Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
- K A R A R -
Davacı vekili, olan müvekkili ile davalı bayi arasında 22.04.2008 tarihinde 5 yıl sürelisözleşmesi imzalandığını. 04.08.2013 tarihinde sona ermesi gereken bayilik sözleşmesinin, davalı tarafından toplam taahhüt ettiği miktarda satış gerçekleştirmiş olduğu gerekçesiyle 01.03.2011 tarihli İhtarnameyle süresinden önce ve haksız feshedildiğini,davalının süresinden önce haksız feshettiği bayilik sözleşmesinin yerine 2 yıl 22 gün süreli yeni bir bayilik sözleşmesi teklifi yapılmış olmasına rağmen buna icabet etmediğini ileri sürerek haksız fesih nedeni île davacının mahrum kaldığı kardan oluşan maddi zararına mahsuben 10.000,00 TL. maddî tazminat ile kalan 2 yıllık asgari 90 ton satma taahhüdünü ihlal etmiş olması sebebiyle sözleşmenin 39. Maddesine göre kararlaştırılan ton başına 30 USD olmak üzere 5400 USD cezai şarta mahsuben 5.000,00TL. cezai şartın fesih tarihinden itibaren avans faiziyle tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, feshin asıl sebebinin müvekkilin yaptığı satışlarla sağlayıcının karlılığının çok yüksek olmasına rağmen bayiye çok düşük karlar bırakmış olmasını ve bu şikâyetlerinin davacı tarafça haklı bulunmuş olmasına karşın bir türlü düzeltilmemesi olduğunu,davacının fesihten sonra yeniden bir sözleşme teklifinde bulunmak suretiyle dava konusu sözleşmedeki dengesizliği ve feshin haklılığı kabul ve ikrar etmiş olduğunu yeni sözleşme davalı tarafından imzalanmayınca bu davayı açmasının kötü niyetli olduğunu, feshedilmiş sözleşmeye dayanarak talepte bulunamayacağını ,davalının sözleşmenin yürürlüğü süresince tüm yükümlülüklerini tamamen yerine getirdiği gibi 5 yıl için satmayı taahhüt ettiği toplam rakamdan fazlasını 3 yıllık sürede satarak gerçekleştirdiğini,davacının fesihle bir zararı doğmadığını, olsa bile bu fesihten sonra başka bayi bulma arayışına girerek ürününü satabileceği halde bunu yapmayarak zararını ağırlaştırdığını davacının kendi kusuruyla verdiği zarardan davalının sorumlu tutulamayacağını,davacının sözleşmenin feshedilmesinden sonraki iki yıllık döneme ilişkin olarak eksik tonaja dayanarak cezai şartı hem sözleşmede kararlaştırılmış olmadığından hem de önceki dönemlerdeki tonaj taahhütlerini fazlasıyla gerçekleştirmiş olduğundan talep edemeyeceğini, dava dilekçesindeki cezai şartı bedeli için ton başına 30 USD olan iddiasını daha sonra maddi yanılgı gerekçesinin ardına sığınıp 100 USD olarak değiştirerek genişletmesine muvafakat etmediğini savunarak davanın reddini istemiştir.
Davacı vekili 08/08/2012 havale tarihli ıslah dilekçesiyle dava dilekçesinde 30USD olarak belirtilen ton başına cezai şart bedelini 100 USD 'ye yükseltmiştir.
Mahkemece yapılan yargılama ve benimsenen bilirkişi raporuna göre ; taraflar arasında 22.04.2008 tarihinde 5 yıl süreli olarakbayilik sözleşmesi imzalandığı ve bu sözleşmenin hükümlerine göre 22.04.2013 tarihinde sona ereceğinin kararlaştırıldığı , davalının, 5 yıl süre ile imzalamış olduğu sözleşmeyi 01.04.2011 tarihi itibarı ile feshetmiş olmasının haklı bir nedene dayanmadığı, haksız fesih sebebiyle davacının kalan süreye 2 yıl 21 günlük süreye ilişkin kar mahrumiyetini prensip olarak isteyebileceği,ancak davalının, davacının, kusuru ile zararın ağırlaşmış olduğunu savunmuş olması sebebiyle l yıllık süreyi aşan kısma İlişkin kâr mahrumiyetinden sorumlu tutulamayacağı, davacının davalıdan isteyebileceği nihai tazminat talebinin sadece 1 yıllık süreye İlişkin kar mahrumiyeti ile sınırlı tutulmasının hakkaniyete uygun olacağı,davacının ticari defterlerindeki bilanço ve gelir tablosunu sunmadığı, bu nedenle de kar mahrumiyeti hesabının yapılamadığı,davacının davalıdan 484.057,92 TL tutarındaki bir satıştan % 0,42 oranı hesabı ile 1 yıl için 2.006,08 TL talep edebileceği, davacının fazlaya ilişkin hakkını saklı tutarak, talep etmiş olduğu tazminat için 2.006,08 TL ve cezai şart için 5,000 TL miktar olmak üzere toplam 7.006,08-Tl talep edebileceği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ,hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.
1- Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin taktirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı ve davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2-Davacı taraf dava dilekçesinde cezai şart tutarını ton başına 30 USD olarak belirlemiş ve buna göre fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 5.000 TL 'nin tahsilini istemiştir.Alınan bilirkişi raporuna göre davacının ton başına 30 USD üzerinden 5.400 USD cezai şart talep edebileceği belirtilmiş mahkemece de bu miktar yönünden rapor benimsenmiştir. 08.08.2012 tarihli ıslah dilekçesi ile toplam cezai şart alacağı 32.031,00 TL 'ye çıkartılmış olup bu durumda 5.400 USD karşılığı TL tutarındaki cezai şarta hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi isabetsizdir.
3-Davalı vekilinin vekalet ücretine yönelik temyizine gelince davalı taraf yargılamada vekille temsil edilmiş olup davada reddolunan kısım yönünden davalı yararına nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken maktu vekalet ücreti de kabul şekliyle doğru görülmemiştir.
SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı ve davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine,hükmün (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı,(3) nolu bendde açıklanan nedenlerle hükmün davalı yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 04/04/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy