İntifa Kanunu mucibince köylülerin kendi vesaitleri ile kasaba ve şehirlere getirip sattıkları odun ve kömürü ticaret kastiyle mubayaa edenlerden orman resmi alınıp alınamayacağı hususunda Temyiz Mahkemesi Üçüncü Hukuk Dairei Aliyesinin 27.9.929 tarih ve 9882/7062 numaralı ve 8.2.930 tarih ve 2092/1805 numaralı kararları arasında hasıl olan mübayenetin halli Adliye Vekaleti celilesinin 8.11.930 tarih ve 1062/12267 numaralı tahriratiyle talep ve bu babtaki ilam suretleri irsal olunmakla ilamatı mezküre suretleri telhis ve nüshaları teksir olunarak Heyeti Umumiyeye tevzi olundu.
9.12.931 tarihinde içtima eden Heyeti Umumiyeye kırk bir zatın iştirak ettiği görüldükten ve müzakere nisabı tahakkuk ettikten sonra söz alan Üçüncü Hukuk Reisi Sait Beyefendi:
Filhakika dairemizin bu babta yekdiğerine mübayin iki kararı vardır. Ve dairemiz ötedenberi bu resmin alınacağı içtihadında iken ısrar suretiyle Heyeti Umumiyeye gelen işlerde Heyeti Umumiyeyi Celile bu kararın aksini kabul etmiştir.
Ali Himmet Beyefendi: 1286 tarihli Orman Nizamnamesinin beşinci maddesi, köylülerin Devlet ormanlarından hakkı intifaına dairdi ve bu maddede bir talimat yapılacağı da muharrerdi. Fakat bu madde 15 Nisan 340 tarihli ve 484 no'lu kanunla ilga edilmiştir.
Bu kanunun ikinci maddesinde köylülerin ormanlardan ne gibi şeraitle intifa edecekleri beyan olunmuş ve talimatname yapılacağı hakkında bir kaydu sarahat bulunmamıştır. Bu maddeye göre köylülerin kestikleri odun ve yaktıkları kömür kendilerinin malıdır ve bunları pazaryerlerinde ve kasabalarda ihtiyacatı mahalliye için satmak hakkına maliktirler. Bunları fabrikacı ve fırıncı gibi tüccara sattıklarında orman idaresinin bedel olarak bir para talebine hakkı olmadığı gibi vergi mahiyetinde bir şey istemeye de salahiyeti yoktur. Çünkü satılan mal satanın milki sırfıdır ve vergi alabilmek için de kanun lazımdır.
Ormana müteallik kanunlarda bu kabil odun ve kömürden vergi ve resim alınacağı hakkında bir kayt ve delalet yoktur. Talimatname ile de vergi ve resim alınamaz.
Binaenaleyh bu kabil odun ve kömürlerden resim alınmak Teşkilatı Esasiye Kanunumuza muhalif olur.
Sait Beyefendi; Resim istifası 1286 tarihli Orman Kanununun 15 nisan 340 tarihinde ilga edilen beşinci maddesinde yazılı talimatnameye müstenit olmayıp Orman Nizamnamesi ve 484 no.lu intifa Kanunu ve 18 haziran 340 tarih ve 619 no'lu kararnameye müpteni bulunması itibariyle köylülerin intifa Kanununa tevfikan kendi araba ve hayvanlariyle mensup oldukları pazar yerleriyle kasabalara götürüp ihtiyacı mahallî için füruht ettikleri odun ve kömür ticaretgah esbabı tarafından pazar yerlerinden alınıp sarf ve istihlak olunduğu takdirde bunlardan tarife üzerinden orman bedeli istifa olunur. Bu gibi ticaretgahlardan şehrî sarfedilecek mahrukat orman memurları tarafından tayin ve tesbit ve meclisi idarece tastik olunacak miktar üzerinden maktuan her ay dahi bir bedel alınabileceği mezkur talimatnamenin 13 üncü maddesi iktizasındandır.
Birinci Reis ihsan Beyefendi; Ormandan istihsalat resme tabidir, ancak bir istisna vardır, o da köylünün mahallî ihtiyaçları için mensup oldukları pazar yerleriyle kasabalarda füruht ettikleri odun ve kömürlerdir.
Bunun haricinde kalanların resme tabi olması lazımdır. Ziya Beyefendi: Talimatname ve nizamnameler yeni ahkam vaz edemez.
Onlar kanunu teyit ve izah ederse muteberdir, buyurmalariyle reye vaz edilerek nisabı ekseriyet hasıl olamadığından celsei atiyeye talik olundu.
16.3.932 tarihine müsadif çarşamba günü içtima eden Heyeti Umumiyeye kırk üç zatın iştirak ettiği görüldükten ve müzakere nisabı tahakkuk ettikten sonra söz alan Kazım Beyefendi; Talimatnamenin müstenidünileyhi olan kanunda talimatname yapılacağı hakkında sarahat olması kafi olmayıp resim alınacağına dair de bir kayıt bulunmak lazımdır. Aksi takdirde kanunsuz vergi istifası mahiyetinde bir hareket olur ki buna mevzuatı kanuniye müsait değildir, dediler. Müzakerenin kifayeti takarrür etmekle neticede:
İntifa Kanununun birinci maddesinde köy ahalisinin mensup oldukları pazar yerleriyle kasabalar ahalisinin ihtiyacatı beytiyeleri mertebesinde kendi vasıtalarıyle nakil ve füruht etmek üzere odun ve kömür yapmak için Devlet ormanlarından kanunun tarifatı dairesinde meccanen eşcar kesmelerine müsaade edilip bunun haricinde bilumum ormanların işletilmeleri hakkındaki kanunun yedinci maddesinde Devlet ormanlarından çıkarılacak eşcar ve mahsulat bedelatının istifa olunacağı sureti mutlakada tasrih edilmiş olmasına mebni köylülerin İntifa Kanununa tevfikan ihtiyacı mahallî için kendi araba ve hayvanlariyle mensup oldukları pazar yerleriyle kasabalara götürüp sattıkları odun ve kömür, ticaretgah eshabı tarafından pazar yerlerinden alınıp sarf ve istihlak edildiği takdirde işletme kanununun yedinci maddesi hükmüne müstenit olan 23 Haziran 340 tarihli talimatnamenin on üçüncü maddesine tevfikan orman bedeli istifa edilmek lazım geleceği ekseriyetle takarrür etmiştir. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy