(1086 S. K. m. 7, 13, 25, 193, 428)
Dava: Taraflar arasındaki "tapu iptali ve tescil" davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Boztepe Asliye Hukuk Mahkemesi'nce davanın kabulüne dair verilen 30/5/1995 gün ve 1994/139 E. 1995/33 K. Sayılı kararın incelenmesi davalı Hazine temsilcisi tarafından istenilmesi üzerine,
Yargıtay 8. Hukuk Dairesi'nin 28/11/1996 gün ve 1996/1571-1996/10056 sayılı ilamı ile,
(...Dava konusu taşınmazın öncesinin davacının babasına ait tarla olduğu ve bu maksatla tasarruf edildiği tesbit edilmiştir. Dava nedeniyle dinlenen tanıklar, 35/40 yıl önce bu yerin tarla olarak tasarruf edildiğini o tarihten bu yana özel harman yeri olarak kullanıldığını ifade etmişlerdir. 5 dönüm genişliğindeki bir yerin bir şahsın özel harman yeri olarak kabulü, düşünülemez. Bir bölümü harman eri olarak kullanılsa dahi kalan bölümün bu süre zarfında kullanılmadığı, diğer bir ifade ile terk edildiği düşünülür. Özel harman yeri olan kısımda dahi senenin belli günleri dışında bir kullanımın varlığından söz edilmemiştir. Sonuç olarak taşınmazda 35-40 seneden bu yana ekonomik amaca uygun olarak bir kullanım olmadığından davanın reddine karar verilmesi gerekirken, delillerin değerlendirilmesinde hataya düşülerek yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir...) Gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
Temyiz Eden: Davalı Hazine temsilcisi
Hukuk Genel Kurulu Kararı
Hukuk Genel Kurulu'nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:
Dava, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.
Davacı, Asliye Hukuk Mahkemesinde açtığı dava dilekçesi ile, tapulama tesbiti sırasında 3567 parsel no ile orta malı harman yeri olarak tesbit edilen taşınmazın 5000 m2'lik kısmının gerçekte 50-60 seneden beri zilyetliğinde olduğunu ve özel harman yeri olarak kullanıldığını ileri sürerek tapu kaydının iptali ile adına tescilini istemiştir.
Kırşehir 2. Asliye Hukuk Mahkemesince 16/3/1993 gün E. 1986/135-K. 1993/117 sayılı kararı ile; dava konusu 3567 parselin itirazlı olduğu, tapulama tutanağının kesinleşmediğinden davaya bakmak Kırşehir Kadastro Mahkemesinin görevi dahilinde bulunduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiş, karar kesinleşerek, H.U.M.K.nun 193/3 maddesinde öngörülen 10 günlük süre içinde davacının başvurusu ile dosya Kırşehir Kadastro Mahkemesine gönderilmiştir.
Kırşehir Kadastro Mahkemesi 13/10/1993 gün E. 1993/2, K. 1993/6 sayılı kararı ile taşınmazın Boztepe İlçesi hudutları dahilinde bulunduğu, Boztepe İlçesinde adli teşkilat kurulduğundan H.U.M.K. 13/1 maddesi gereğince mahkemenin yetkisizliğine, dosyanın yetkili Boztepe Kadastro Mahkemesine gönderilmesine karar vermiş, karar kesinleşerek dosya Boztepe Kadastro Mahkemesine gönderilmiştir.
Boztepe Kadastro Mahkemesi 2/11/1994 gün E. 1993/1, K. 1994/1 sayılı kararı ile, davacının askı ilan süresi içinde tapulama tutanağına bir itirazı olmadığını, diğer şahısların itirazı üzerine itiraz etmeyen kişiler için de tutanağın kesinleşmediğinin kabulü kanunun amacına aykırı olacağı kabul edilmiş kadastro mahkemesinin görevsizliğine, dosyanın görevli Boztepe Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar vermiştir. Bu karar kesinleşmiş, H.U.M.K. 193/3. maddesinde öngörülen süre içinde davacı vekilinin başvurusu üzerine dosya Boztepe Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmiştir.
Görüldüğü üzere, ortada kesinleşmiş göreve ilişkin iki mahkeme kararının varlığı açıktır. O nedenle Kırşehir Asliye Hukuk Mahkemesi ile Boztepe Kadastro Mahkemesinin selbi görev uyuşmazlığı çözümlenmeden Boztepe Asliye Hukuk Mahkemesi kendini görevli sayarak işin esası hakkında bir karar veremez. Göreve ilişkin mahkeme kararları temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleştiği takdirde görevli mahkemeyi atayan H.U.M.K. 25/2 maddesi uyarınca Yargıtay'ın görevidir. Bu durumda Yargıtay'ca görevli mahkeme belirlenip, görevsizlik kararlarından biri kaldırılmadan Boztepe Asliye Hukuk Mahkemesinin kendini görevli kabul edip, işin esası hakkında karar vermesi usul ve yasaya aykırıdır.
Her ne kadar Boztepe Asliye Hukuk Mahkemesinin Kararı Özel Dairece işin esasına yönelik olarak incelenip, bozulmuş ise de görev konusu kamu düzenine ilişkin olduğundan yargılamanın her aşamasında gözetilmesi gerekir. (HUMK. 7/2, 428/2 m.)
O halde; mahkemenin direnme kararı, selbi görev uyuşmazlığının çözümlenmesi ve HUMK. 25/2 maddesi gereğince merci tayini için dosyanın Yargıtay 20. Hukuk Dairesine gönderilmek üzere bozulmalıdır.
Sonuç: Davalı Hazine temsilcisinin temyiz itirazlarının kabulü ile direnme kararının, mirci tayini için dosyanın Yargıtay 20. Hukuk Dairesi'ne gönderilmek üzere BOZULMASINA, 13.05.1998 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy