(2004 S. K. m. 67) (818 S. K. m. 169) (13. HD. 03.04.1986 T. 1986/1275 E. 1986/1998 K.) (13. HD. 06.07.2009 T. 2009/5396 E. 2009/9350 K.)
Dava: Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davacı ile davalı vekillerince istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış, eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya ikmal edilerek gelmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Dava, temlik edilen alacağın tahsil edilememiş olması nedeniyle temlik edenden tahsili için yürütülen icra takibine davalı tarafından yapılan itirazın iptali, takibin devamı ve icra inkâr tazminatının tahsili istemine ilişkin olup, mahkemenin, davanın kabulüne dair kararı dosyadaki alacağı temlik eden davacı ... ile davalı vekillerince temyiz edilmiştir.
1-Davacı ... vekili tarafından yerel mahkeme kararı temyiz edilmiş ise de; yargılama devam ederken takip konusu alacağı 29.4.2009 tarihinde karardan önce .... Güneş Enerjisi ve Çelik Kapı İml. İhr. İht. San. Tic. Ltd. Şti.'ne temlik ettiği ve bu suretle sıfatı kalmadığından davacı ...'ın temyiz dilekçesinin reddine,
2-Davalı vekilinin temyiz itirazlarına gelince;
Davacı, davalının 15.10.2007 tarihli yevmiye nolu ve 33.000,00 TL bedelli ve 15.10.2007 tarihli yevmiye nolu 58.000,00 TL bedelli iki adet temlikname ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacağını müvekkiline devrettiğini, temlike konu alacağın 24.401,53 TL'sinin borçludan tahsil edilebildiğini, tahsil edilemeyen alacak nedeniyle yapılan icra takibinde borca kısmen itiraz edildiğini, itirazın haksız olduğunu belirterek itirazın iptaline takibin devamına ve icra inkâr tazminatına karar verilmesini istemiş, davalı bedel karşılığı temlik bulunmadığını, davacı kendi adına ihalelere giremediği için davacı adına alınan ihaleye ilişkin iş bedelini alabilmesi için temlik yapıldığını, işin gereğini yerine getirme yükümlülüğünün davacıda olduğunu, işe ilişkin edimleri yerine getirmediği için tahsil edilemeyen alacağın kendisinden istenemeyeceğini belirterek temlikin ivazsız olduğunu ve davanın reddini savunmuş, mahkemece temlikin ivazlı olduğu belirtilerek davanın kabulü ile, itirazın asıl alacak olan 58.000,00 TL üzerinden iptaline, takibin bu miktar yönünden devamına, asıl alacak likit olmadığından icra inkâr tazminatının reddine karar verilmiş hüküm; dosyadaki alacağı temlik eden davacı ... ile davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir. Davaya konu icra dosyası .... İcra Müdürlüğü'nün 2008/ Esas sayılı dosyasıdır.
Dava, temlik edilen ve 818 sayılı BK'nın 169/1. maddesi kapsamında ivaz karşılığı olduğu iddia edilen alacağın tahsil edilememiş olması nedeniyle, temlik edenden tahsili için yürütülen icra takibine yapılan takibe itiraz nedeniyle, İİK'nın 67. maddesine göre açılmış itirazın iptali davasıdır.
Davaya konu temliklerin yapıldığı tarih ve dava tarihinde yürürlükte bulunan 818 sayılı Borçlar Kanununun 169/1. maddesinde alacağın temlikinin ivaz karşılığı yapılmış olması halinde temlik edenin alacağın temlik zamanında mevcudiyetini garanti etmiş sayılacağı hükmü getirilmiştir. Bu hüküm gereği temlik konusu alacaktan dolayı ivazlı temlikte bulunan, garanti eden gibi sorumlu olur. Ancak, alacağı devralanın devredene rücu edebilmesi başka bir anlatımla temlik edenin sorumlu tutulabilmesi, borçludan alacağının tahsili için gerekli her çareye başvurmuş olmasına rağmen alacağını tahsil edemediği hususunu ispat etmesi koşuluna bağlıdır (Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 04.05.1965 gün, 1965/2342-2383 E.K, 11. Hukuk Dairesinin 03.01.1980 gün/1980/80-401 E.K, 13. Hukuk Dairesinin 03.04.1986 gün 1986/1275-1998 E.K ve yine 13. Hukuk Dairesinin 06.07.2009 gün 2009/5396-9350 E.K sayılı ilâmları).
Yukarıda yapılan açıklama ve sözü edilen kurallarla birlikte somut olay değerlendirildiğinde; davayı açan ... temlik alan, davalı temlik eden dava dışı Genel Müdürlüğü borçludur. Temlik alan ... yargılama sırasında davaya konu alacağını karar başlığında adı gösterilmeyen .... Güneş Enerjisi ve Çelik Kapı İml. İhr. İht. San. Tic. Ltd. Şti.'ne temlik etmiştir. Davacı vekili temlikin ivazlı olduğunu iddia etmiş, davalı ise temlikin ivazsız olduğunu ileri sürmesine rağmen bu iddiasını yasal delillerle ispatlayamamış olup, temlikname içeriği ve dosya kapsamına göre temlikin ivazlı olduğu anlaşılmaktadır. Mahkemenin kabulü de temlikin ivazlı olduğu yönündedir.
Temlik ivazlı olup davacı temliknameye dayalı olarak dava dışı borçluya karşı, tahsil için her türlü girişimde bulunmasına rağmen alacağını tahsil edemediğini ileri sürüp ispatlayamadığı için davacının temlik eden davalıya karşı başvurma hakkı henüz doğmadığından davanın reddi gerekirken kabul kararı verilmesi doğru olmamış ve kararın davalı yararına bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda 1. bentte yazılı nedenlerle ...'ın temyiz dilekçesinin reddine, 2. bentte yazılı nedenlerle davalının temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün temyiz eden davalı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davalıya, ödediği temyiz peşin ve Yargıtay başvurma harçlarının istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine, karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteminde bulunulabileceğine 08.06.2016 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy