MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi
Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
- K A R A R -
Davacı vekili, müvekkili ile davalı arasında 27.10.2008 tarihinde imzalanan 3 yıl süreli ... Bayilik Sözleşmesinin davalı tarafından tek taraflı olarak 07.10.2010 tarihli ihtarname ile süresinden önce haksız bir şekilde feshedilmiş olması nedeniyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla sözleşmenin 29. maddesinde öngörülen kar mahrumiyeti alacağının şimdilik 20.000 TL.lik kısmı ile sözleşmenin 30.maddesinde öngörülen cezai şart alacağının şimdilik 40.000 TL lik kısmının fesih tarihi olan 12.10.2010 tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davacının müvekkili ile imzalamış olduğu bayilik sözleşmesinden kısa bir süre sonra dava dışı....... ile imzalanan 01.01.2009 tarihli sözleşmenin 14. maddesinin B-4 hükmü gereği dava dışı... Petrolcülük tarafından iş bu sözleşmenin 04.08.2010 tarihli ihtarname ile feshedildiğini, bunun üzerine anılan şirket tarafından müvekkili ile davacı şirket arasındaki .... Bayilik Sözleşmesinin süresinin de 3 aylık feshi ihbar süresi sonunda kendiliğinden sona ermiş olacağını müvekkiline bildirdiğini, bu sebeple müvekkili tarafından davacıya keşide edilen 07.10.2010 tarihli fesih ihtarnamesi ile sözleşmenin feshedildiğini, bu itibarla husumetin müvekkiline yöneltilmesinin doğru olmadığını, talep edilen cezai şart ve kar mahrumiyetinin müvekkilinin ekonomik mahvına neden olacağını ileri sürerek davanın reddini istemiştir.
Mahkemece yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve benimsenen kök ve ek bilirkişi raporlarına göre; davacı ile dava dışı..... arasında imzalanan 01.01.2009 tarihli ek protokol ve eki listelerde bulunan anlaşma uyarınca dava dışı....Petrolcülük (...) ile.... Dağıtım şirketine ortak olmak suretiyle 01.01.2009 tarihinde yapılan sözleşmenin 14/B-4 maddesi uyarınca davacıya keşide ettiği .... Noterliğinin 04.08.2010 tarihli ihtarı ile 3 ay sonra hüküm doğurmak üzere sözleşmenin feshedildiği, bahse konu sözleşmenin bu haliyle 4.11.2010 tarihinde fesih olduğunun kabulü gerektiği, aynı maddenin devamında B bendi kapsamında bulunan 1,2,3 fıkralarına göre sözleşmenin feshi durumunda bayi ve... arasında sözleşme kapsamında bulunan münferit... Bayilik sözleşmeleri de bayi ile... arasındaki ticari koşullara bakılmaksızın kendiliğinden sona ereceğinin ve tarafların bu hususta mutabık olduklarının belirtildiği, davacının davalıya... ikmali yapan dağıtım şirketi dava dış...... şirketinin ise davalının üzerinde faaliyet gösterdiği istasyon sahibi olduğu, yine sözleşmenin B bendinde 4. fıkrasına göre feshi veya sözleşmenin süresinin sona ermesi halinde... şirketinin fesih tarihinden sonraki 6 aylık periyot sonunda tüm bayilere yönelik ikmali kesmeyi ve usülüne uygun şekilde düzenlenmiş bayilik sözleşmesinin feshine ilişkin belgeleri ...teslim etmeyi kabul ve taahhüt ettiğinin belirtildiği, bu haliyle davalının davacı ile dava dışı Bölünmez şirketinin aralarındaki sözleşme hükümleri gereğince haklı olarak sözleşmeyi feshettiği, zira dava dışı .... şirketi ile davacı arasındaki sözleşme sona erdiğinde davalının da.... Bayilik sözleşmesini sona erdirmekle yükümlü olduğu, davalının sözleşmeyi feshi haklı olduğundan davacı yanın yoksun kalınan kar ve cezai şart isteminin yerinde olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.
Dava, davalı bayi ile imzalanan 3 yıl süreli.... ... Bayilik Sözleşmesinin süresinden önce davalı tarafından haksız feshedildiği iddiasıyla cezai şart ve kar mahrumiyeti alacağının tahsili istemine ilişkindir.
Davalı, taraflar arasındaki....Bayilik sözleşmesinin dayanağını teşkil eden akaryakıt bayisi olduğu dava dışı.... ile davacı arasındaki 01.01.2009 tarihli sözleşmenin feshedilmiş olması sebebiyle sözleşmenin haklı olarak feshedildiğini savunmuştur.
Uyuşmazlık dava dış... ile davacı arasında imzalanan 01.01.2009 tarihli sözleşmenin .... tarafından feshinin davacı ile davalı arasındaki otogaz bayilik sözleşmesinin feshi için haklı neden oluşturup oluşturmayacağı hususunda toplanmaktadır.
Davalının akaryakıt bayisi olduğu dava dışı ... ile davacı arasında ilk olarak 01.01.2008 tarihli dava dışı ...'nin bayileri olan akaryakıt istasyonlarında davacının dağıtımını yaptığ... satışına izin veren sözleşmenin, daha sonra iş bu sözleşmenin eki niteliğindeki 01.01.2009 tarihli sözleşmenin imzalandığı dosya içeriği ile sabittir. 01.01.2009 tarihli sözleşmenin “sona erme” başlıklı 14/b maddesinin 4. bendinde; “...l veya şirketin sahibi olan....ailesi tarafından kurulmuş veya kurulacak şirketlerden birinin ileride .... dağıtım lisansı alarak... dağıtım şirketi olarak çalışmaya başlaması;...veya ... ailesi tarafından mevcut veya ileride kurulacak olan herhangi bir... dağıtım şirketine ortak olunması ve/veya şirketin satın alınması durumunda, keyfiyetin 3 ay öncesinden...'a bildirilmesi halinde ...iş bu sözleşmeyi tek taraflı olarak herhangi bir mahkeme kararı almaya, herhangi bir ihbar veya ihtar keşidesine gerek kalmaksızın doğmuş ve doğacak her türlü hak ve alacakları saklı kalmak kaydıyla her zaman feshedebilir. Yukarıda B bendi kapsamında bulunan 1.2. ve 3. fıkralara göre işbu sözleşmenin feshi durumunda, bayi ile ....arasında iş bu sözleşme kapsamında bulunan münferit otogaz bayilik sözleşmeleri de bayi ile ... arasındaki ticari koşullara bakılmaksızın kendiliğinden sona ermiş olacaktır. Taraflar bu hususta tamamen mutabıktır. İş bu sözleşmenin yukarıda B bendi kapsamında bulunan fesih başlıklı maddenin 4. fıkrasına göre feshedilmesi veya işbu sözleşmenin süresinin sona ermesi halinde ..., engeç fesih tarihinden sonraki 6 aylık periyot sonunda sözleşme kapsamındaki tüm bayilere yönelik ikmali kesmeyi ve usulüne uygun düzenlenmiş bayilik sözleşmesinin feshine ilişkin belgeleri ...'e teslim etmeyi kabul, beyan ve taahhüt eder. Bu durumda dahi ... ikmali durduruncaya kadar yapmış olduğu ikmal miktarı üzerinden iş bu sözleşme kapsamında belirlenen oranlarda kar payı ödemeye devam edecektir.” hükmüne yer verilmiştir. Nitekim anılan sözleşme hükmüne dayanılarak dava dışı.... tarafından davacıya keşide edilen ve 06.08.2010 tarihinde davacıya tebliğ olunan... Noterliği'nin 04.08.2010 tarihli ihtarnamesinde 3 ay sonra hüküm doğurmak üzere sözleşmenin feshedildiği bildirilmiştir. İhtarnamenin tebliğ tarihi gözetildiğinde feshin 06.11.2010 tarihinden itibaren geçerli olacağı sözleşme hükmü gereğidir. Davalı ise fesih tarihi gelmeden davacıya keşide ettiği .... Noterliği'nin 07.10.2010 tarihli ihtarı ile ... bayilik sözleşmesini feshettiğini bildirmiştir. Bu durumda davalı, dava dışı ...'nin davacıya yönelik feshin sonuç doğuracağı 3 aylık süre henüz dolmadan davacı ile aralarındaki bayilik sözleşmesini 1 ay önce feshetmiş olmaktadır. Zira, davalının sözleşmeyi fesih tarihi 07.10.2010 tarihi itibariyle davacı ile dava dışı ... arasındaki sözleşme feshin geçerli olacağı tarih gelmediğinden yürürlüğünü sürdürmektedir. Hal böyle olunca somut olay bakımından davalının fesihte haklı olduğunun kabulünde isabet görülmemiştir. Mahkemece delillerin takdirinde yanılgıya düşülerek yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.
SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün temyiz eden davacı yararına BOZULMASINA, bozma nedenine göre davacı vekilinin öteki temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, peşin harcın istek halinde iadesine, 01.07.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy