19. HUKUK DAİRESİ
YARGITAY KARARI
MAHKEMESİ: ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
MAHKEMESİ : ... Asliye Ticaret Mahkemesi
Taraflar arasında görülmekte olan menfi tespit davasının ilk derece mahkemesinde yapılan yargılaması sonunda verilen kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine ... BAM 11. Hukuk Dairesi tarafından verilen davalı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine, yerel mahkeme kararının HMK'nun 355. maddesine göre re'sen kaldırılmasına ve davanın kabulüne dair yeniden hüküm kurulmasına yönelik olarak verilen hükmün bu kere davalı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı vekili Av.... ve davalı vekili Av....'ın geldiği görülmüş olmakla duruşmaya başlanarak hazır bulunan taraf vekillerinin sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
- KARAR -
Davacı vekili, taraflar arasında 03/06/2008 tarihli garanti sözleşmesi bulunduğunu, bu sözleşme ile davacının ortağı ve yetkilisi olduğu dava dışı ... Süt. Bir. Ltd. Şti.'nin davalıya olan borçlarını üstlendiğini, davalının bu sözleşmeye dayalı olarak ve ... Süt. Bir. Ltd. Şti. hakkındaki ... 2. İcra Müdürlüğü'nün 2009/1461, 2009/1462, 2009/1464 sayılı dosyalarıyla tahsilde tekerrüre sebebiyet vermemek kaydıyla davacı hakkında ... 2. İcra Müdürlüğü'nün 2009/1465 esas sayılı takip dosyası ile icra takibi başlattığını, davacının ... 2. İcra Müdürlüğü'nün 2009/1461, 2009/1462, 2009/1464 sayılı dosyalarında yapmış olduğu ödemeler bulunduğu gibi bu 3 ayrı icra takipleri devam etmekte iken davalı tarafından temlik yolu ile üçüncü şahıslara devredildiğini, müvekkili hakkında başlatılan 2009/1465 esas sayılı takip dosyasının dayanağının temlike konu olan 2009/1461, 2009/1462, 2009/1464 sayılı icra takip dosyaları olduğunu ve temlik ivazlı olduğu için davacının davalıya herhangi bir borcunun kalmadığını ileri sürerek davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davacının 2009/1461 ve 1462 sayılı icra dosyalarında ödemeler yaptığını, bunun dışında bir tahsilat bulunmadığını, ... 2. İcra Müdürlüğü'nün 2009/1461, 2009/1462, 2009/1464 sayılı dosyalarda dava dışı ... Süt Ltd. Şti'nin borçlarından dolayı başlatılmış 3 adet çeke dayalı takip olduğunu ve toplam alacağın 97.000,00TL olduğunu, davacının tamamen kapanmayan dosyaların borcundan sorumlu olmadığını ileri süremeyeceğini, esasen davacının ... 2. İcra Müdürlüğü'nün 2009/1461, 2009/1462, 2009/1464 sayılı dosyalarını temlik alırsa bu dosyalardaki diğer borçlulardan tahsilat yapabilceğine davalıyı ikna ettiğini ve kendisinin başka dosyalarda haciz altında olmasından dolayı bu dosyaları kendi arkadaşlarına bila bedel temlik aldırdığını, 2009/1465 sayılı dosyanın tüm cari hesap bakiyesi üzerinden ve garanti sözleşmesine dayanılarak yapıldığını bildirerek davanın reddini savunmuştur.
İlk derece mahkemesince, yapılan yargılama, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, 25/03/2011 tarihi itibariyle 2009/1465 sayılı dosyannı kapak hesabı 185.262,02 TL olduğu, davalının tahsil ettiği halde cari hesaba yansıtmadığı çek bedeli toplamının 110.000,00TL olduğu, icra dosyalarında tahsil edilen çek bedelleri toplamı 97.000,00TL olduğu buna göre davacının 21.737,98 TL fazla ödeme yaptığının anlaşıldığı, 30/11/2016 tarihli davacının istirdat talebi de gözetilerek davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti ile 21.737,98 TL'nin davalıdan istirdatına karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.
Bölge adliye mahkemesince, davalı ile ... Süt. Bir. Ltd. Şti. arasında yazılı cari hesap sözleşmesi bulunmadığı, buna göre TTK'daki cari hesap maddelerinin somut olayda taraflar arasında uygulama yeri bulmadığı, davalı ile ... Süt. Bir. Ltd. Şti. arasındaki açık hesap ilişkisinin incelenmesinin gerektiği davalının alacaklı olmadığı bilakis fazla ödeme yapıldığının anlaşılmasına göre davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti kararı yerinde olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalının davaya konu takip dosyasına yaptığı bir ödeme bulunmadığı, fazla yatırıldığı anlaşılan miktarın davacı tarafından değil dava dışı ... Süt. Bir. Ltd. Şti. tarafından yatırıldığı, davacının bu bedelin ödenmesine yönelik harç yatırarak yaptığı bir talep bulunmadığından bu yöndeki isteğin reddinin gerektiği gerekçesiyle HMK'nin 355. maddesine göre, ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 20/12/2016 tarihli ve 2014/795-2016/1080 sayılı kararının kaldırılmasına, davanın kabulü ile davacının ... 2. İcra Müdürülüğünün 2009/1465 sayılı dosyasında davalıya borçlu olmadığının tespitine, davacının istirdat isteğinin reddine karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Davacı kendisi aleyhine yapılan takipten dolayı borçlu olmadığının tespitini istemiş daha sonra tahkikat sırasında dava konusu takip dosyasına herhangi bir ödeme yapılmadığı halde davalıya fazla ödeme yaptığından bahisle istirdat talebinde bulunmuş, ilk derece mahkemesinde hem menfi tespit hem de istirdat talebi verilmesi nedeniyle davalı istinaf talebinde bulunmuştur. İstinaf incelemesini yapan ... 11. Hukuk Dairesi tarafından davalının istinaf talebinin reddine karar verildikten sonra davalı yararına sadece istirdat hükmü yönünden resen kısmi bozma yapılmıştır. Bu husus davalı tarafından temyiz edilmiştir. Öncelikle davalının ilk derece mahkemesi kararına yönelik istinaf talebi incelendiğinde burada dilekçenin 2. sayfasının açıklamalar bölümü birinci bentte ileri sürülen istinaf talepleri hem aleyhine kurulan menfi tespite hem de istirdata yönelik istinaf sebeplerini kapsamaktadır. Bu bakımdan istinaf mahkemesince davalının menfi tespit kararına yönelik isteğinin reddinde bir isabetsizlik yok ise de istirdat talebine yönelik istinaf talebi olmadığı yönündeki kabul doğru olmamıştır. Davacı tarafın dava konusu takip nedeniyle davalıdan herhangi bir istirdat talebinin olmadığı doğru ise de bunun resen istinaf yapılması mümkün olmayıp, davalının istinaf talebinde aleyhine yönelik hükümde istinaf talebi yoksa istinaf mahkemesinin bu şekilde resen bozma yapması doğru olmamıştır. Bu durumda davalının istinaf talebinin kısmen kabulü ile ilk derece kararı kaldırıldıktan sonra davacının menfi tespit talebinin kabulüne, istirdat isteğinin reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş istinaf kararının bozulması gerekmiştir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin 18/07/2017 tarihli ve 2017/294 E.-2017/791 K. sayılı kararının BOZULMASINA, dava dosyasının ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesine iadesine, vekili Yargıtay duruşmasında hazır bulunan davalı yararına takdiren 1.630,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, peşin harcın istek halinde temyiz eden davalıya iadesine, 11/12/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.