(3402 S. K. m. 30) (6831 S. K. m. 1, 2)
Taraflar arasındaki "tespite itiraz "davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Mersin Kadastro Mahkemesi'nce davanın kısmen kabulüne dair verilen 7.12.1998 gün ve 1997/66 E. 1998/456 K. sayılı kararın incelenmesi davalı Hazine vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 16. Hukuk Dairesinin 11.3.1999 gün ve 1999/997-796 sayılı ilamı ile ; (Kadastro sırasında 3638 parsel sayılı 9262 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz 1979 yılında yapılan orman kadastrosuna bazı şahısların itirazları üzerine kesinleşmeyen ve kadastro çalışmaları sırasında esas alınan orman sınırına göre orman olarak tapulama harici bırakılan yerde kaldığı, 1988-1990 yıllarında 2/B maddesi uyarınca yapılan çalışmaların sonucu orman sınırlan dışında bırakıldığı ve taşınmazın taşlık, çalılık yerlerden olduğunun belirlenmesi nedeniyle Hazine adına tespit edilmiştir. Davacı, yasal süresi içinde vergi kaydı ve satın alma yolu ile geçen kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne, çekişmeli parselin krokide A ve B harfleri ile gösterilen 2360 ve 840 metrekarelik kısımlarının parselden ifraz edilerek ayrı ayrı parsel numaralan verilmek suretiyle davacı Eyüp Yılmaz adına, krokide C harfi ile gösterilen 6062 metrekarelik kısmın 3638 parsel adı altında ham toprak atarak Hazine adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Mahkemece yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hükme yeterli değildir. Taşınmazın bulunduğu bölgede orman kadastrosu yapıldığı ve itiraz edildiği, 1981 yılında arazi kadastrosu yapıldığı ve taşınmazın tespit harici bırakıldığı, 1988-1990 yıllarında 6831 sayılı Orman Kanununun 2/B maddesi uyarınca uygulama yapıldığı, tutanağın edinme sütunundan orman dışına çıkarma işlemi nedeniyle yeniden kadastro yapıldığı, çekişmeli parsel hakkında daha önce tutanak düzenlenmediği anlaşılmaktadır. Mahkemece orman kadastrosuna yapılan itirazın ve davanın sonucu araştırılmadığı gibi, orman kadastrosunun kesinleşip kesinleşmediği ve hangi tarihte kesinleştiği saptanmamıştır. Öte yandan, 1981 yılında yapılan arazi kadastrosu sırasında taşınmaz tespit dışı bırakılmıştır. Arazi kadastrosuna ait pafta örneği ve diğer belgeler getirtilmemiş, çekişmeli parselin 1981 yılında hangi nedenle tespit dışı bırakıldığı,öncesinin orman veya orman toprağı olup olmadığı kesin olarak belirlenmemiştir. Zilyetliğin başlangıç tarihi ve sürdürülüş biçimi ile arazinin niteliği ve tespit dışı bırakılma nedenleri kesin olarak kanıtlanmadıkça zilyetlikle iktisap şartlarının oluştuğu kabul edilemez. Eksik inceleme ile hüküm kurulması isabetsizdir.....) gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
TEMYİZ EDEN : Davalı Hazine vekili
HUKUK GENEL KURULU KARARI
Hukuk Genel Kurulu'nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:
Taşınmazın 1979 yılında yapılan orman kadastrosu sırasında tahdit içine alındığı, tahdidin itiraz nedeniyle kesinleşmediği, 1988 yılında tahdide itirazla birlikte 6831 sayılı Orman Kanununun değişik 2/B maddesi uyarınca yapılan çalışmalar yapıldığı ve taşınmazın tahdit dışında bırakıldığı anlaşılmaktadır.
Orman tahdidine yapılan itirazla orman dışına çıkarma işlemleri birlikte yapılması nedeniyle işlem ikinci kadastro niteliğinde bulunmadığından mahkemece işin esasına girilerek inceleme yapılması isabetli ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hükme yeterli değildir.
Kadastro tutanağının edinme sebebi sütununda taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşlık ve çalılık yerlerden olduğu, masraf ve emek sarfetmek suretiyle tarla haline dönüştürülebileceği belirtilerek ve ham toprak olarak Hazine adına tespit edilmiştir. Tespite aykırı sonuca varıldığı halde 3402 sayılı Kadastro Kanununun 30/1. maddesi uyarınca tespit bilirkişilerinin tanık sıfatıyla dinlenmemesi ve beyanlar arasındaki aykırılığın giderilmesine çalışılmamış olması doğru değildir. 6831 sayılı Orman Kanununun 1. maddesi gereğince ağaç ve ağaççık toplulukları yerleri ile birlikte orman sayılır. Bitki örtüsünün kaldırılmış olması orman toprağının zilyetlikle kazanılacağı anlamına gelmez. Bu tür taşınmazlar ancak orman dışına çıkarma tarihinden 20 yıl geçmekle ve diğer şartlar da mevcut ise zilyetlikle kazanılabilir. Orman tahdidine itiraz ve orman dışına çıkarma işlemi birlikte yapıldığından taşınmazın öncesinin orman veya orman toprağı olup olmadığı konusunda bölgeye ilişkin hava fotoğrafları, memleket haritası ve amenajman planı getirtilerek ve ormancı bilirkişiden 6831 sayılı Orman Kanunu'nun 1. maddesi uyarınca düşünce alınarak saptanabilir. Bölgede orman tahdidinin kesinleşmiş olması ve taşınmazın tahdit dışında kalması nedeniyle bu yerin orman olarak Hazine adına tescili mümkün değil ise de, tespitte olduğu gibi tarım arazisi olarak Hazine adına tescili mümkündür. Vergi kaydı zilyetlik belgesi olup, zilyetlikle birleşmedikçe değer verilemez. Bilirkişi ve tanıkların zilyetlik konusundaki sözleri soyut niteliktedir. Taşınmazın öncesinin ne olduğu, kime ait bulunduğu, kimden kime kaldığı ve taşınmaz üzerindeki zilyetliğin başlangıç tarihi ve sürdürülüş biçimi konusunda yerel bilirkişi kurulu ile taraflarca bildirilecek tanıklardan olaylara dayalı ayrıntılı ve gerekçeli bilgi alınmalı, tutanak bilirkişileri tanık sıfatıyla dinlenmeli,beyanlar arasındaki aykırılığın yüzleştirme yapılarak giderilmesine çalışılmalı ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir. Bu itibarla Hukuk Genel Kurulu'nca da benimsenen Özel Dairenin bozma ilamına uyulması gerekirken, mahkemece yazılı şekilde önceki hükümde direnilmesi uygun görülmemiştir.
Sonuç: Davalı Hazine vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, direnme kararının Özel Daire bozma kararında ve yukarıda gösterilen nedenlerden dolayı HUMK.nun 429. maddesi gereğince BOZULMASINA, istek halinde temyiz peşin harcının geri verilmesine, 16.2.2000 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy