(1086 S. K. m. 176)
Dava: Tatil müddeti zarfında sebep gösterilmeksizin basit usulü muhakemeye tevfikan sulh mahkemelerince karar verilip verileiyeceği hususunda Temyiz Mahkemesi Ticaret Dairesinin 13.11.928 tarih ve 3442/1877 no'lu ve 11.4.929 tarih ve 308/1209 no'lu ilamları arasındaki mübayenetin tevhidi dairei müşarünileyha reisliğinin 27.6.931 tarih ve 69 no'lu müzekkeresiyle talep ve bu babtaki ilamlar rapten tevdi olunmakla diğerine mütebayin ilam suretleri telhis ve Heyeti Umumiyeye tevzi ve 13.7.931 tarihinde içtima eden Heyete kırk bir zatın iştirak ettiği görüldekten ve nisabı müzakere tahakkuk ettikten sonra söz alan Ticaret Dairesi Reisi Halil İbrahim Beyefendi: HUMK.nun 176. maddesi mucibince şifahi usulü muhakemeye tabi olan deavinin tatil zamanında rüyet edilmesi lazım geleceği maddei mezkure sarahatından müstefat olmaktadır. Şifahi usulü muhakemeye yine mezkur kanun sarahatına göre mevaddı sulhiyede tatbik edileceğinden binnetice sulh işlerinin tatil zamanında rüyeti lazım geleceği tabiidir.
Bazı nukatı nazara göre maddedeki müstacel kelimesinin şifahi ve basit usulü muhakemeye matuf olduğu iddia edilmektedir. Şifahi veya basit usulü muhakemeye tabi olan deavide tekrar müstaceliyet aramak zait olur, kanaatindeyim. Eğer müstacel tabirinin bunlara matuf oldğu kabul edilirse bu usulü muhakemelere tabi olan mevat haricinde kalan deavide müsteceliyet olmasına imkan olmayacağı manası istihraç edilmek icap eder. Binaenaleyh müstacel kelimesi bile şüphe diğer mevaddı asliyeye de mahmuldür.
1. Hukuk Reisi Vehbi Beyefendi: Kanunda bir sarahat yoktur. Binaenaleyh basit usule tabi işlerin hepsini müstacel addedemeyiz.
Ali Himmet Beyefendi: Şifahi ve basit usulü muhakemeye tabi olmak müstaceliyeti icap etmez. Müstacel olan işler seri usulü muhakemeye tabi olandır. Aksi halde müstacel ibaresindeki (vav)ı (ya) manasına alırsak bu ibare zait olur ve bir de basit usulü muhakemeye tabi olup asliyeye ait olanlara tatilde asliye mahkemelerinin bakması icap eder. Madde sarihtir. (vav)ın (ya) manasına hamline lüzum ve mahal yoktur.
Kazım Beyefendi: Kanunun aslında (veya) mevcut iken kanunumuza yalnız (ve)nin alınması elbette bir esasa müstenittir, demeleriyle reye vaz edilerek neticede;
Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 176. maddesinde şifahi veya basit usulü muhakemelere tabi bulunan hususattan ancak müstacel addolunanlar hakkındaki muamelatı adliyenin tatil zamanında ifa edileceği tasrih ve takyit edilmiş olmasına mebni sulh hakimlerinin vazifeleri dahilinde olan işlerden yalnız müstacel addolunanların tatil zamanında görüleceği iki reyi muhalife karşı otuz dokuz reyle ve mevcudun üçte ikisinin ittifakıyla karar verildi. 13.7.1931
Full & Egal Universal Law Academy