(765 S. K. m. 19, 491, 512) (YİBK. 20.5.1957 T. 1953/1 E. 1957/12 K.)
Dava: Hırsızlıktan sanık ve tutuklu Zekeriya Can'ın TCK.nun 491/ilk, 522, 55/3. maddeleri gereğince bir sene bir ay ongün süre ile hapis ve hırsızlık malı bilerek satın almaktan sanık Hasgül Yılmaz'ın TCK.nun 512. maddesi uyarınca takdiren ve teşdiden 9 ay hapis ve 50 lira ağır para cezasıyla cezalandırılmasına, 5435 sayılı Yasanın 2. maddesince parça cezası 30 misline çıkarılarak 1500 lira ağır para cezası ile tecziyesine, suç konusu kabloların değeri pek hafif takdir olunarak 522. madde ile cezalarının 1/3 indirilerek 6 ay hapis ve 1.000 lira ağır para cezası ile tecziyelerine ilişkin mahkumiyet hükmünü, özel daire; (dosya ve duruşma tutanakları münderecatına, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan elverişli delillere, keşfe, gerekçeye ve hakimin takdirine göre sanık vekillerinin öteki temyiz itirazları yerinde görülmediği gibi, 2248 sayılı Yasa ile değiştirilen 5435 sayılı Yasanın 2. maddesinde güdülen amaca ve tebliğnamede dayanılan tevhidi içtihat kararının, 2248 sayılı Yasa ile vaki değişikliği kakpsamamasına göre de tebliğnamenin (b) bendinde gösterilen Hasgül Yılmaz hakkındaki bozma görüşüne iştirak edilmemiştir.
Karar: Ancak:
1- Sanık Zekeriya'ya TCK.nun 491/ilk maddesi ile ceza tayin edilirken takdire dayanılmadan ve sebep de gösterilmeden asgari haddin üzerinde maddede öngörülen yukarıda had dahi aşılarak ceza verilmesi,
2- Yargılama giderlerinin tahsil şeklinin gösterilmemesi isabetsizliğinden bozmuş, tutuklu sanıkların tahliye yerine karar vermiştir.
C.Başsavclığı, özel daire kararının sanıklardan Hasgül Yılmaz'a ilişkin bölümüne yasal sürece itiraz ederek; sanığın hırsızlık malı bilerek satın almaktan TCK.nun 512. maddddesi ile takdiren ve teşdiden 9 ay hapis ve 50 lira ağır para cezası ile hükümlüğüne karar verilip ağır para cezası 5435 sayılı Yasayı değiştiren 2248 sayılı Yasa gereğince 30 misline çıkarılıp temel ceza olarak 1.500 lira ağır para cezası tayin edilmiştir. Yasadaki para cezalarının, asgari haddi gösterilmediği hallerde misil arttırmasına tabi tutulmayacağı 20.5.1957 gün ve 1/12 sayılı İçtihadı Birleştirme kararı gereği olduğu ve buna göre TCK.nun 512. maddesiyle sanık Hasgül Yılmaz'a TCK.nun 2248 sayılı Yasa ile değişik 19. maddesi uyarınca 1.000 lira ağır para cezasına hükmedilmesi gerektiği gözetilmeden fazla ceza tayinine ilişkin tebliğnamedeki bozma nedeni usul ve yasaya uygun bulunduğundan, Altındağ g. Asliye Ceza Mahkemesinin sanık Hasgül Yılmaz'a ilişkin bölümünün bu nedenle bozulması için 6. Ceza Dairesinin tebliğnameye iştirak edilmediği yolundaki kararının kaldırılmasını istemiştir.
Konunun aydınlanabilmesi için iliğili Yasa maddelerine kısaca bir göz atılmasında yarar bulunmaktadır.
TCK.nun 512. maddesinde... 3 seneye kadar hapis ve 500 liraya kadar ağır para cezasının uygulanacağı hükme bağlanmış ve böylece para cezasının asgari haddi gösterilmemiştir.
16 Haziran 1949 tarihinde yayınlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren ve Türk Ceza Kanununun bazı maddelerini değiştiren 5435 sayılı Yasanın 1. maddesiyle değiştirilen TCK.nun 19. maddesinde ağır hapis parası 10 liradan 25.000 liraya kadar tayin olunacak bir paranın Devlet hazinesine ödenmesi) olarak tanımlanmış bu madde 22.6.1979 tarihinde yayınlanarak aynı tarihteyürürlüğe giren 2248 sayılı Yasanın 14. madde ile tekrar değiştirilmiş ve ağır para cezası 1.000 liradan 100.000 liraya kadar tayin olunacak bir paranın Devlet hazinesine ödenmesi olarak belirlenmiştir. Böylece TCKnun 19. maddesi iki defa değişikliğe uğramış aşağı ve yukarı sınırları iki defa yükseltilmiştir.
Anılan 5435 sayılı Yasanın 2. maddesinde ise vergi ve resimlerin belli süreler içinde ödenmemesinden dolayı tahsili lazım gelen vergi ve resim cezaları ile tazminat kabiliğinden olup mütezayit nispete tabi bulunan para cezaları hariç olmak üzere, Büyük Millet Meclisinin ilk kurulduğu tarihten önce yürürlüğe girmiş bulunan bütün kanun ve tüzüklerde yazılı olup da daha sonraki tarihlerde Büyük Millet Meclisince miktarına dokunulmamış olan para cezaları 10 misline ve T.B.M.M.'nce kabul olunup da 31.12.1939 ve 1.1.1940 tarihinden 31.12.1945 tarihine kadar yürürlüğe girmiş bulunan kanunlarda yazılı para cezaları üç misline çıkarılmıştır) hükmü yer almıştır. 5435 sayılı Yasının yukarıda yazılı 2. maddesi, 22.6.1979 tarihinde aynı kural benimsenerek artırma oranları 50-30-20 misli olarak belirlinmiş ve ayrıca 1.1.1946 tarihinden 31.12.1959 tarihine kadar yürürlüğe girmiş 31.12.1970 tarihine kadar yürürlüğe girmiş bulunan kanunlarda yazılı para cezaları 5 misline ve 1.1.1971 tarihinden 31.12.1977 tarihine kadar yürürlüğe girmiş bulunan kanunlarda yazılı para cezaları 3 misline çıkarılmıştır. Yapılan bu son değişiklikte de ilk değişiklikte olduğu gibi (daha sonraki tarihlerde Büyük Millet Meclisince miktarına dokunmamış olan para cezaları) misli artırmaya tabi tutulmuştur.
İnceleme konusu TCK.nun 512. maddesindeki para cezasının aşağı sınırı gösterilmediğinden bu miktarın TCK.nun 19. maddesine göre belirlenmesi gerekir.
TCK.nun 19. maddesin, 5435 sayılı Yasanın 1. ve 2248 sayılı Yasanın 14. maddesiyle değiştirilerek ceza miktarına dokunulmuştur. Para cezasında misli artırma yapılabilmesi, miktarına Büyük Millet Meclisince dokunulmamış olması koşuluna bağlanmıştır. 20.5.1957 gün ve 1/12 sayılı Yüksek Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu kararında da, 16.6.1949 tarihinde yürürlüğe giren 5435 sayılı Kanunun 1. maddesiyle bir liradan başlayan hafif para cezası üç ve asgari haddi 3 lira bulunan ağır para cezası 10 liraya çıkarılmış olup, TCK.da hususi kanunlarda asgari hadleri gösterilmeyen ve azami miktarları tespit kılınmış olan para cezalarının maddi ve münehalarının TCK.nun 2. addesiyle 31.12.1945 gününe kadar yürürlüğe girmiş bulunan ve asgari hadleri kanunda gösterilmiş olan para cezalarının misil artırmasına tabi tutulmasına ve 1949 yılında meriyete giren 5435 S.K.nun 1. maddesiyle TCK.nun 19-24. maddelerinde yazılı ağır ve hafif para cezalarının asgari ve azami hadlerinin artırılmış olmasına nazaran mebdei kanunda gösterilmeyen hafif veya ağır para cezalarının takdiri ve teşdidi sebeple aşağı hadden fazla tayini halinde misil artırmasına tabii olmadığına ittifakla karar verilmiştir.
Hal böyle olunca itirazın kabulüne, 6. Ceza Dairesi kararının bu hususa ilişkin bölümünün kaldırılmasına, sanık Hasgül Yılmaz'a verilen temil ağır para cezası misli artırmaya tabi olmadığı halde 30 misli artırılmak suretiyle ağır para cezası tayini Yasaya aykırı bulunduğundan hükmün bu nedenle de bozulmasına karar verilmelidir.
Çoğunluk kararına katılmayan üyeler; Özel Daire kararındaki görüşün usul ve yasaya uygun bulunduğunu bildirerek itirazın reddi yolunda oy kullanmışlardır.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle itirazın kabulüne, 6. Ceza Dairesi ilamındaki sanık Hasgül Yılmaz'a ilişkin tebliğnamedeki bozma isteğine iştirak edilmediği yolundaki bölümünün kaldırılmasına, sanık Hasgül Yılmaz hakkındaki temel ağır para cezası misli artırmaya tabi olmadığı halde, 30 misli artırılmak suretiyle ağır para cezası tayini yasaya aykırı bulunduğundan hükmün bu nedenle de BOZULMASINA, 9.2.1981 gününde, üçte ikiyi geçen çoğunlukla karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy