(1086 S. K. m. 409) (YHGK. 17.03.1993 T. 1992/8-758 E. 1993/119 K.) (5.HD 24.06.1996 T. 1996/10187 E. 1996/10405 K.)
Dava ve Karar: Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davalı-k.davacı vekili tarafından istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde taraf vekilleri yapılan tebligata rağmen gelmediklerinden ve incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan sonra dosyadaki kağıtlar okundu işin gereği konuşulup düşünüldü:
Asıl dava, eser sözleşmesinden doğmuş olup, bakiye iş bedelinin tahsili, karşı dava iade edilmeyen malzeme bedeli ile 589,00 USD cari hesap alacağının tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece asıl davanın kısmen kabulüne, karşı davanın HUMK'nın 409/V. maddesi uyarınca açılmamış sayılmasına dair verilen karar davalı-karşı davacı vekilince temyiz edilmiştir.
1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı-karşı davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan Diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.
2- Davacı-karşı davalı yüklenicinin iddiası ve mahkemenin kabulüne göre davacı tarafından gerçekleştirilen imalâtlar ve davalıya fatura edilen alacakların toplamı 501.536 USD ise de bu miktarın içerisinde 22.08.2002 tarihinde düzenlenen üç adet irsaliye konusu toplam 26.509,32 USD'lik malzeme bedeli de bulunmaktadır. Sözkonusu irsaliyeler ve altındaki imzalar konusunda inceleme yaptırılmamış olmakla birlikte yanlar arasında imzalanan 25.09.2002 tarihli altındaki imzanın davacı yetkilisine ait olduğu kabul edilip anlaşmaya aykırı olarak doldurulduğu kanıtlanamayan sözleşmenin feshi ve taahhüdümüzdür başlıklı belge ile yüklenici cari hesap sözleşmesine göre 589 USD borçlu olduğunu ve sözleşme konusu malların üretimine ilişkin kalıpları iade etmeyi veya nakdi bedel karşılığı 15.000 USD'yi ödemeyi, amblem, boş koli, boş karton, etiket, kapak, plastik ambalaj ve boş tenekeden ibaret malları imha ederek imha tutanağını iş sahibine iletmeyi kabul ve taahhüt etmiştir. 22.08.2002 tarihli sevk irsaliyelerindeki malzemeler taahhütnameye göre imha edilmesi gereken malzemelerden olduğundan ve bu taahhütname sözkonusu sevk irsaliyelerinden sonraki tarihi taşıdığından sözkonusu malzeme bedellerinin alacağa dahil edilmesi mümkün değildir.
Bu durumda 501.536 USD iş bedelinden imha edilmesinin gerekmesi sebebiyle bedeli istenemeyecek malzemeler karşılığı bu hesaba dahil edilen 26.509,32 USD mahsup edildikten sonra kalan 475.026,68 USD'den 456.816 USD ödeme düşüldüğünde 18.225,68 USD davacı alacağı kaldığından asıl davanın bu miktar üzerinden kısmen kabulüne karar verilmesi gerekirken fesih ve taahhütname başlıklı belge gözden kaçırılarak yanlış değerlendirme sonucu asıl davada yazılı şekilde hükmün kurulması doğru olmamıştır.
Öte yandan karşı dava ile ilgili olarak karşı davanın takipsiz bırakılması sebebiyle 01.03.2007 tarihinde işlemden kaldırma kararı verilmiştir. Yenileme dilekçesi 30.05.2007 günü ve üç aylık yasal süresi içerisinde verildiği ve mahkemece tanınan süre içerisinde 03.07.2007 tarihinde yenileme harcı yatırıldığından karşı davanın yöntemine uygun biçimde yenilenmiş olması sebebiyle işin esasının incelenip sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken karşı davanın açılmamış sayılması da usul ve yasaya aykırı görülmüştür (Yargıtay 8.H.D. 08.04.1991 gün, 16505/5236 E-K, HGK'nın 17.03.1993 gün, 8/758-119 E-K ve 5.H.D'nin 24.06.1996 gün, 10187/10405 E-K sayılı ilâmları).
Belirtilen sebeplerle kararın bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle davalı-karşı davacının diğer temyiz itirazlarının reddine, 2. bent uyarınca kabulü, hükmün davalı-karşı davacı yararına BOZULMASINA, Yargıtay duruşmasında vekille temsil olunmayan davalı-k.davacı lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davalı-k.davacı Seyit Gaddah Dış Tic. Ltd. Şti.'ye geri verilmesine, 08.02.2011 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy