(2908 S. K. m. 9, 10, 26, 50, 78) (743 S. K. m. 68, 71) (2709 S. K. m. 33) (2. HD. 27.12.1990 T. 1990/12197 E. 1990/14061 K.)
Dava: Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:
Karar: Dernekler kuruluş bildirisini ve eklerini merkezlerinin bulunduğu mahallin en büyük mülki amirliğine vermekle tüzel kişilik kazanırlar (Dernekler K. 9). Kuruluş bildiriminde tüzükte ve kurucuların hukuki durumlarında kanuna aykırılık veya noksanlık tespit edildiği takdirde bunların giderilmesi geçici yönetim kurulundan yazı ile istenir. Bu yazının tebliğinden itibaren otuz gün içinde belirtilen noksanlıklar tamamlanmaz veya kanuna aykırılık giderilmezse mahallin en büyük mülki amirinin ihbarı üzerine Cumhuriyet Savcılığı derneğin feshi için yetkili mahkemeye başvurur (Dernekler K.10). Görüldüğü gibi bu hükümler derneğin kuruluş safhasına aittir. Öte yandan Dernek tüzüğünü değiştirme yetkisi genel kurula aittir (Dernekler K.26/2). Üyelerden her biri kanuna veya derneğin tüzüğüne uygun olmayan ve muvafakat göstermediği kararlara karşı mahkemede itiraz hakkına sahiptir (M.K. 68). Cumhuriyet Savcısı'nın istemi üzerine mahkemece kanun ve tüzük hükümlerine aykırı olarak yapılan genel kurul toplantılarının iptaline de karar verilebilir (Dernekler K.78/4). Dernekler Kanunun öngördüğü hallerde kapatılabilir (Anayasa 33/6). Kanuna uygun olmayan tüzük değişikliği için kanunun 10. ve 50/1. maddesi çerçevesinde bir uygulamaya girmek ve derneğin feshi yoluna gitmek mümkün değildir. Derneğin gayesine ilişkin olmayan tüzük değişikliklerindeki kanuna aykırılıklar Medeni Kanunun 71. maddesi uyarınca fesih sebebi olamaz (Y.2. H.D.'nin 27.12.1990 tarih 12197-14061 sayılı kararı). Bu yönler gözetilmeden derneğin feshine karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Sonuç: Temyiz edilen hükmün gösterilen sebeple BOZULMASINA, temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine 16.5.1997 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy