(6772 S. K. m. 1, Ek m. 1)
İşçilere ek ödeme yapılması hakkındaki 6772 sayılı kanun gereğince kendilerine ek ödeme yapılmış bulunan işçilerin ödemenin ilişkin olduğu yılın bitmesinden önce işlerini bırakmaları halinde işverenin ek ödemenin bir kısmını işçiden geri istemeye hakkı olup olmadığı konusunda 4. Hukuk Dairesi kararları arasında birbirini tutmazlık bulunduğu ileri sürülerek içtihadı birleştirme istenilmiş olduğu cihetle, iş, içtihadı Birleştirme Küçük Kuruluna verilmiş bulunmaktadır.
Adı geçen dairenin esas 11736 karar, 207 sayılı ve 14.1.1958 günlü kararı ve esas 1718, karar 2108 sayılı ve 25.3.1958 günlü kararı, arasında (aynı alacağın istenmesi konusunda birbirine tamamı ile aykırı esaslar benimsenmiş, olduğu görüldüğünden) içtihadı birleştirmeye yer olduğuna oybirliğiyle karar verildikten sonra mesele incelendi, gereği konuşuldu:
1- 6772 sayılı kanunun 1. ve 4. maddeleri gereğince her yıl için birer aylık iş parası tutarında olarak yapılacak ek ödemelerin zamanı. Bakanlar Kurulunca tespit olunur.
2- Kanunun gerektirici sebeplerinden ve hükümlerinin yazılışından anlaşıldığı üzere Bakanlar Kurulunun tespit edeceği ödeme tarihi, sadece bir muaccel olma tarihi olmayıp aynı zamanda bu paranın işçi tarafından halk edilmesi tarihidir.
Gerçekten bu ödemeler işçinin iktisadi durumunu düzeltmek üzere kabul edilmiş ve bu itibarla bunların ödendikten sonra geri alınması ödeme ile hedef tutulan gayeye aykırı bulunmuştur.
Nitekim adı geçen kanunun 4. maddesi gereğinde bu paraların borç için haczedilmemesi ve bu paralardan işçi Sigortaları hükümlerince iş paralarından kesilen primlerin kesilmemesi esası kabul edilmiştir. Böylece ödenen paranın tam olarak işçi eline geçmesi ve işçinin arzusuna göre sarf edilmesi bağlanmış bulunmaktadır.
Yine adı geçen 4. maddenin 3. fıkrası hükmünce işçinin ek ödemenin yapıldığı tarihten önce işinden ayrılmış olması halinde dahi ödemenin ilişkin olduğu yılın çalışılan kısmı ile mütenasip olarak ek ödeme yapılmasını isteyebileceği kabul edilmiştir.
3- Bütün bu hükümler karşısında kanunda ödenen paranın bir kısmının geri alınacağı yollu açık bir hüküm: bulunmadıkça ödendiği tarihte işçi tarafından tamamına hak kazanılmış olan bu paranın geri alınması artık düşünülemez. Netice:
6772 sayılı Kanun gereğince yapılmış bulunan ek ödemelerin ilişkin olduğu yılın sona ermesinden önce işçinin işinden çıkmış olması halinde ek ödemenin işveren tarafından geri istenemeyeceğine, 04.07.1960 günlü ikinci toplantıda mutlak çoğunlukla karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy