(YİBK 09.05.1960 T. 1960/1 E. 1960/9 K.) (YİBK 04.02.1959 T. 1957/13 E. 1959/5 K.)
Dava: Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı kira bedelinin tespiti davasına dair karar, davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.
Karar: Dava, kira bedelinin tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Davacı vekili dava dilekçesinde, davalının son ödediği kira bedelinin yıllık 15.823,27 TL olduğunu, kira bedelinin emsallerin çok altında kaldığını belirterek, 01/01/2013 tarihinden itibaren aylık kira bedelinin 17.500 TL olarak tespitine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili, talep edilen kira bedelinin fahiş olduğunu beyanla davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, 04/02/2014 tarihli kararda, kiralananın 01/01/2013 tarihinden geçerli aylık kira bedelinin brüt 16.000 TL olarak tespitine karar verilmiş, davalının temyizi üzerine hükmün bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece, bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda kiralananın 01/01/2013 tarihinden itibaren geçerli aylık kira bedelinin brüt 16.500 TL olarak tespitine verilmiştir.
Mahkemenin Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonucunda bozma ilamında gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine o kararda belirtilen hukuki esaslar gereğince hüküm verme yükümlülüğü doğar. Usulü kazanılmış hak olarak tanımlayacağımız bu olgu mahkemeye, hükmüne uyduğu Yargıtay bozma kararındaki esaslar çerçevesinde işlem yapma ve hüküm kurma zorunluluğu getirmektedir. (9.5.1960 gün 1/9 sayılı YİBK).
Mahkemenin, Yargıtayın bozma kararına uyması ile, bozma kararı lehine olan taraf yararına bir usulü kazanılmış hak oluşabileceği gibi, bazı konuların bozma kararı kapsamı dışında kalması yolu ile de usulü kazanılmış hak durumu doğabilir. Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir.
Bozma kararına uymuş olan mahkeme kesinleşen bu kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar veremez. Bir başka anlatımla, kesinleşmiş bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usulü kazanılmış hak oluşturmaktadır (4.2.1959 gün ve 13/5 sayılı YİBK)
Mahkemece ilk kararda aylık kira bedelinin brüt 16.000 TL olarak tespitine karar verilmiş olup bu karar davacı tarafından temyiz edilmediğinden kesinleşmiştir. Bu husus davalı taraf yararına usulü kazanılmış hak oluşturduğundan bozma sonrasında davalının usulü kazanılmış hakkı ihlal edilerek aylık kira bedelinin brüt 16.500 TL olarak tespitine karar verilmesi doğru değildir.
Hüküm bu nedenle bozulmalıdır
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile 6100 sayılı HMK.ya 6217 Sayılı Kanunla eklenen geçici 3.madde hükmü gözetilerek HUMK.nın 428.maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine, 04.05.2016 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy