(1086 S. K. m. 176, 382, 432) (1163 S. K. m. 99) (1990/3 E. 1990/4 K. sayılı YİBK) (1991/7 E. 1992/4 K. sayılı YİBK)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Kadıköy Asliye 3. Ticaret Mahkemesince verilen 11.5.2001 tarih ve 1999/189-2001/664 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalılar tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi A. Altun tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, davalıların, davacı kooperatifin eski yöneticileri olduğunu, yönetim kurulu oldukları dönemde kooperatifi zarara uğrattıklarını ileri sürerek, 36.000.000.000 TL. nın dava tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalılardan tahsiline talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekili, davacı iddialarının yerinde olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, kasadaki nakit durumu elverişli olduğu halde, ilgili kurumlara vergi, prim ve elektrik borçlarının zamanında ödenmemesi nedeniyle tahakkuk eden bedelden, yetki dışında kooperatife ait hesaplardan çekilenden, hesaplara girmeyen ortaklık ödemelerinden, taşerona fazla ödemeden dolayı davalıların sorumlu oldukları gerekçesiyle, 883.706.230 TL. nın dava tarihinden itibaren reeskont faiziyle birlikte davalılardan tahsiline karar verilmiştir.
Karar, davalılarca temyiz edilmiştir.
1- Taraflar arasındaki uyuşmazlık, Kooperatifler Kanununun uygulanmasından kaynaklanmakta olup, 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 99.maddesi uyarınca bu tür davalarda basit yargılama usulü uygulanmaktadır. HUMK. nun 176/11.maddesinde ise basit yargılama usulüne bağlı tutulan dava ve işlerin adli ara vermede de görüleceği açıklanmıştır.
Mahkemenin gerekçeli kararı davalılar F. Hıroğlu ile H.V. Çakırca'ya 17.7.2001 Salı günü tebliğ edilmiş ve hüküm HUMK. nun 432.maddesinde yazılı süre geçirildikten sonra 3.8.2001 Cuma günü anılan davalılar tarafından temyiz edilmiştir. HUMK. nun 432/4.maddesine göre süresinden sonra yapılan temyiz istemleri hakkında mahkemece bir karar verilebileceği gibi, 1.6.1990 gün ve 3/4 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı gereğince Yargıtay da bu konuda karar verebileceğinden, davalılar F. Hıroğlu ile H.V. Çakırca'nın temyiz isteminin süre yönünden reddi gerekmiştir.
2- Davalı Z. Eyüpoğlu'nun temyizine gelince; Mahkemece, kısa kararda 883.562.000 TL. nın dava tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalılardan tahsiline karar verildiği halde, gerekçeli kararda hükmedilen miktar ve faiz oranı değiştirilmek suretiyle 883.706.230 TL. nın 2.3.1999 tarihinden 29.12.1999 tarihine kadar %80, 30.12.1999 tarihinden itibaren %70 oranında faiziyle birlikte tahsiline karar verilmek suretiyle kısa karar ile gerekçeli karar arasında çelişki yaratılmıştır.
T.C. Anayasası yargılamanın aleniyeti ilkesini benimsemiştir. Bunun anlamı yargılama açık olarak yapılacak ve yargılamanın sonunda verilen karar da açıkça belirtilecektir. HUMK. nun 382.maddesi gereğince sonradan yazılacak gerekçeli kararın da bu kısa karara uygun olması gerekir. Aksi halde, yargılamanın aleniyeti ilkesi zedelenmiş ve mahkeme kararına güven sarsılmış olacaktır. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulunun 10.4.1992 gün ve 1991/7 Esas 1992/4 Karar sayılı kararında, kısa kararla gerekçeli kararın çelişik bulunmasının bozma nedeni olacağının içtihat edilmiş bulunmasına göre, mahkemece yapılacak iş; bozmadan sonra, hakimin önceki kısa karar ile bağlı olmaksızın çelişikliği kaldırmak kaydıyla vicdani kanaatine göre yeni bir karar vermekten ibarettir.
3- Yukarıda açıklanan bozma şekil ve sebebine göre davalı Z. Eyüpoğlu'nun diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda 1 numaralı bentte yazılı nedenlerle davalılar F Hıraoğlu ile H.V Çakırca' nın temyiz isteminin HUMK. nun 432/4 maddesi gereğince süre yönünden REDDİNE, 2 numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı Z. Eyüpoğlu'nun temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, 3 numaralı bentte yazılı nedenlerle davalı Z. Eyüpoğlu'nun diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, aşağıda yazılı fazla alınan 102.350.000 lira harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 04.02.2002 tarihinde oybirliği ile karar verildi.(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy