(818 S. K. m. 41, 194) (6762 S. K. m. 119, 1309, 1310) (Yargıtay 4 HD 05.07.1977 T. 1977/2921 E. 1977/7745 K.)
Dava: Davacı vekili müvekkilinin aşçı dükkanında kullanılmak üzere davalı A.ş. tarafından imal edilen ve diğer davalı sigorta şirketine sigortalı olan gaz tüpünü A.ş.'in bayii olan Kollektif şirketten satın aldığını ancak tüpün kullanılması sırasında patlayarak işyerlerinde hasara neden olduğunu, uzman bilirkişice tüpün imalinde kullanılan malzemenin Türk Standardına uymadığı gibi kaynak teknolojisine aykırı üretildiğinin saptandığını bildirerek hasar ve kazanç kaybı tutarı 22.000 liranın tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı sigorta vekili savunmasında yetki ve işbölümü itirazıyla birlikte sigorta sözleşmesinin davalı A.ş. ile sadece kendilerini bağlar nitelikte olduğunu davacının sözleşmede taraf olmadığını ve patlamanın kullanma kusurundan doğabileceğini bildirerek davanın reddini istemiştir.
Davalı Kollektif şirket savunmasında kendilerine husumet yöneltilemeyeceğini ve istenilen zararın yüksek olduğunu bildirerek davanın reddini istemiştir.
Davalı A.ş. vekili savunmasında yetki itirazıyla birlikte imalatın Türk Standartlarına uygun olduğunu zararın kullanma hatasından doğduğunu bildirerek davanın reddini istemiştir.
Mahkemece uzman bilirkişi raporları dayanak yapılarak patlamanın tüpün standarda uymayan malzeme ve kaynak teknolojisine aykırı üretimi nedeni ile oluştuğunun saptandığı olayda tam kusurlu bulunan davalı A.ş.'in zarardan sorumlu olduğu diğer davalıların sorumlulukları bulunmadığı gerekçesiyle 15.199,13 liranın davalı A.ş.den tahsiline diğer davalılara yönelik davanın reddine karar verilmiştir.
Hüküm davacı ve davalı A.ş. vekilince temyiz edilmiştir.
Karar: 1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve Teknik Üniversite uzman bilirkişisince patlayan LPG tüpü üzerinde yapılan inceleme sonucu düzenlenen ve tüp yapımında kullanılan malzemenin bu tüpler için yürürlükte olan Türk Standartlarına tam olarak uymadığı ve aynı standartlara göre imalatın kaynak teknolojisine uygun olarak yapılmadığını patlama nedeninin malzemenin uygun seçilmemesi ve yapım hatasından doğduğunun saptandığını belirten rapor ve mahkemece yaptırılan uzman kusur ve hesap bilirkişileri kurullarının yeterli nitelikte görülen raporları içerikleri ile davacı zararının davalı ..... Ticaret ve Sanayii A.ş. imalat hatası ve tam kusurlu davranışından doğduğu anlaşılmasına göre davalı yapımcı A.ş. bilirkişi raporlarına yönelik temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
Ayrıca, bilimsel öğreti ve kökleşen Yargıtay içtihatları ile de kabul edildiği gibi; (Bkz. Prof. Dr. Ergün Özsunay Yapımcının Sorumluluğu - sorunlar, çözümler, yönelimler teori ve uygulama açısından mesuliyet sigortaları 3. sigorta semineri, İstanbul 4-7 Nisan 1977 Ankara 1977 Sh. 205-209 ve Türk hukukunda gerçek bir boşluk. Yapımcının sorumluluğu İ.Ü. Hukuk Fakültesi'nce düzenlenen sempozyuma sunulan tebliğ İstanbul 1978 Sh. 13-21) ile (Yargıtay 11.HD. 6.5.1974 gün ve E. 1063 K. 1537 YKD. 1976 C.2 S.1 Sh.59-61 ve Yargıtay 4.HD. 5.7.1977 gün ve E. 2921 K. 775 YKD. 1978 C.4 S.11 Sh.1801-1802) Davalı A.ş. yapımcı sıfatıyla yasadan doğan (BK. 41 vd.) kusur sorumluluğuna sahiptir. Bu davalının imal ettiği malda saptanan yapım bozukluğu nedeni ile o malı alan herkese karşı sorumlu olacağının kabulü zorunludur. BK.nun 41. maddesi uyarınca kamuya sunduğu malın yapımında ihmal ve kayıtsızlığı sonucu oluşan üretim hatası nedeni ile haksız biçimde zarara uğrayan kişilerin objektif nitelikli bu zararlarının yapımcı tarafından giderilmesi gerekir.
Bunun dışında davacı, malın davalı yapımcı A.ş. tarafından üretildiğini bilerek ve ona güven duyarak satın almıştır. Bu nedenle yaratılan güvenden dolayı da davalı A.ş. sorumluluğunun bulunduğunun kabulü gerekir. Ayrıca yapımcı davalı ürettiği malı acentesi aracılığı ile davacıya sattığına göre aradaki sözleşme ilişkisi nedeni ile satıcının satılan maldaki bozuklukları garanti borcu (BK. 194 vd.) hükümlerince de sorumlu kılınacaktır. Tüm bu nedenlerle davalı ....... A.ş. vekilinin temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2- Davacının da kabul ettiği gibi davalı Ergün ve Ort. Koll. şti. tüplerin yapımcısı diğer davalı ....... a.ş.'nin Bursa acentesidir. TTK. nun 119/2. maddesi hükmü uyarınca acente hakkında müvekkili nam ve hesabına yaptığı işlemlerden doğan uyuşmazlıklar nedeni ile vekil sıfatıyla dava açılması olanaklı ise de yapımcı ve satış sözleşmesinin asli tarafı A.ş. aleyhine dava açıldığına göre davada vekilin yeri olmamak gerekir. Ayrıca acente sıfatı nedeni ile sözleşme ilişkisi yapımcı A.ş. adına kurulduğundan bu davalının sözleşmeden doğan sorumluluğundan da bahsedilemez. Bu nedenle davacı vekilinin bu davalıya yönelik temyiz itirazlarının da reddine karar vermek gerekmektedir.
3- Davacının davalı sigorta şirketi hakkındaki temyizine gelince; davalı yapımcı ..... A.ş. ile davalı sigorta şirketi arasındaki LPG gazı üçüncü şahıslara karşı mali mesuliyet sigortası sözleşmesi yangın nedeni ile mesuliyet sigortası niteliğindedir. Sözleşmenin 3/D ve 7. maddeleri hükümlerine göre yapımcı A.ş.'in gaz tüplerinin tüketicilerce kullanılması sırasında her hangi bir olay nedeni ile oluşacak yangın ve patlamalardan doğan kazalar nedeni ile üçüncü kişilerin uğracayacakları zarar yüzünden sigortalıya düşen sorumluluk sigorta edilmektedir. Böylece üçüncü kişi durumundaki davacının zararı anılan sigorta poliçesi kapsamı içindedir.
TTK'nun 1309. maddesi ve poliçe hükümleri uyarınca yapımcı A.ş.'in kusuru nedeni ile doğabilecek sorumluluğu güvence altına alındığına göre davalı sigortaca sigortalıya kusur def'i ileri sürülemeyeceği gibi davalı sigortanın anılan yasanın 1304/2. maddesi hükmüne dayalı bilerek ve isteyerek (kasten) davranıldığı iddiası da yoktur. Bu nedenle davacının TTK'nun 1310. maddesi uyarınca davalı sigortadan da zararın tazminini istemeye yasal hakkı vardır. Bu yüzden oluşan ve sigorta kapsamına giren zarardan davalı sigortanın da sorumlu olduğunun kabulü gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş hükmün sırf bu nedenle bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda bir Nolu bentte yazılı nedenlerle davalı ..... Ticaret ve Sanayii A.ş. vekilinin tüm temyiz itirazlarının, iki Nolu bentte yazılı nedenlerle davacının davalı koll.şti. yönelik temyiz itirazlarının REDDİNE, üç Nolu bentte yazılı nedenlerle davacının davalı sigorta şirketine yönelik temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davacı yararına BOZULMASINA, oybirliği ile karar verildi.(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy