(743 S. K. m. 457, 458, 459)
Dava: Taraflar arasındaki "vasiyetnamenin iptali" davasından dolayı yapılan yarılama sonunda; Kayseri asliye 5. hukuk Mahkemesince davanın reddine dair verilen 20.9.1995 gün ve 1991/623 E. 1995/633 K. sayılı kararın incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmesi üzerine,
Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 13.5.1996 gün ve 1996/4486-4986 sayılı ilamı:
(..... Saklı pay sahibi mirasçı murisine veya yakınlarından birine karşı ağır bir cürüm ika veya murusine veya ailesine karşı kanunen mükellef olduğu vazifeleri ifada büyük bir kusur irtikap ederse muris mirastan iskat edebilir. Özer'in bir kısım fiillerini sıraladıktan sonra "oğlumu tekrar işlerimin başına önceki davet ettim" diyerek onu af ettiğini göstermiştir. 1985 yılındaki bu olaydan önceki olgular iskat sebebi olamaz. Bu aftan sonra Ahmet'in, bir işyeri gayrimenkulü kardeşleri birliğine alınması talimatına rağmen kendi adına alınması, şirketin sattığı otomobiller için alınan kaporaları zimmetine geçirmesini ve bu kaporaları kendisinin alacaklılara ödediğini belirtip iskat sebebi olarak göstermiştir. Ergin bir kimsenin kardeşleri ile ortak taşınmaz almaması murisine ve ailesine karşı mükellef olduğu vazifelerden değildir.
Murisin büyük paylı ortak olduğu şirket işlerini tedvir eden füruun, ayrı hükme şahsiyeti olan o şirketin bazı paralarını zimmetine geçirmiş olması, bu paraların muris tarafından ödenmesi Medeni kanunun 457. maddesinde gösterilen muris veya yakınlarından birine karşı ika edilen bir cürüm de değildir.
Davacının kardeşleri ile ortaklık kurmaması ticarette birlikte hareket etmemesi mirastan iskat sebebi olamaz. O halde vasiyetin tasarruf nisabı miktarında infazına karar vermek gerekir (MK. 459/2). Yazılı biçimde davanın reddi usul ve yasaya aykırıdır...) gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
Hukuk Genel Kurulu'nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:
Karar: Dosyadaki bilgi ve belgelerden davacı ve davalılar 27.8.1991 tarihinde ölen Mehmet Özar'ın mirasçıları ve füruu olduğu ve tarafları kardeş bulundukları anlaşılmaktadır. Yine miras bırakan Mehmet Özar Kayseri 4. Noterliğince düzenlenen 13.12.1988 günlü ve 47459 yevmiye numaralı, davacıyı mirastan iskatı içeren resmi vaziyetini yapmıştır.
Mirastan iskat Medeni Kanunun 457. 458 ve 459. maddelerince düzenlenmiştir. Medeni Kanunun 458. maddesi "müteveffa tarafından diğer süretle tasarruf vaki olmamış ise iskat edilen kimse müteveffadan evvel ölmüşgibi hissesi müteveffanın kanuni mirasçıları arasında taksim olunur. Miras hakkından iskat edilen kimsenin füruları o kimse müteveffadan evvel ölmüş gibi mahfuz hisselerinin isteyebilirler hükmünü içermektedir. Bu durumda miras hakkından iskat edilen kimsenin payı nisbetinde murisin tasarruf nisabı çoğalacağı açıktır. İskat edilen varis saklı payını tamamlamak için tenkis davası açamaz. Fakat iskat olunan kimsenin füruu babaları daha evvel ölmüş gibi saklı pay iddiasında bulunabilir. Miras bırakan, iskat ettiği mirasçının hissesini başka birine vasiyet etmemiş ise o nisbette diğer mirasçıların payları çoğalmaz. Görülüyor ki mirastan iskat, iskat edilenin füruu olup olmamasına göre değişik sonuçlar doğurmaktadır. Diğer bir deyimle mirastan iskat olunanın füruuları varsa onların haklarına etkili olacağı kuşkusuzdur. Öyle ise; iskat edilen mirasçının füruularına da davanın yöneltilmesi zorunludur (Hukuk Genel Kurulu 1996/2-888 E. 1997306 K) (Bakınız İKİD. Ocak 1998 (445) s. 13083)
Dosyadaki nüfus aile kayıt örneğinden ve iskatdan vasiyet içeriğinden anlaşıldığı üzere, mirastan iskat edilen Ahmet evlidir. Hal böyle olunca davacının füruuları olup olmadığı araştırılmalı, varsa onlara da husumet yöneltilmeli böylece taraf teşkili tamamlanarak dava görülmelidir. Husumet tamamlanmadan hüküm kurulması usule ve yasaya aykırıdır. Yerel mahkeme kararı diğer yönler incelenmeksizin açıklanan nedenlerle Bozulmalıdır.
Sonuç: Davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, direnme kararının yukarıda gösterilen nedenlerden dolayı (BOZULMASINA), oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy