(6100 S. K. m. 44, 124) (1086 S. K. m. 8, 28, 38, 47, 48) (YİBK. 04.05.1978 T. 1978/4 E. 1978/5 K.)
Dava: Yanlar arasında görülen elatmanın önlenmesi, yıkım ve ecrimisil davası sonunda, Yerel Mahkemece davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karar davacı vekili, davalı A. mirasçıları vekilleriyle davalı H. D. tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla, dosya incelendi, Tetkik Hakimi S. T.in raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşüldü:
Karar: Dava, çaplı taşınmaza elatmanın önlenmesi, yıkım ve ecrimisil isteklerine ilişkindir.
Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Dosya içeriği ve toplanan delillerden; dava konusu 4400 parsel sayılı taşınmazın kayden davacı idareye ait olduğu ve davacı tarafından, anılan taşınmaza davalıların yapılanmak suretiyle müdahale ettikleri ileri sürülerek eldeki davanın açıldığı; davalılardan A.in dava tarihinden önce 10.04.1990 günü ölmüş olduğu, mahkemece yapılan uygulama sonucu harita ve kadastro mühendisi sıfatına haiz bilirkişinin, davalıların yapılarının çekişmeli taşınmaza taşkın olduklarını bildirdiği anlaşılmaktadır.
Hemen belirtilmelidir ki; dava ehliyeti davada taraf olma yeteneğidir. HUMK. taraf ehliyetini tanımlamamış, 38 inci maddesiyle Medeni Kanuna yollamada bulunmakla yetinmiştir. Medeni Kanunumuz ise, davada taraf olma ehliyetini, medeni haklardan yararlanma ehliyetinin bir parçası saymış, 8, 28, 47 ve 48 inci maddeleriyle bu yönde hükümler getirerek medeni haklardan yararlanma ehliyeti bulunan her gerçek ve tüzel kişinin davada taraf olma yeteneğini taşıdığını, her gerçek kişinin sağ doğmak koşuluyla ana rahmine düştüğü andan itibaren taraf ehliyetini kazanacağını ve yaşadığı sürece taraf ehliyetinin devam edeceğini belirtmiştir. Öte yandan gerçek kişinin ölümüyle medeni haklardan yararlanma ehliyeti ve buna bağlı olarak da taraf ehliyetinin sona ereceği Medeni Kanunun 28 inci maddesinin buyurucu nitelikteki hükmüyle açıklanmıştır. Dava tarihinden önce ölüm nedeniyle şahsiyeti son bulan kişinin taraf ehliyetini yitireceği kuşkusuzdur. Bu itibarla, gerek Medeni Kanun gerekse HUMK.nu dava açıldığı zaman hayatta bulunan kişiler yönünden düzenleyici hükümler koymuş; ölen veya mevhum kişiler hakkında açılacak davalar yasalarımızda yer almamıştır. Nitekim 04.05.1978 tarih 1978/4-5 sayılı İçtihatları Birleştirme Kararında da dava tarihinden önce ölen kişinin taraf ehliyetini yitireceği, aleyhine dava açılamayacağı, dava tarihinde şahsiyeti sona ermiş olan kimsenin mirasçılarına ardıllık (halefiyet) kuralı uygulanamayacağından tebligat yapılmak veya dava ıslah edilmek suretiyle davaya devam edilemeyeceği vurgulanmış, içtihatlar bu doğrultuda kararlılık kazanmıştır.
Ayrıca, 6100 Sayılı HMK.nun 44. maddesi uyarınca da, tamamlanmış işlemlerde 6100 Sayılı Yasanın uygulanamayacağı öngörüldüğünden, olayda anılan yasanın 124 üncü maddesinin uygulanamayacağı da açıktır.
Öyle ise, mahkemece, kendiliğinden (resen) göz önünde bulundurulması gereken bu usul kuralı gözardı edilerek hüküm kurulması doğru değildir.
Hal böyle olunca dava tarihinden önce öldüğü anlaşılan davalı A. hakkında açılan davanın reddi gerekirken, işin esasına girilip kabulü yönünde hüküm kurulması isabetsizdir.
Öte yandan; bilindiği üzere, yıkım istekli davalarda, tüm kayıt maliklerinin davada yer almaları zorunludur.
Somut olayda, davalı H.in taşkın yapısının bulunduğu taşınmazın parsel numarası ve malikleri belirlenmemiştir.
O halde, davalı H.in taşkın yapısının bulunduğu parselin belirlenerek, dava dışı malikleri varsa, onların da davada yer almalarının sağlanması gerekirken, yazılı olduğu üzere karar verilmiş olmasının da doğru olduğu söylenemez.
Kabule göre de, her bir davalı hakkında istek gözetilmek suretiyle talep edilen dönemler itibariyle ecrimisilin belirlenmesi ve hükmedilecek ecrimisile dönem sonlarından itibaren yasal faiz yürütülmesi gerekirken, yazılı olduğu üzere hüküm kurulmuş olması isabetli değildir.
Sonuç: Davacı vekili, davalı A. mirasçıları vekilleriyle davalı H. Demirin temyiz itirazları yerindedir. Kabulü ile, hükmün açıklanan nedenlerden ötürü (6100 Sayılı HMK.nun geçici 3 üncü maddesi yollamasıyla) 1086 Sayılı HUMKnun 428 inci maddesi uyarınca BOZULMASINA, 04.10.2012 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy