(743 S. K. m. 645 )
Taraflar arasındaki "tapu iptali tescil" davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Ayvacık Asliye Hukuk Mahkemesi'nce davanın kısmen kabul ve kısmen reddine dair verilen 24.3.1992 gün ve 1988/334 E.1992/81 K. sayılı kararın incelenmesi davalı-davacı Hazine Müdahil S.S. Çayırova Kop. vekili tarafından istenilmesi üzerine;
Yargıtay 1. Hukuk Dairesinin 26.1.1993 gün ve 1992/10331525 sayılı ilâmı:
( ... Davacı S.S.Egekent Yapı Kooperatifi, Hazineye ait 29.1.1988 tarih 29 nolu tapulu taşınmazın, 3.4.1953 tarih 51/31 sayılı ilâma göre tesis edilen 10.3.1986 tarih 9 ve 10 numaralı kayıtlar kapsamında kaldığını ileri sürerek iptal isteğinde bulunmuş, dava konusu yer intikal gördüğünden, M. E. Ural, davaya devam etmiştir.
Birleştirilen 1989/212 esas sayılı davada Hazine anılan tapu ile 13.2.1985 tarih 12 numaralı tapuların içerdiği taşınmaza davalı S.S.Çayırova Yapı Kooperatifinin elatmanın önlenmesini, 1.500.000 lira zararın tazminini, 1991/298 esas sayılı davada, Egekent Yapı Kooperatifine ait tapunun iptalini, elatmanın önlenmesini; keza birleştirilen davasında Çayırova Yapı Kooperatifi, Hazinenin 27.1.1988 tarih 29 nolu tapusunun iptalini istemiştir. Mahkeme'ce Egekent Yapı Kooperatifinin davasının feragat nedeniyle reddine; Çayırova Kooperatifinin davasının esastan reddini; 5150. 20 m bölüme anılan kooperatifin elatmanın önlenmesine; 15170, 15 m lık kısmın E.Ural adına tesciline; bu yere elatmanın önlenmesine, karar verilmiştir. Hemen belirtmek gerekir ki, Hazine tarafından Köy Tüzel Kişiliği aleyhine açılan tescil davası sonunda verilen hüküm o davada taraf olmayan kooperatifleri ve gerçek kişileri aynı biçimde, hasımsız tescil davası sonucu verilen 3.4.1953 tarih 51/31 sayılı ilâmda o davada taraf olmayan Hazineyi ve Çayırova Yapı Kooperatifinin dayanağı tapunun o tarihteki maliklerini, dolayısıyla Çayırova Yapı Kooperatifini bağlamaz.
Ancak, Egekent Yapı Kooperatifinin kullanımında bulunan ve fenni bilirkişi krokisinde işaretli, 34.489 m lik, 12.867 m lik ve 21.444 m lik çekişmesiz kısımlarda zilyetlikle kazanma koşullarının kişiler ve bu kooperatif yararına gerçekleştiği anlaşılmaktadır. A ve B harfleriyle gösterilen nizalı bölümlere gelince; Kabul etmek gerekir ki Çayırova Yapı Kooperatifine ait tapu kaydı 1899 tesis tarihli, doğru temele dayalı ve tedavül görmekle hukuksal değerini koruyan bir kayıttır. Eğer kapsamında ise, çekişmeli bölümlerin fiziki bir duvarla ayrılmış olması, terk anlamında yorumlanamaz. Bu nitelikleri nedeniyle, çakışma durumunda diğer taraflara ait tapular üstün tutulmalıdır. Anılan kayıt, Güney yönünde "Deniz" okumakta ise deniz belirlenebilir sınırlardandır. Öte yandan Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmazlar için her nasılsa sicil oluşturulmuş olması, o yerin Kamu malı niteliğini değiştiremez. Açıklanan olgular doğrultusunda, A ve B işaretli bölümlerde Egekent Yapı Kooperatifi ile E. Ural'ın üstün bir hakkının bulunmadığı sonucuna varılmaktadır. Bu durumda Egekent Yapı Kooperatifi ile Ercan Ural'ın açtığı davanın reddi gerekir. O halde, çekişmeli Hazinenin 29.1.1988 tarih 29 numaralı kaydın kapsamındaki taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olup olmadığının kesin biçimde saptanması, bunun için toprak fiziğinden anlayan uzman bilirkişi ile Jeologlardan oluşan bilirkişi kurulu aracılığıyla inceleme yapılması, kültür arazisi olduğunun anlaşılması durumunda, belirlenebilen Deniz sınırı itibariyle Çayırova tapusunun kapsamının belli edilmesi bu kapsam içerisinde kalan kesim için Çayırova Kooperatifi tarafından açılan davanın kabulüne karar verilmesi bu işlemler sırasında 3402 sayılı Yasa'nın 20. maddesinin gözetilmesi, varılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, noksan soruşturmayla yetinilerek yazılı biçimde hüküm kurulması doğru değildir... ) gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
YARGITAY HUKUK GENEL KURULU KARARI:
Hukuk Genel Kurulu'nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildikleri anlaşıldıktan ve dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dosyadaki tutanak ve kanıtlara, bozma kararında açıklanan gerektirici nedenlere ve özellikle, uyuşmazlığın niteliğine göre olayda hukuksal ve sağlıklı bir çözüme ulaşılabilmesi için bu konudaki yargısal kararlara da tamamen uygun biçimde ve izlenmesi gereken yola ilişkin olarak yöreyi iyi bilen üç yaşlı ve yansız yerel bilirkişi aracılığı ile yeniden keşif yapılması, Müdahil E. Ural'ın dayandığı 5.8.1991 tarihli ifraz tapusunun. ilk geldisi olan 18.4.1953 tarih 61 nolu tapu kaydının uygulanıp belirlenen sınırlar içerisine üç ifraz tapusunun yerleştirilmesi, ayrıca davalı ve karşı davacı Hazine'ye ait idari yoldan oluşan 13.2.1985 tarih 12 ve tescil kararı ile alınan 27.1.1988 tarih 29 nolu tapu kayıtları ve krokileri ile müdahil S.S.Çayırova Cam Yazlık Evleri Konut Kooperatifi'nin 26 Şubat 1315 tarih 101 nolu tapudan gelen 21.1.1988 tarih 52 ve müdahil E. N. Yazgan'ın 31.8.1981 tarih 49 nolu, tapu kayıtlarına keza kadastrol yöntemlere uygun olarak kapsam tayin edilmesi, MK. nun 645 3401 sayılı Kadastro Kanunun 20. maddesi hükümlerinin gözönünde tutulması sınırlar hakkında yerel bilirkişilerden açıklayıcı ve doyurucu bilgiler alınması, bilinmeyen sınırlar yönünden taraflara tanık dinletme olanağının sağlanması, tarafların söyledikleri tüm dava dosyaları ve Yargıtay'dan bozularak gönderilen 1993/216260 sayılı sınır düzeltme dosyasının getirtilip değerlendirilmesi, halen yürürlükte bulunan 3621 sayılı Kıyı Kanuna göre hazırlanan kıyı kenar çizgisi haritasının merciinden istenip Jeolog bilirkişiler aracılığı ile kıyı kenar çizginin belirlenmesi toprak fiziğinden anlayan üç uzman bilirkişiden çekişmeli taşınmaz üzerinde ilmi esaslara uygun araştırma ve inceleme yaptırılarak rapor alınması, özel mülkiyete konu olabilecek nitelikte bulunup bulunmadığının bir kuşkuya yer bırakmayacak biçimde saptanması Kadastro fen memuru veya mühendisi yetki ve yeteneğini taşıyan uç uzman bilirkişiden uygulanan tüm tapu kayıtlarının kapsamlarının açıkça gösterilen ve keşifte belirlenen tüm bilgi ve bulguları yansıtan rapor ve birleşik kroki alınması, yukarda açıklanan ilke ve olguların ışığı altında toplanan deliller bir arada değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gereğine işaret eden ve Hukuk Genel Kurulu'nca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulması gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve Yasa'ya aykırıdır. Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.
Sonuç: Davalı-Davacı Hazine ve Müdahil S.S. Çayırova Kooperatifi vekillerin temyiz itirazlarının kabulü ile direnme kararının Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı BOZULMASINA oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy