(743 S. K. m. 295, 298, 299, 345) (1086 S. K. m. 42, 429)
Taraflar arasındaki babalığın hükmen tayini, nafaka ve tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Antalya İkinci Asliye Hukuk Mahkemesince davanın kabulüne dair verilen 30.9.1985 gün ve 1984/822 E, 1985/647 K. sayılı kararın incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay İkinci Hukuk Dairesi'nin 10.12.1985 gün ve 1985/10356-10511 sayılı ilâmı ile; (... Dava dilekçesinin içeriğinden davanın, çocuk adına da açıldığı sonucu çıkmaktadır. O halde küçüğe kayyım tayin ettirilmesi, gösterdiğinde onun da delillerinin toplanması, bütün deliller birlikte tartışılıp sonucu uyarınca karar verilmesi gerekirken eksik hasım ve eksik inceleme ile hüküm tesis edilmesi usul ve kanuna aykırıdır...) gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:
Babalık davası, ana ve çocuk tarafından ayrı ayrı açılabileceği gibi (MK.295) birlikte de açılması mümkündür.
Kanun koyucu babalık davasında ananın, her zaman çocuğun yararına hareket edemeyeceği ilkesinden hareket ederek, küçük için kayyım tayin edilmesi (MK.298) ve böylece çocuğun yararının korunması için babalık davasında kayyımın bulunmasını ilke olarak kabul etmiş, böylece şu veya bu gibi düşüncelerle ana-babanın çocuk aleyhine birleşmelerini ve onun zararına bir durumun doğumunu önlemek istemiştir. Hatta bir adım daha atılmış, muhtemel zararın önlenmesi amacı ile Hazineye bile keyfiyeti ihbarını gerekli kılmış (MK.299), bu suretle çocuğun gerçek nesebinin tayininde gerektiğinde, Hazinenin de yardımda bulunmasını sağlamıştır.
Öte yandan mahkemeler görevleri sırasında öğrendikleri vesayet halini gerektiren durumları Sulh Hâkimine bildirmekle yükümlü kılınmışlardır (MK.354). Bu hükmün amacı mahcurların (olayda küçüğün) yararını korumaya yöneliktir. Hal böyle olunca ananın, sırf kendi adına açacağı davada dahi, Usulün 42. maddesinde olduğu gibi, keyfiyetin Sulh Hâkimine bildirilmesi zorunludur. İşte bu kuralın kaçınılmaz sonucu olarak kayyım, ananın açtığı davada yer almak durumundadır. Bir an için dava sadece ana adına açılmış bir dava bile sayılsa, kayyımın müdahalesine imkân hazırlanması gereklidir.
Öyle ise ana tarafından açılan babalık davalarında mutlak surette küçüğe kayyım tayin ettirilmesi ve onun da delillerinin toplanıp sonucuna göre karar verilmesi gerekir. Bu sebeple mahkemece Özel Daire bozmasına uyulması gerekirken eski hükümde direnilmesi usul ve kanuna aykırıdır.
HUMK. nun 429. maddesi uyarınca davalının temyiz itirazlarının kabulüne, Özel Daire bozma ilamında yazılı sebeplerle mahkemece verilen ısrar kararının BOZULMASINA, oyçokluğu ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy