MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi
SUÇ : 3628 Sayılı Kanuna Aykırılık
HÜKÜMLER : Beraat
Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:
Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.
Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre, suçtan zarar gören ... davaya katılmamış ise de; 5271 sayılı CMK'nın 260. maddesi gereğince, katılan sıfatını alabilecek surette suçtan zarar görmüş bulunanlar için kanun yollarının açık olduğu gözetilip anılan kurumun suçtan zarar görme olasılığına göre sanıklar hakkında kurulan hükümleri temyize hakkı bulunduğu belirlenerek yapılan incelemede;
Suçtan doğrudan doğruya zarar gören ...'nin CMK'nın 234. maddesi uyarınca dava ve duruşmadan haberdar edilip, aynı Kanun'un 237. maddesi gereğince davaya katılma imkânı sağlanmadan yargılamaya devam edilip yazılı şekilde hüküm tesisi,
Kabule göre de;
1- Sanıklar hakkında gerçeğe aykırı bildirimde bulunma suçundan kurulan beraat hükmüne yönelik yapılan incelemede;
3628 sayılı Kanun'un 12. maddesinde yer alan; ''Kanunen daha ağır bir cezayı gerektirmediği takdirde gerçeğe aykırı bildirimde bulunana altı aydan üç yıla kadar hapis cezası verilir.'' şeklindeki düzenleme ile bu Kanun kapsamında mal bildiriminde bulunmakla yükümlülerin gerçeğe aykırı bildirimde bulunmalarının da yaptırıma bağlandığı cihetle suç tarihinde;
a) Çukurova Pamuk Yer Fıstığı ve Yağlı Tohumlar Tarım Satış Kooperatifi'nde (ÇUKOBİRLİK ) yönetim kurulu başkanı ve üyesi olan sanık ...'ın; 25/06/2007 tarihinde edindiği Ankara/Ayaş' ta bulunan tarlayı 2009 yılı Mayıs ayında 4.000.000,00 TL değerle beyan etmesine rağmen daha sonra aynı taşınmazı Denetim Grubuna verdiği 10/11/2009 tarihli mal bildiriminde 2009 yılında 270.000,00 TL' ye satın aldığını beyan etmesi, Diyarbakır Güzelköy' de bulunan 600 dönüm tarlayı 2009 yılı Mayıs ayında vermiş olduğu mal bildiriminde 4.500.000,00 TL değerle beyan etmesine rağmen aynı taşınmazı Denetim Grubuna vermiş olduğu 10/11/2009 tarihli mal bildiriminde 23.000,00 TL değerle beyan etmesi, Diyarbakır Başil Köyü' nde bulunan 420 dönüm tarlayı 2009 yılı Mayıs ayında 3.500.000,00 TL değerle beyan etmesine rağmen aynı taşınmazı Denetim Grubuna vermiş olduğu 10/11/2009 tarihli mal bildiriminde 17.000,00 TL değerle beyan etmesi, Diyarbakır Hamaratevler' de bulunan iki adet meskenini 500.000,00 TL değerle beyan etmesine rağmen aynı taşınmazları toplam 120.000,00 TL değerle beyan etmesi şeklinde;
b) Aynı Kooperatif' te yönetim kurulu başkanı olan sanık ...' nın; 27/05/2009 tarihli mal bildiriminde 10 dönüm çiftlik yeri ile çiftlik ve müştemilatını kendisine ait, 1,5 dönüm yayla yeri ve evini de eşine ait olarak bildirmesine rağmen bu yerleri Denetim Grubuna verdiği 10/11/2009 tarihli mal beyanında bildirmemesi, 22/04/2009 tarihinde edindiği 01 B 5947 plakalı traktörü 27/05/2009 tarihli mal beyanında bildirmemesi, 03/09/2009 tarihinde edindiği ... plakalı traktörü 10/11/2009 tarihli mal beyanında bildirmemesi şeklinde;
c) Aynı Kooperatif' in genel müdürü olan sanık ...'nin; 20/02/2006 tarihinde edindiği taşınmazı 20/05/2009 tarihli mal bildiriminde 250.000,00 TL' ye satın alıp 18/05/2009 tarihinde 250.000,00 USD' ye sattığını beyan etmesine rağmen aynı taşınmazın tapu kayıtlarına göre 35.000,00 TL' ye satın alınıp 100.000,00 TL'ye satılmış olduğu, 06/11/2009 tarihli mal bildiriminde eşine ait 25.000,00 TL değerli Adana İli Çukurova İlçesi ... Köyü' nde kaim ada numarası 11647, parsel numarası 1 olan taşınmazın cinsini arsa olarak beyan etmesine rağmen aynı taşınmazın tapu kaydına göre niteliğinin mesken-dubleks olduğu şeklinde gerçekleşen eylemlerinin atılı suçu oluşturduğu gözetilmeksizin sanıkların mahkumiyetleri yerine yazılı gerekçe ile beraatlerine karar verilmesi,
2- Sanık ... hakkında haksız mal edinme, mal kaçırma veya gizleme suçundan kurulan beraat hükmüne yönelik yapılan incelemede ise;
Haksız mal edinme, 3628 sayılı Kanunun 4. maddesinde; "Kanuna veya genel ahlaka uygun olarak sağlandığı ispat edilmeyen mallar veya ilgilinin sosyal yaşantısı bakımından geliriyle uygun olduğu kabul edilemeyecek harcamalar şeklinde ortaya çıkan artışlar, bu Kanun'un uygulanmasında haksız mal edinme sayılır" şeklinde tanımlanmıştır.
Haksız mal edinmenin az önce belirtilen tanımından yola çıkarak, ...' ın 21/10/2004 - 21/07/2009 tarihleri arasındaki dönemde haksız mal edinip edinmediği hususu; 21/10/2004 - 21/07/2009 tarihleri arasındaki dönemde kendisinin, eşinin, velayeti altındaki çocuklarının sahip oldukları taşınır ve taşınmaz malları edinmek maksadıyla yaptığı harcama miktarı ile 21/10/2004 - 21/07/2009 tarihleri arasındaki dönemde kendisinin ve eşinin elde ettiği gelirlerinden yaptığı tasarruf miktarının mukayese edilmesi suretiyle belirlenmelidir.
Bir üst paragrafta belirtilen mukayese yapılırken sanığın, gelirleri toplamına; kendisinin ve eşinin ücret gelirlerinin, 21/10/2004 tarihinden önce edindiği ve inceleme döneminde sattığı taşınır ve taşınmaz malların satış bedelinin tamamı ile 21/10/2004 - 21/07/2009 tarihleri arasında gerçekleşen taşınır ve taşınmaz mal alım-satımından kaynaklanan arizi kazançlar toplamının; harcama miktarına ise taşınır ve taşınmaz mal edinmek maksadıyla yaptığı giderler ile kendi eşi ve reşit olmayan çocukları adına 21/10/2004 - 21/07/2009 tarihleri arasında kredi kartı harcamalarının da dahil edilmesi gerekmektedir.
Sanığın 21/10/2004 - 21/07/2009 tarihleri arasında kira ödeyip ödemediği araştırılarak, kira ödemediğinin tespiti halinde; ücret gelirleri toplamının %60'lık bölümünü ihtiyaçlarını karşılamak maksadıyla harcadığı, %40'lık bölümünü ise taşınır ve taşınmaz mal edinmek maksadıyla tasarruf ettiği kabul edilmedir.
Böylece sanığın ücret gelirlerinden yapabileceği tasarruf miktarı belirlendikten sonra, bu miktara 21/10/2004 tarihinden önce edindiği ve fakat inceleme döneminde sattığı taşınır ve taşınmaz malların satış bedeli ile 21/10/2004 - 21/07/2009 tarihleri arasındaki taşınır ve taşınmaz mal alım-satımından kaynaklanan arizi kazançlar eklenerek bulunan miktarın tamamının taşınır ve taşınmaz mal edinmek maksadıyla tasarruf edildiği değerlendirilmelidir.
Diğer taraftan; inceleme döneminde, ayrıca; edinilen borçların, kişiler tarafından gönderilen havale ve alacakların da tasarruf miktarına dahil edilmesi gerektiği de kuşkusuzdur.
Öte yandan; sanığın 3628 sayılı Kanun kapsamında haksız mal edinip edinmediği hususunun tespit edilmesine yönelik tasarruf miktarı toplamı ile harcama miktarı toplamının mukayese edilmesi işleminin sağlıklı bir şekilde yapılabilmesi için; gelir miktarı, gelirin elde edildiği yıl; harcama miktarı ise harcamanın yapıldığı yıl ile mukayese işleminin yapıldığı yıl arasındaki dönem için geçerli Yeniden Değerleme Oranı (YDO) ile çarpılarak gelir ve harcama miktarı, mukayese işleminin yapıldığı yıl fiyatlarına dönüştürülmelidir.
3628 sayılı Kanun' da belirtilen haksız mal edinme eyleminin tespiti açısından yukarıda yapılan açıklamalar ışığında; dava konusu edinimlerin tamamının veya bir kısmının haksız mal edinme niteliğinde olup olmadığının tespiti amacıyla yeniden bilirkişi heyetine inceleme yaptırılıp alınacak raporun sonucuna göre sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekirken, belirtilen usule göre hazırlanmayan ve dosyada mevcut T.C. Sanayi ve Ticaret Bakanlığı Teftiş Kurulu' nun 20/08/2010 tarihli raporu ile sanıkların ücret tutarları konusunda dahi çelişen, maddi gerçeğe ulaşma konusunda yetersiz ve denetime elverişli olmayan 18/05/2012 tarihli bilirkişi raporu esas alınarak eksik araştırma ve kovuşturma ile yazılı şekilde hüküm kurulması,
3- Beraat eden ve kendisini vekil ile temsil ettiren sanık ... lehine CMK'nın 324/1 ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13/5. maddesi uyarınca maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,
Kanuna aykırı ve suçtan zarar gören ... vekili ve sanık ... müdafiinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca HÜKÜMLERİN, tebliğnameye uygun olarak, BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine, 06/04/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy