(1086 S. K. m. 74, 75) (YHGK.01.02.1984 T. 1983/9-223 E. 1984/49 K.) (YHGK. 26.3.1986 T. 1984/797 E. 1986/299 K.)
Dava:Taraflar arasındak trafik kazasından doğma tazminat davası üzerine yapılan yargılama sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı 1.634.065 lira maddi tazminatını dava tarihinden itibaren %30 yasal faizleriyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine ilişkin hükmün süresi içinde davalılar avutkaları tarafından temyiz edilmesi üzerine tetkik hakimi tarfından düzenlenen rapor okunduktan sonra dosya incelendi gereği konuşuldu:
Karar: Dava trafik kazasından doğma tazminat isteğine ilişkin olup bakiyesinin ödetilmesi için üçüncü defa açılandır. Davalı Erolun kullandığı diğer davalı idareye ait araç davacısının yakını Ferit'e çarparak ölümün sebebiyet vermiştir. Ölenin karısı bulunan davacı 15.1.1982 tarihinde açmış bulunduğu ilk davada fazlaya ait talebi saklı kalmak üzere gerek kendisi ve gerekse küçük çocukları için maddi ve manevi tazminat istemiş ve 15.11.1983 tarihinde açmış bulunduğu ikinci davada ise yine gerek kendisi ve gerekse küçük çocukları için uğramış bulundukları maddi zararın bakiyesinin ödetilmesini istemiştir. Sözü edilen ikinci dava açıkken daha fazlasını isteme hakkı saklı tutulmamıştır. Mahkemece bu iki dava ile idarenin açmış bulunduğu tazminat davası birleştirilerek ve bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda ölenin eşi ve çocukları yararın istekle bağlı kalınarak destekten yoksun kalma tazminatına hükmedilmiştir. Davacı üçüncü defa açmış olduğu bu davada destekten yoksun kalmadan doğan bakiye zararın ödetilmesini istemektedir. Davalı destekten yoksun kalmadan doğan bakiye zararının ödetilmesini istemektedir. Davalı Erol cevap dilekcesinde diğer savunmaları yanında hakların sonsuza değin saklı tutmak suretiyle dava üstüne dava açılmasının usule aykırı olduğunu bildirmiştir. Mahkemece birleştirilerek görülen dava sonunda verilmiş bulunan nihai kararda davacı eş Ufuktan ın bakiye maddi tazminat alacak hakkının saklı tutmuş olması karşısında bu davayada bakılarak sonuçta 1.634.065 TL.nunda tahsiline karar verilmiştir.
Yargıtayın yerleşmiş uygulamasına göre alacaklı alacağının tümü hakkında dava açmak zorunda olmayıp fazlaya ilişkin hakkın saklı tutmak kayıt ve şartıyla önce bir bölümü sonra kalan bölümü talep edebilir (Örneğin yargıtay Hukuk genel kurulun 1.2.1984 günü 223/49 sayıl kararıyla 5.3.1986 gün 825/205 sayı kararı ) İnceleme konusu olan bu işte davacın destekten yoksun kalma tazminatından öncek davada alınandan fazlasını isteyebilmesiaçıkça fazlaya ilişkin kısmı için hakkın saklı tutulmuş olmasın gerektirir. Saklı tutulması ise fazlaya ilişkin kısmından zımnen feragat edildiği anlamını doğurabilceği gibi önceki dava kısmi dava değil tam dava sayılır ve ilk dava ile alınan kesin hüküm aynı alacak hakkında ikinci bir dava açılmasını önler (Bkz.Yargıtay Hukuk genel Kurulunun 26.3.1986 gün 797/299 sayıl kararı ) Her ne kadar önceki dava sonunda verilen nihai kararda davacının fazlaya ilişkin hakkı saklı tutulmuş isede kendisinin bu konuda herhangi bir talebi yoktur. hukuk Usulü muhakemeleri kanunun 74 ve 75. maddeleri hüküm karşısında hakimin davacın iler sürmediği bir yönü hüküm yerinde göstermiş olması davacı yararına bir hak doğurmaz. O halde davanın hemen reddine karar verilmesi gerekirken işin esası incelenip sonuçta ödetme hükmü kurulmuş olması bozmayı gerektirir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın gösterilen nedenle BOZULMASINA, bozma nedenine göre öteki yönlerin şimdilik incelenmesine yer olmadığına ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 15.12.1987 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy