(1086 S. K. m. 417)
Dava: Taraflar arasındaki Alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Ankara Asliye 1. Ticaret Mahkemesince davanın kabulüne dair verilen 7.07.1994 gün ve 1993/583 E., 1994/468 K. sayılı Kararın incelenmesi davalı Belediye vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin 24.10.1996 gün ve 1996/4318-5548 sayılı ilamı; ... taraflar arasında düzenlenen 5.5.1992 tarihli sözleşme ile Ankarada yapılacak Ulus Tüneli ve Çevre Düzenlenmesi Proje ve Uygulama İşi davacı yükleniciye verilmiştir. Sözleşme ön tasarısı ve ekleriyle mevcut işin dış kaynaklı kredi temini suretiyle yapılması öngörülmüştür. Davacı şirket önseçim başvuru koşullarının 2.12. maddesi ile dış kaynaklı kredi ve garantör banka temini işini, davalı Belediye ise Belediye Başkanının imzası ile gönderdiği 7.10.1991 tarihli yazı ile kredi teminatı bakımından Belediyenin bütün taşınmazlarının birinci derecede ipotek yapılarak kredi teminine yardımcı olacaklarını kabul etmişlerdir. Bu suretle sözleşme imzalanmış ve sözleşme ek 1 inci madde de bu sözleşmenin kredi getirme koşuluyla geçerli olacağı kabul edilmiştir. Kısaca gerek tarafların iradesi gerekse sözleşme ve eklerinden dış kredi bulunmaması halinde işin yapılamayacağı anlaşılmaktadır. Akdin imzalanmasından sonra her iki tarafın da gayret göstermesine rağmen dış kaynaklı kredi temin edilemediği, davacının garantör banka bulamadığı, Belediyenin gösterdiği taşınmazların ise teminat olarak kabul edilmediği görülmüş ayrıca, kredi temininin Devlet Planlama Teşkilatının karar ve onayına bağlı bulunduğu, işin yapılacağı alanda eski eserlerin mevcut olduğu, Hergelen Meydanında mülkiyet ihtilafının varlığı ortaya çıkmış ve böylece ana etken olarak dış kredi temin edilememesi yüzünden sözleşmenin akim kaldığı görülmüştür.
Olayların bu seyrine göre aktin bozulmasına her iki yanın da eşit derecede kusurlu bulunduğu meydandadır. Bu durumda mahkemece; tarafların aktin feshinde eşit kusurlu bulunduğu kabul edilerek işin tasfiyesine yeni tarafların sebepsiz iktisap kurallarına göre verdiklerini birbirinden geri alacak biçimde davanın sonuçlandırılması yerine davalının aktin feshinde kusurlu bulunduğu kabul edilerek davanın neticelendirilmesi doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir... gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:
Karar: Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dosyadaki tutanak ve kanıtlara, bozma kararında açıklanan gerektirici nedenlere göre;
Somut olayda dava, davacının yapımını üstlendiği Ulus Tüneli ve Çevre Düzenlemesi Proje ve Uygulama işine ait 5.5.1992 günlü sözleşmenin davalı Belediye Encümeninin 27.4.1993 günlü Kararı ile feshedilmesi üzerine, bu iş için verilen ve nakte çevrilerek irad kaydedilen teminat mektubu bedelinin tahsili istemine ilişkindir. Davacının başvurusu üzerine aynı Belediye Encümeni, 25.4.1995 gününde ... alınan fesih kararının iptaline ve sözleşmenin yeniden yürürlüğe konularak, Ulus Tüneli ve Çevre Düzenlenmesi Proje ve Uygulama işinin ... İnşaat Sanayi ve Ticaret AŞye yaptırılmasını karar altına almıştır. Şu durum karşısında taraflar davanın açılmasından sonra ve ancak hüküm kesinleşmeden önce birleşen iradeleriyle uyuşmazlığa neden olan fesih işleminden dönerek sözleşmeye yeniden yürürlülük kazandırdıkları açıktır. Hal böyle olunca yeni oluşan bu hukuki olgu altında davanın konusunun kalmadığında kuşku ve duraksamaya yer yoktur. O nedenle mahkemece Konusu kalmayan davanın esası hakkında kararı ittihazına yer olmadığına karar verilmesi yerine, yazılı şekilde uyuşmazlığın esası ile ilgili kurulan hükümde direnilmesi doğru görülmediğinden mahkeme kararının değişik bu gerekçe ile bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Davalı Belediye vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile direnme kararının yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı HUMK. nun 429. maddesi gereğince BOZULMASINA, 18.02.1998 gününde oyçokluğu ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy