(5271 S. K. m. 223)
Karşılıksız çek keşide etmek suçundan sanıklar ... ve ... haklarında yapılan yargılama sonucunda, müştekinin çeki bankaya ibraz eden yetkili hamil olmadığı gerekçesiyle 5271 sayıl Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 223/8. maddesi uyarınca sanıklar hakkındaki davanın düşürülmesine dair Alanya 2. İcra Ceza Mahkemesinin 20/04/2018 tarihli ve 2016/2546 esas, 2018/1162 sayılı kararı aleyhine, Adalet Bakanlığı'nın 15.11.2018 gün ve 10819 sayılı kanun yararına bozma istemini içeren yazısı ekindeki dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 22.11.2018 gün ve KYB - 2018 / 93477 sayılı ihbarnamesi ile dairemize gönderilmekle okundu.
Anılan ihbarnamede;
Dosya kapsamına göre, müştekinin suça konu çeki bankaya ibraz ederek karşılıksızdır işlemini yaptıran çek hamili sıfatının taşımadığından bahisle sanıklar hakkındaki davanın düşürülmesine karar verilmiş ise de, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 790. maddesine göre, cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılacağı, suça konu karşılıksız çeki bankaya ibraz eden müştekinin çekin lehdarı olan adi şirket konumundaki firmanın sahibi olduğu, dolayısıyla müştekinin yetkili hamil olarak şikâyet hakkının bulunduğu hususu gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmediği, gerekçesiyle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 309. maddesi uyarınca anılan kararın kanun yararına bozulması isteminde bulunulmakla,
Gereği görüşülüp düşünüldü:
Dairemizin, 10.05.2018 tarihli ve 2018/3072 E. 2018/5874 K. sayılı "Bölge Adliye Mahkemeleri Ceza Daireleri Arasındaki Karar Uyuşmazlığının Giderilmesine" dair kararında da belirtildiği üzere, çekin karşılıksız çıkmasına sebebiyet verme suçunda şikayet hakkı; çeki tahsil amacıyla bankaya ibraz eden hamil ile "karşılıksızdır" işlemi yapıldıktan sonra çeki elinde bulunduran ve aynı zamanda "karşılıksızdır" işlemi yapılmadan önceki dönemde geçerli ve meşru ciranta olan kişiye aittir.
Olağanüstü kanun yolu olan ve öğretide “olağanüstü temyiz” olarak adlandırılan kanun yararına bozmanın amacı hakim veya mahkeme tarafından verilen ve istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşen kararların Yargıtay’ca incelenmesini, buna bağlı olarak da kanunların uygulanmasında ülke sathında birliğe ulaşmak, hakim veya mahkemelerce verilen cezaya ilişkin karar veya hükümlerdeki hukuka aykırılıkları toplum ve birey açısından hukuk yararına gidermektir.
Olağanüstü bir kanun yolu olan kanun yararına bozma müessesesinin konusunu oluşturabilecek kanuna aykırılık halleri, olağan kanun yolu olan temyiz nedenlerine göre dar ve kısıtlı tutulduğunda kesin hükmün otoritesi korunmuş olur.
Kanun yararına bozmaya konu edilen hükümde, şikayetçinin şikayet hakkına sahip olmadığı gerekçesiyle şikayet hakkını düşürülmesine karar verilmiş ise de; adi şahsı şirketi (gerçek kişi tacir) olan şikayetçinin çekin ilk lehdarı olması ve süresi içinde şikayet başvurusunda bulunması sebebiyle şikayet hakkının bulunduğu, ancak sanıklar hakkında kesinleşmiş düşme kararının hukuk güvenliği kapsamında korunması gereken bir kesin hüküm olduğu anlaşılmakla,
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriği yukarıda yazılı gerekçeyle yerinde görüldüğünden, Alanya 2. İcra Ceza Mahkemesinin 20/04/2018 tarihli ve 2016/2546 esas, 2018/1162 karar sayılı hükmünün, 5271 sayılı CMK'nin 309/4-c maddesi gereği, aleyhe sonuç doğurmamak ve yeniden yargılamayı gerektirmemek üzere, kanun yararına BOZULMASINA, 09.03.2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)