(671 S. K. m. 1)
Dava: Külah giymekten suçlu Selimden Şapka Kanununa tevfikan iki lira para cezası alınmasına dair Beşiktaş Sulh Ceza Hakimliğinden verilen 7/5/930 tarihli hükmün yazılı, emirle temyizen tetkiki için tevdi olunduğu Üçüncü Ceza Dairei aliyesince bittetkik; Mahiyeti fiile ve kanunu mahsusunda bir ceza bulunmamasına nazaran bu bapta tetkikat terası vazife haricinde olduğuna dair verilen 30.12.931 tarih ve 8181/4813 numaralı kararla Temyiz Mahkemesi Teşkilatının Tevsii Kanununun 4 üncü maddesinin sarahati veçhile İkinci Ceza Dairesi ancak sulh mahkemelerince Ceza Kanununa tevfikan görülen ceza davalarını tetkik ve niyetle mükellef olup hususî kanuna tevfikan ceza tayin ve hükmolunmuş olmasına nazaran mezkür hükmün tetkiki vazife haricinde olduğuna dair İkinci Ceza Dairei aliyesinin 14.1.932 tarih ve 93/211 numaralı kararı arasında hasıl olan selbî içtihat ihtilafının tevhidi içtihat tarikiyle halli C. Başmüddeiumumiliği yüksek memuriyetinin 6/4/932 tarih ve 93 numaralı müzekkeresiyle talep ve bu baptaki evrakla mütebayin kararları ihtiva eden ilamlar Birinci Riyaset dairesine tevdi olunmakla mezkur ilam suretleri telhis ve nüshaları teksir olunarak Hey'eti Umumiyeye tevzi edilmiştir.
Karar: İçtima için tayin olunan 29.3.933 tarihine müsadif çarşamba günü Hey'eti Umumiyeye (44) zatın iştirak ettiği görüldükten ve müzakere nisabı tahakkuk ettikten sonra söz alan Dördüncü Ceza Reisi Mecdi Beyefendi:
İkinci Ceza Dairesinin kararı riyasetim zamanında verildiği cihetle bir kaç söz söyleyeceğim. Temyiz Mahkemesi Teşkilatının Tevsii Kanunu sarihtir. Hususî kanunlara tevfikan verilen hükmün tetkiki Üçüncü Ceza Dairei aliyesine aittir. Mezkur hüküm Ceza Kanunu mucibince verilmediği için İkinci Ceza dairesince tetkikine imkanı kanunî yoktur. Hususî kanunda müstakil bir ceza bulunmaması tetkik merciini değiştirmez. Bu yolsuzluk bozma sebebi olur.
Başmüddeiumumî Yusuf Nihat Beyefendi: Şapka Kanununda ceza tayin edilmemiş olmasına ve bu hususta Ceza Kanununa tevfikan karar ittihazı lazım gelmesine göre suçun istilzam ettiği ceza itibariyle hadisenin tetkiki İkinci Ceza Dairesine aittir. Yine hey'eti celileniz burada Sıtma Mücadelesi Kanununa muhalefetten dolayı, bu hadiseye pek benzeyen diğer bir hadise için İkinci Ceza Dairesinin vazifeli olduğuna karar vermiştir.
Mecdi Beyefendi: Başmüddeiumumî Beyefendi Hazretleri Sıtma Mücadele Kanunundan bahs buyurdular. Mezkur kanunun (18) inci maddesine kadar kalan kısmı için ceza tayin edilmiş ve bu baptaki hükümlerin tetkiki Üçüncü Ceza Dairesine ait bulunmuştur, (18) inci maddesinde ise Ceza Kanununun 526 ıncı maddesine atf vardır, bu kabil hükümleri İkinci Ceza Dairesi tetkik etmektedir.
İbrahim Ethem Beyefendi: Hususî kanundaki atfın umumî kanuna olması itibariyle Başmüddeiumumî Beyefendinin mütalaası doğru olabilir, fakat bu hadisenin kendine mahsus hususiyeti vardır (o da şapka kanununa tevfikan) diye bir kayt mevcuttur. Bu itibarla temyizen tetkiki ancak salahiyettar olan Üçüncü Ceza Dairesine aittir, demeleriyle müzakerenin kifayeti kabul edilerek reye vaz olundukta:
Sonuç: Temyiz Mahkemesi Teşkilatının Tevsii Kanununun 4 üncü maddesi mucibince umumî veya hususî ceza kanunlarının tatbiki noktasından mezkur dairelerin vazifeleri tayin ve tefrik edilmiş olmasına ve hadisede Şapka Kanunu medarı tatbik ittihaz olunup hususî kanunda müstakil bir cezanın bulunmaması tetkik merciinin değişmesini istilzam etmiyeceği gibi bu cihet dairei aidesince bozma sebebi teşkil edeceğine nazaran mezkur hükmün tetkiki Üçüncü Ceza Dairei aliyesinin vazifesi dahilinde bulunduğuna ekseriyetle karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy