(765 S. K. m. 47) (CGK. 22.10.1984 T. 1984/262 E. 1984/340 K.) (CGK. 22.6.1981 T. 1981/172 E. 1981/249 K.)
Dava: Adam öldürmek ve ölüye kavgada el uzatmaktan sanıklar Hüseyin ve arkadaşlarının hükümlülüklerine dair, Burdur Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 17.12.1984 gün ve 10 - 177 sayılı hüküm müdahiller ile sanıkların temyizleri üzerine Yargıtay Birinci Ceza Dairesince incelenerek 9.4.1985 gün ve 601/1484 sayılı ilamıyla bozulmasına karar verilmiştir.
C.Başsavcılığının CMUK. nun 322. maddesi uyarınca Özel Daire kararının kaldırılarak hükmün onanması istemini bildiren 6.5.1985 gün ve 57 sayılı itiraznamesiyle dosyanın Birinci Başkanlığa gönderilmesi üzerine Ceza Genel Kurulunca okundu, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Adam öldürmek ve ölümle biten kavgaya katılmak suçundan sanık Faden'in TCK.nun 464/1, 51/2. maddeleri gereğince 8 ay hapis cezasıyla tecziyesine ve verilen cezanın ertelenmesine Hüseyinin eylemine uyan TCK.nun 448, 51/2, 31, 33. maddeleri gereğince 8 yıl ağır hapis cezası ve fer'i cezalarla tecziyesine sanık Ahmetin TCK.nun 448, 51/2. maddeleri gereğince 8 yıl ağır hapis cezasıyla cezalandırılmasına adı geçen sanık suçu işlediği sırada bilincinin ya da davranışının özgürlüğünü önemli oranda azaltacak biçimde akıl hastalığına tutulmuş bulunduğundan TCK.nun 47. maddesi gereğince 1/2 oranda indirim yapılarak sanığın sonuç olarak 4 yıl ağır hapis cezasıyla cezalandırılmasına hakkında 31 ve 40. maddelerinin uygulanmasına ilişkin hükmü, Özel Daire :
(Sanıklardan Hüseyin ve Faden haklarındaki hükmün onanmasına,
Sanık Ahmet hakkında TCK.nun 47. maddesi uygulanırken mezkür maddenin fıkraları arasında muadelet temini bakımından cezasını asgari 1/3 'e kadar, azami 1/2'ye kadar indirilerek hükmolunması gerekirken yazılı şekilde sebep gösterilmeden sanığa asgari hadden fazla ceza verilmesi) isabetsizliğinden bozmuştur.
Bu karara karşı itiraz yoluna başvuran C.Başsavcılığınca:
(TCK. nun 47. maddesinin son fıkrası : " Diğer cezalar 1/3'ten yarıya kadar indirilir" hükmünü koymuştur. Bu deyim cezanın en az 1/3'ünün en fazla 1/2'sinin indirileceğini açıklamıştır. Şayet Kanun koyucu 2/3'ünün indirilmesini istemiş olsaydı, "Yarısından üçte birine kadar indirilir" hükmünü vaz'ederdi.
Aynı deyim, TCK. nun 463. maddesinde de kullanılmıştır. Bu maddedeki uygulama için Yüksek Yargıtay Ceza Genel kurulunun 22.10.1984 gün ve 262 - 340 sayılı kararında : "Bazı yasa hükümlerinin uygulamada çelişkilere ve aksaklıklara sebep olduğunun görülmesi yasalarla tayin olunan oranların yargısal içtihatlarla değiştirilmesi için mazeret olarak gösterilemez. Bu çeşit aksaklıklar ve çelişkilerin yasa değişikliği yoluyla düzeltilmesi mümkün olduğu gibi yasayı uygulayan hakimin takdir hakkını kullanarak iki had arasında ceza tayin ederken diğer bent ve yasa hükümlerini de gözönünde tutarak denge sağlaması gerekir" demek suretiyle yargının yasada ki aksaklığı yasaya aykırı olarak düzeltilmeyeceği belirtildiğinden Özel Daire Bozma kararının kaldırılarak Yerel Mahkeme hükmünün onanmasına karar verilmesi) talep olunmuştur.
TCK. nun, 3038 ve 6123 sayılı yasalarla değiştirilen 47. maddesinde:
(Fiil işlediği zaman şuurunu veya harekatının serbestisini ehemmiyetli derecede azaltacak surette akli maluliyete müptele olan kimseye verilecek ceza aşağıda yazılı şekilde indirilir.
1 - İdam cezası yerine 15 seneden aşağı olmamak üzere ağır hapis;
2 - Müebbed ağır hapis cezası yerine 10 seneden 15 seneye kadar ağır hapis;
3 - Amme hizmetlerinden müebbet memnuiyet yerine muvakkat memnuiyet,
Cezaları hükmolunur.
Diğer cezalar üçte birden yarıya kadar indirilir) hükmüne yer verilmiştir.
Anılan maddenin son fıkrasında belirtilen oranlar indirme oranı olmayıp hükmedilecek sonuç cezayı belirleyen oranlardır. Sistematik bir yorumla madde metni bu şekilde anlaşılmadığı takdirde kasten adam öldürme suçunu işleyip TCK.nun 448. maddesi gereğince 24 sene ağır hapis cezası verilmiş bir kişiye verilen cezadan TCK.nun 47. maddesiyle yapılan indirim sonucu verilen ceza; "idam" cezası gerektiren vasıflı adam öldürme suçlarından birini veya "müebbed ağır hapis" cezasını gerektiren bir suçu işleyen kişiye verilecek cezadan daha fazla olabilecektir ki, böyle bir yorum tarzı, hukuk mantığına hak ve nesafet kurallarına uygun düşmez.
Nitekim Ceza Genel Kurulunun 22.6.1981 gün ve 172/249 sayılı kararında da "Yasanın düzenleniş şekli ruh, mana ve gayesi " gözönünde tutulduğunda: (TCK. nun 50. maddesinde : "Sair hallerde asıl suça mürettep cezanın altıda birden eksik ve yarısından ziyade olmamak üzere indirileceği" hükme bağlanmış olmasına göre anılan maddenin uygulanması sonucu sanığa tertip olunan cezadan 5/6 oranında indirme yapılmasına yasaya aykırı bir yön bulunmadığı) belirtilmiştir.
Açıklanan hususlar gözönünde tutulduğunda C.Başsavcılığı itirazının reddine karar verilmelidir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle C.Başsavcılığı itirazının REDDİNE 14.10.1985 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy