(1086 S. K. m. 57)
Dava: Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun elliyedinci maddesinin tefsir ve tatbikinde Yargıtay Birinci Hukuk Dairesinin 10.3.1945 Tarih ve 379/1254 numaralı kararı ve bunu tayin eden İcra ve İflas Dairesinin 6.3.19745 tarih ve 680/628 numaralı karariyle Birinci Hukuk Dairesinin yukarıda yazılı ilamına karşı vaki karar tashihi talebi üzerine işbu talebin kabuliyle evvelki içtihat hilafına ittihaz eylediği 7.9.1945 tarih ve 4070/3498 sayılı kararları arasındaki içtihat uyuşmazlığının mevcudiyeti dilekçe ile haber verilmiş olmakla mezkur ilam örnekleri çoğaltılıp dağıtılmış ve 29.6.1949 tarihine rastlayan Çarşamba günü saat 9.30 da müzakerenin başlıyacağı genel kurul üyelerine bildirilmişti.
Bu gün toplanan genel kurula (kırkdoükuz) zatın iştirak ettiği görülüp müzakere nisabının tahakkuk ettiği anlaşılmakla Birinci Başkan Halil Özyörük'ün Başkanlığında müzakereye başlanarak uyuşmazlık konusu kağıtlar Birinci Başkan tarafından okunduktan ve olayın özeti anlatıldıktan ve ayrıca dosyayı incelemiş olan Üye Osman Yeten'in vermiş olduğu izahat dinlendikten sonra söz alan;
Dördüncü hukuk Dairesi Başkanı Fevzi Bozer; İlk önce daire kararları arasında mübayenet olup olmadığını araştırmak lazımdır. Fikrimce ne Birinci Hukuk Dairesinin kararları ne de İcra ve İflas Dairesinin kararı ile birinci Hukuk Dairesinin kararı arasında bir mübayenet yoktur. Çünkü, Birinci Hukuk Dairesinin birinci kararının sehiv ve hataya müstenit olduğu kabul olunmaktadır.
O halde olayda hata mevcuttur. İçtihat ihtilafı yoktur. İcra ve İflas Dairesi kararına gelince; Yargıtay İcra Dairesi ile Birinci Hukuk Dairesi kararları arasında damübayenet yoktur. Çünkü, her iki daire bir dava hakkında verilecek hükmün o davaya müdahale etmiş olan üçüncü şahıslara şümul ve tesirini kabul etmektedir. Binaenaleyh tevhidi içtihada mahal ve icap olmadığı kanaatındayım,
İcra ve İflas Dairesi Başkanı O. Talat İltekin; tevhidi içtihada mevzu tutulan ilamlardan dairemize taalluk eden kararın tashihi karar yoluyla kaldırıldığını tahmin ediyorum.
İkinci Hukuk Dairesi Başkanı Himmet Berki; Burada müdahale bahis mevzuu olmaz.
Birinci Hukuk Dairesi Başkanı Şefkat Özkutlu; Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun elliyedinci maddesi hakkında gerek Birinci Dairesi ve gerekse İcra ve İflas Dairesi ve gerekse İcra ve İflas Dairesi aynı şeyi söylemiş daireler mezkuru maddenin anlamını tayinde birbirine muhalif tefsir yapmamıştır.
Birinci Başkan; Birinci Hukuk Dairesi ahiren ittihaz ettiği kararla hadisede muhkem kaziye olmadığından davaya iltihakın köy şahsiyeti maneviyesine izafetle olmayıp şahıslar namına olduğundan bahsile ve hataya binaen verilen ve kesinleşen hükmü kaldırdık diyor, velev ki; muhkem kaziyye halini alan bir kararda hata ve yanlışlık mevcut olsa dahi bu ancak, usul hükümleriyle kalkar, bu yollar kapandıktan sonra muhkem kaziyye tekrar mahkemeye arzolunamaz. Muhkem kaziyye halini alan bir kararın aksine hüküm istihsal olunamaz. Aksi takdirde muhkem kaziyyeninin değer ve hikmeti kalmaz.
Netice; Birinci Hukuk Dairesiyle İcra ve İflas Dairesinin noktai nazarları arasında muhalefet vardır. Ancak, sayın İcra ve İflas Dairesi Başkanı kararlarının tashih yoluyla kaldırıldığını söylüyorlar. O halde müsaade ederseniz mahalli icra Yargıçlığından dosyayı getirtelim buyurdukları gibi karar kalmış ise o zaman kararlar arasında ayrılık bahis mevzuu olmaz dedi.
İkinci Hukuk Dairesi Başkanı Himmet Berki; Dosyanın celbine lüzum yoktur. Çünkü, hataya müntehi olan kararlar içtihat mahsulü sayılmaz. İçtihat teemmüle fikre dayanır. Hadisede esas itibariyle müzakereye teşkil edecek içtihat mevzuu yoktur dedi.
Ticaret Dairesi Başkanı Faiz Yörükoğlu; Bugünkü duruma nazaran Birinci Hukuk Dairesiyle İcra ve İflas Dairesi kararları arasında muhalefet görülmemektedir. Her iki daire usulün elliyedinci maddesi anlamında tam mutabakat halindedirler. İcra ve İflas Dairesinin noktai nazarından döndüğünden bahsedilmekte ise de, bugün buna dair bir karar gösterilmemiştir. Eğer buyurulduğu veçhile İcra ve İflas Dairesi kararı tashih yoluyla kaldırılmış ise o zaman kararlar arasında mübayenet var demektir. Fakat o kurula arzedildiği zaman düşünürüz. Halen bir uyuşmazlık yoktur. Demeleriyle oylara başvurularak sonuçta ;
Sonuç: Birinci Hukuk Dairesi Başkanı tarafından verilen tamamlayıcı izahata göre bu dairenin bir davada iltihak olunan taraf aleyhinde sadır olan ilamın iltihak eden hakkında da infaz olunabileceği, telakkisinde bulunulduğu ve dairenin Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunun elliyedinci maddesini anlayış tarzının bu suretle İcra ve İflas Dairesinin telakkısine tamamen uygun olduğu anlaşılmış ve her ne kadar İcra ve İflas Dairesince verilen mezkuru hüküm aleyhine vukubulan tashihi karar talebi üzerine bu içtihatta ısrar olunmadığı hatırlanmakta olduğundan bahsedilmiş ise de, bu yolda bir ilam ibraz ve irae edilmemiş ve kurula arzolunan ve mübayin olduğundan bahsedilen ilamlar münderecatına ve bu ilamlar hakkında verilen izahata göre iki daire arasında her hangi bir uyuşmazlığın mevcut olmadığı ve halen adı geçen kanun maddesinin anlayış tarzında tam bir mutabakat bulunduğu görülmüştür. Bu sebeplerle tevhidi içtihada mahal ve lüzum olmadığına 29.6.1949 tarihinde mutlak çoğunlukla karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy