(5326 S. K. m. 36) (2872 S. K. m. 14)
5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 36/2. maddesine aykırı davranmak eyleminden dolayı kabahatli...İnş. Tur. Teks. Nak. Araç Kiralama San. ve Tic. Ltd. Şti. hakkında Kartal Belediyesi Zabıta Müdürlüğü’nün 17/09/2017 tarihli ve 1722 sayılı idarî yaptırım karar tutanağı ile uygulanan 4.000,00 Türk lirası idarî para cezasına yönelik başvurunun reddine dair İstanbul Anadolu 1. Sulh Ceza Hâkimliğinin 17/05/2018 tarihli ve 2017/5115 değişik iş sayılı kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii İstanbul Anadolu 2. Sulh Ceza Hâkimliğinin 11/06/2018 tarihli ve 2018/5721 değişik iş sayılı kararını ve adı geçen idareye vekâlet ücreti hükmedilmesine ilişkin İstanbul Anadolu 1. Sulh Ceza Hâkimliğinin 07/06/2018 tarihli ve 2017/5115 değişik iş sayılı ek kararları aleyhine Adalet Bakanlığının 16/11/2018 gün ve 13979 sayılı kanun yararına bozma istemini içeren yazısı ekinde bulunan dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 23/11/2018 gün ve KYB-2018-94251 sayılı ihbarnamesi ile Dairemize gönderilmekle okundu.
Anılan ihbarnamede;
1-İstanbul Anadolu 2. Sulh Ceza Hâkimliğinin 11/06/2018 tarihli ve 2018/5721 değişik iş sayılı kararı yönünden yapılan incelemede;
Kabahatli hakkında "gürültü" eyleminden dolayı anılan idarî yaptırım kararının uygulandığı ve kabahatli tarafından yapılan itirazın reddine karar verildiği anlaşılmış ise de, benzer bir olayla ilgili olarak Yargıtay 19. Ceza Dairesinin 12/06/2017 tarihli ve 2016/577 esas, 2017/5610 karar sayılı ilâmında belirtiği üzere, mevzuatımızda “gürültü yapma veya gürültüye neden olma” fiillerinin hem 5326 sayılı Kabahatler Kanunu kapsamında hem de 2872 sayılı Çevre Kanunu ve bağlantılı “Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği” çerçevesinde kabahat sayılarak idarî yaptırıma tâbi tutulduğu, 5326 sayılı Kanun'un "Gürültü" başlıklı 36. maddesinde ve 2872 sayılı Kanun'un yine "Gürültü" başlıklı 14. maddesinde ve 20/h maddesinde idarî yaptırım olarak idarî para cezasının düzenlendiği, ayrıca 2872 sayılı Kanun'un 14. maddesine dayanılarak çıkarılan 09/06/2010 tarihli Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği’nde 2872 sayılı Kanun'un belirlediği çerçeve hükümlerin içeriğinin doldurulduğu, 2872 sayılı Kanun'un 26/04/2006 tarihinde 5491 sayılı Kanun’un 14. maddesi ile değiştirilerek yürürlüğe giren ceza hükümlerinin, 31/03/2005 tarihinde yayımlanan ve 01/06/2005 tarihinde yürürlüğe giren 5326 sayılı Kanun’a göre sonraki kanun (lex posterior) olduğu, bu iki ayrı düzenlemenin amacı, özü ve ruhu birlikte ele alındığında, 2872 sayılı Kanun ve bağlantılı mevzuatında yer alan gürültü ile ilgili düzenlemelerin 5326 sayılı Kanun'a göre özel kanun (lex specialis) niteliği taşıdığı, 2872 sayılı Kanun'a göre verilebilecek idarî yaptırımlara karşı tebliğden itibaren 30 gün içerisinde idarî mahkemesinde dava açılabilecek iken, 5326 sayılı Kanun’a göre verilen idarî para cezalarına karşı tebliğ veya tefhimden itibaren 15 gün içerisinde sulh ceza hâkimliğine başvurulması gerektiği, somut olayda gürültü eylemi nedeniyle verilen idarî para cezasında görevli merciin idarî yargı mercii olması nedeniyle, başvuru konusu hakkında karar verilmek üzere dosyanın görevli ve yetkili idarî yargı merciine gönderilmesi yerine işin esasına geçilmek suretiyle başvurun reddine karar verildiği gözetilmeden, itirazın bu yönüyle kabulü yerine yazılı şekilde merciince reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.
2-İstanbul Anadolu 1. Sulh Ceza Hâkimliğinin 07/06/2018 tarihli ve 2017/5115 değişik iş sayılı ek kararı yönünden yapılan incelemede;
Kabahatli vekilinin başvurusu üzerine adı geçen Mahkemenin başvurunun reddine yönelik 17/05/2018 tarihli ve 2017/5115 değişik iş sayılı kararı ile dosyadan el çektiği gözetilmeden, dosyayı yeniden ele alarak idarî yaptırım kararına itiraz edilen idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmesinde isabet görülmediği gerekçesiyle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309. maddesi uyarınca anılan kararın kanun yararına bozulması isteminde bulunulmakla, gereği görüşülüp düşünüldü;
Mevzuatımızda “gürültü yapma veya gürültüye neden olma” fiillerinin hem 5326 sayılı Kabahatler Kanunu kapsamında hem de 2872 sayılı Çevre Kanunu ve bağlantılı “Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği” çerçevesinde kabahat sayıldığı ve idari yaptırıma tabi tutulduğu;
5326 sayılı Kabahatler Kanununun "Gürültü" başlıklı 36. maddesinde ve 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun yine "Gürültü" başlıklı 14. maddesinde ve 20/1-h maddesinde idari yaptırım olarak idari para cezasının düzenlendiği; ayrıca Çevre Kanunu'nun 14. maddesine dayanılarak 04.06.2010 tarihli “Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği” çıkarıldığı, bu yönetmelikte Çevre Kanunu'nun belirlediği çerçeve hükümlerin içeriğinin doldurulduğu;
2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 26.04.2006 tarihinde 5491 sayılı Kanunu'nun 14. maddesi ile değiştirilerek yürürlüğe giren ceza hükümlerinin, 31.03.2005 tarihinde yayımlanan ve 01.06.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'na göre sonraki kanun (lex posterior) olduğu;
Bu iki ayrı düzenlemenin amacı, özü ve ruhu birlikte ele alındığında; Çevre Kanunu ve bağlantılı mevzuatında yer alan gürültü ile ilgili düzenlemelerin Kabahatler Kanunu'na göre özel kanun (lex specialis) niteliği taşıdığı, şöyle ki, ses düzeyi hakkında sınır değerin aşılıp aşılmadığının teknik araçlarla denetimi gerekmeyen komşuların neden olduğu gürültü gibi hususlarda 5326 sayılı Kanun'un 36. maddesine göre idari yaptırım uygulayabileceği;
Öte yandan çevresel gürültüye maruz kalma seviyelerinin insan sağlığı üzerinde zararlı etkilere sebep olabileceği gürültüye hassas olan şantiye alanları hakkında “Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği”nin 23. maddesi gereğince gürültü seviyesi sınır değerlerin aşılıp aşılmadığının, aşılmış ise hangi ölçüde aşıldığının ancak teknik araçlarla ses ölçümü yapılarak belirlenebileceğinden bu tür mekanlarda denetimlerin teknik donanımı haiz uzman ve yetkili kurumlar tarafından yapılması gerektiği;
İstanbul Kartal Belediyesi Zabıta Müdürlüğünün 17/09/2017 tarihli ve 1722 sayılı idarî yaptırım kararı ile...İnş. Tur. Teks. Nak. Araç Kiralama San. ve Tic. Ltd. Şti. hakkında 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 36/2. maddesi uyarınca 4.000,00 Türk lirası idarî para cezası uygulandığı, dosya kapsamında bulunan fotoğraflar ve idarenin cevabi yazısı uyarınca muteriz...İnş. Tur. Teks. Nak. Araç Kiralama San. ve Tic. Ltd. Şti'ne ait şantiye alanında gerçekleştirilen beton dökümü ve sair işlemler esnasında gürültü meydana getirildiği ve bu nedenle muteriz şirket hakkında 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 36/2. maddesi uyarınca idari yaptırım uygulandığı sabit ise de; kabahatin meydana geldiği yerin inşaat şantiye alanı olması karşısında, idari yaptırımın ancak “Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği”nin 23. maddesi gereğince gürültü seviyesi sınır değerlerinin aşılıp aşılmadığının, aşılmış ise hangi ölçüde aşıldığının ancak teknik araçlarla ses ölçümü yapılarak belirlenebileceğinden, bu tür alanlarda denetimlerin teknik donanımı haiz uzman ve yetkili kurumlar tarafından yapılması gerektiği ve yapılan tespit sonucunda 2872 sayılı Çevre Kanun'un 14 ve 20. maddeleri uyarınca idari yaptırım uygulanabileceği gözetilmeden, muteriz şirket hakkında uygulama olanağı bulunmayan 5326 sayılı Kabahatler Kanun'un 36/2. maddesi uyarınca idari yaptırım uygulanmasının hukuka uygun olup olmadığı konusunda da kanun yararına bozma yoluna gelinip gelinmeyeceğinin takdiri için dosyanın Adalet Bakanlığına sunulmak üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 04/03/2020 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)