(5271 S. K. m. 309) (5941 S. K. m. 5) (2004 S. K. m. 351, 352, 353)
Karşılıksız çek keşide etmek suçundan sanık ...'in, 5941 sayılı Çek Kanunu'nun 5. maddesi uyarınca çek düzenleme ve çek hesabı açmaktan yasaklanmasına dair Gebze 2. İcra Ceza Mahkemesinin 28/02/2018 tarihli ve 2017/473 esas sayılı ara kararına karşı yapılan itiraz hakkında karar verilmesine yer olmadığına ilişkin mercii Gebze 1. İcra Ceza Mahkemesinin 04/04/2018 tarihli ve 2018/27 değişik iş sayılı kararı aleyhine Adalet Bakanlığının 20/11/2018 gün ve 10543 sayılı kanun yararına bozma istemini içeren yazısı ekinde bulunan dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 28/11/2018 gün ve KYB-2018-94756 sayılı ihbarnamesi ile Dairemize verilmekle okundu.
Anılan ihbarnamede;
6728 sayılı Kanun’un 63. maddesi ile değiştirilen 5941 sayılı Kanun’un 5. maddesinde “(1) Üzerinde yazılı bulunan düzenleme tarihine göre kanuni ibraz süresi içinde ibrazında, çekle ilgili olarak “karşılıksızdır” işlemi yapılmasına sebebiyet veren kişi hakkında, hamilin şikâyeti üzerine, her bir çekle ilgili olarak, binbeşyüz güne kadar adli para cezasına hükmolunur… Koruma tedbiri olarak verilen çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı kararlarına karşı yapılan itirazlar bakımından 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 353 üncü maddesinin birinci fıkrası hükmü uygulanır. Bu suçtan dolayı açılan davalar icra mahkemesinde görülür ve İcra ve İflas Kanununun 347, 349, 350, 351, 352 ve 353 üncü maddelerinde düzenlenen yargılama usulüne ilişkin hükümler uygulanır. Bu davalar çekin tahsil için bankaya ibraz edildiği veya çek hesabının açıldığı banka şubesinin bulunduğu yer ya da hesap sahibinin yahut şikâyetçinin yerleşim yeri mahkemesinde görülür.” şeklinde düzenleme yapılarak çekle ilgili olarak karşılıksızdır işlemi yapılmasına sebebiyet vermek eyleminin, adli para cezasını gerektirir bir suç olarak öngörüldüğü, aynı maddede bu suçtan dolayı açılan davaların İcra mahkemelerinde görüleceği ve 2004 sayılı Kanun’un 347, 349, 350, 351, 352 ve 353 üncü maddelerinde düzenlenen yargılama usûlüne ilişkin hükümlerin uygulanacağının açıkça hükme bağlandığı, 2004 sayılı Kanun’un 349. maddesinde “Şikâyet dilekçe ile veya şifahi beyanla yapılır. Dilekçeyi veya dava beyanını alan icra mahkemesi duruşma için hemen bir gün tayin edip şikâyetçinin imzasını alır ve maznuna celpname gönderir. Şahit gösterilmişse o da celbolunur.” şeklinde yer alan düzenlemeye nazara alındığında, somut olayda sanığın çek düzenleme ve çek hesabı açmaktan yasaklanmasına dair kararın koruma tedbiri niteliğinde olduğu ve ara karar şeklinde olsa dahi bu kararlara karşı yapılan itirazların 2004 sayılı Kanun'un 353/1. maddesine tabi olacağı ve dolayısıyla mercii tarafından itirazın kabulüne veya reddine dair bir karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesine yer olmadığına ilişkin karar verilmesinde isabet görülmediği gerekçesiyle 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309.maddesi uyarınca anılan kararın kanun yararına bozulması isteminde bulunulmakla, gereği görüşülüp düşünüldü;
6728 sayılı Kanun’un 63. maddesi ile değiştirilen 5941 sayılı Kanun’un 5. maddesinde, ''...Yargılama sırasında da resen mahkeme tarafından koruma tedbiri olarak çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağına karar verilir...Koruma tedbiri olarak verilen çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı kararlarına karşı yapılan itirazlar bakımından 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 353'üncü maddesinin birinci fıkrası hükmü uygulanır...'' şeklinde düzenlemelerin bulunduğu,
İtirazlar bakımından uygulanacağı belirtilen 6217 sayılı Kanunun 5. maddesi ile değiştirilen 2004 sayılı Kanun'un 353. maddesinin 1. fıkrasının ise;
''(Değişik birinci fıkra: 31/3/2011-6217/5 md.) İcra mahkemesinin verdiği tazyik ve disiplin hapsine ilişkin kararlara karşı, tefhim veya tebliğ tarihinden itibaren yedi gün içinde itiraz edilebilir. Mahkeme itirazı incelemesi için dosyayı o yerde icra mahkemesinin birden fazla dairesinin bulunması hâlinde, numara olarak kendisini izleyen daireye, son numaralı daire için birinci daireye, o yerde icra mahkemesinin tek dairesi bulunması hâlinde asliye ceza mahkemesine, icra mahkemesi hâkimi ile asliye ceza mahkemesi hâkiminin aynı hâkim olması hâlinde ise en yakın asliye ceza mahkemesine gönderir. İtiraz incelemesi neticesinde verilen karar kesindir.'' yönünde düzenleme içerdiği, yargılama sırasında koruma tedbiri olarak verildiği anlaşılan çek düzenleme ve çek hesabı açmaktan yasaklanılmasına dair ara karara karşı yapılan itiraz bakımından, 2004 sayılı Kanun'un 353. maddesinin 1. fıkrasında belirtilen hükümlerin uygulanması gerektiğinden, merci tarafından itiraz hakkında olumlu ya da olumsuz yönde bir karar verilmesi gerektiği anlaşılmakla;
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriği yerinde görüldüğünden, Gebze 1. İcra Ceza Mahkemesinin 04/04/2018 tarihli ve 2018/27 değişik iş sayılı kararının 5271 sayılı CMK'nin 309/4-a maddesi gereğince kanun yararına BOZULMASINA, müteakip işlemlerin mahallinde yerine getirilmesine, 19/02/2020 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)