nedenle isabet bulunmamaktadır.
Öte yandan ihtiyati haciz müessesesinin olağanüstü bir haciz yolu olarak nitelendirmesi de isabetsizdir. İhtiyati haciz olağanüstü bir haciz yöntemi olmayıp, bir çeşit hukuki korumadır. Kanunda, öğretide ve yargı uygulamasında kabul edilen hukuki nitelendirme ve kavramlar yerine, gerekçeleri de açıklanmadan farklı bir terminoloji kullanılmak suretiyle ihtiyati haciz müessesesine farklı anlamlar yüklenmesi yorum kuralları ile bağdaşmaz.
Yukarıda açıklanan hukuki esaslar çerçevesinde mahkemece yapılacak iş, ibraz edilen delillerin incelenip muaccel bir alacağın varlığına kanaat getirilmesi halinde ihtiyati haciz kararı verilmesi, aksi halde istemin reddedilmesinden ibaret olup, yerinde olmayan gerekçelerle yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenle ihtiyati haciz isteyen vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine. 06.05.2014 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy