(5187 S. K. m. 2, 24) (5237 S. K. m. 24) (5271 S. K. m. 237)
Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:
Suçtan doğrudan zarar gören şikayetçi İhlas Haber Ajansı A.Ş. vekilinin davaya katılma talebinin kabulüne karar verilmesi gerekirken bu konuda olumlu veya olumsuz bir karar verilmemiş ise de, şikayetçi ...nin CMK'nin 237/2. maddesi uyarınca davaya katılmasına karar verilerek dosya incelendi,
Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.
Suça konu yerel gazetede, katılan ... ajansının kendi internet sitesi üzerindeki şifreli giriş sisteminden müşterilerine servis ettiği haber ve fotoğraflarının, içerik ve resimleriyle birlikte noktası virgülüne kadar aynı şekilde kaynak gösterilmeksizin yeniden yayımlanması karşısında, tebliğnamedeki onama düşüncesine iştirak edilmemiştir.
Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;
5187 sayılı Kanun'un "Tanımlar" başlıklı 2. maddesi;
"a) Basılmış eser: Yayımlanmak üzere her türlü basım araçları ile basılan veya diğer araçlarla çoğaltılan yazı, resim ve benzeri eserler ile haber ajansı yayınlarını,
b) Yayım: Basılmış eserin herhangi bir şekilde kamuya sunulmasını,
c) Süreli yayın: Belli aralıklarla yayımlanan gazete, dergi gibi basılmış eserler ile haber ajansları yayınlarını,...
İfade eder."
5187 sayılı Kanun'un "yeniden yayım" başlıklı 24. maddesi;
"Bir süreli yayında yayımlanmış haber, yazı ve resimleri kaynak göstermeksizin yeniden yayımlayanlar beşmilyar liradan onmilyar liraya kadar ağır para cezasıyla cezalandırılırlar.
Bu eserleri, yeniden yayım hakkı saklı tutulmuş olmasına rağmen, süreli yayın sahibinin izni olmadan yeniden yayımlayanlar yirmimilyar liradan kırkmilyar liraya kadar ağır para cezasıyla cezalandırılırlar." hükmünü amirdir.
Buna göre "yeniden yayım" suçunun (24/1. madde) maddi unsurları;
- Bir süreli yayında yayımlanmış haber, yazı ve resimleri,
- Kaynak göstermeksizin yeniden yayımlamak olup,
Suçun faili; haber ajansı yayınları dahil olmak üzere bir süreli yayında var olan haber, yazı ve resimleri kaynak göstermeksizin yayımlama (neşir) faaliyetini gerçekleştiren kişi, suçun konusu; haber, yazı veya resim, suçun mağduru; bu haber, yazı ve resimler üzerinde hak sahibi olan kişilerdir. Kanun'da bu suç için öngörülen yaptırım, güncel haliyle 5.000 TL'den 10.000 TL'ye kadar adli para cezasıdır.
Bu suçun nitelikli halinin (24/2. madde) unsurları ise;
- Bir süreli yayında yayımlanmış haber, yazı ve resimleri,
- Yeniden yayım hakkı saklı tutulmuş olmasına rağmen,
- Süreli yayın sahibinin izni olmadan yeniden yayımlamaktır.
Nitelikli halde suçun faili; haberin kaynağını gösterse dahi, yeniden yayım hakkı, hak sahibi tarafından saklı tutulmuş olan haber, yazı ve resimleri, süreli yayın sahibinin izni olmaksızın yeniden yayımlayan kişi, suçun konusu; önceden bir süreli yayında yayımlanmış olmak şartıyla, yeniden yayım hakkı saklı tutulan haber, yazı veya resim, suçun mağduru ise; yeniden yayım hakkını saklı tutan hak sahibi ile yeniden yayım hakkı saklı tutulan haber, yazı ve resmi hukuka uygun biçimde elde eden bir diğer süreli yayın sahibi olabilir. Suçun nitelikli halinin işlenmesi karşısında öngörülen yaptırım ise güncel haliyle 20.000 TL'den 40.000 TL'ye kadar adli para cezasıdır.
5187 sayılı Kanun'un 24/1. maddesinde suç oluşturan eylem, herhangi bir süreli yayında yayımlanmış olan haber, yazı ve resmi, kaynak göstermeden yayımlamak iken, 24/2. maddesinde suç oluşturan eylem herhangi bir süreli yayında yayımlanmış olan ve süreli yayın sahibi tarafından yeniden yayım hakkı saklı tutulmuş olan haber, yazı ve resmi süreli yayın sahibinin izni olmaksızın yeniden yayımlamaktır. Dolayısıyla, yeniden yayım suçunun temel şekli ile nitelikli hali arasında; suçun unsurları, faili, konusu ve mağduru ile öngörülen yaptırımlar bakımından esaslı farklılıklar bulunmaktadır.
Temyize konu edilen hükme esas somut olayda; katılanın sahibi olduğu "iha.com.tr" adlı internet sitesi üzerinden, aboneleri tarafından şifre veya bir anahtar cihaz aracılığıyla girilen ajansın servis ettiği güncel haberlerin suça konu yerel gazetede noktası virgülüne kadar aynı şekilde yayımlanması eylemi dava konusu yapılmış, sanığın 5187 sayılı Kanun'un 24/1. maddesi gereği cezalandırılması istenmiştir.
Mahkemece öncelikle araştırılması gereken husus, sanıkların suça konu yerel gazetedeki konumu ve görevi, devamla suç oluşturduğu iddia edilen eylemin 5187 sayılı Kanun'un 24. maddesinin hangi fıkrasını ihlal ettiğini tespit etmek ve sonuç olarak sanıkların görevleri ve davranışları ile bu eylem arasında 5187 sayılı Kanun'a göre bir illiyet bağı kurmak suretiyle bir hüküm vermektir.
Yukarıda yapılan tüm bu açıklamalar ışığında;
Öncelikle katılan "İhlas" haber ajansına yazı yazılarak; suça konu haber, yazı ve fotoğrafların üzerinde ne şekilde hak sahibi olduklarının, bu haber, yazı ve fotoğraflar üzerinde "yeniden yayım" haklarının saklı tutulup tutulmadığı ve saklı tutuldu ise ne şekilde saklı tutulduğunun, hukuka uygun yollarla elde edilmesi mümkün olan haber, yazı ve fotoğrafları, haber tarihi olan süre ile suç tarihi arasındaki iki gün içerisinde temin eden farklı ajans veya süreli yayın sahiplerinin kimler olduğunun, bu kullanıcıların kendilerine servis edilen haberleri üçüncü kişilere (süreli yayın sahiplerine, yazılı veya görsel basın organlarına) servis etme haklarının bulunup bulunmadığının, sanıkların savunmalarında haberi aldıklarını belirttikleri Özgür Kocaeli Gazetesi’nde suça konu haberin yayımlanıp yayınlanmadığı ile bu gazeteyle sanıkların sorumlu müdürü ve sorumlu müdürün bağlı olduğu yetkilisi bulundukları Kocaeli Pusula Gazetesi arasında söz konusu haberin yayımlanmasına ilişkin bir anlaşma bulunup bulunmadığının ayrıca "iha.com.tr" internet adresinde herkese açık şekilde yayınlanıp yayınlanmadığının sorulması ve gelecek cevaba göre gerek görülmesi halinde bilirkişi incelemesi yaptırılıp; suça konu gazete nüshasında yayımlanan haber, yazı ve fotoğrafların, katılan ... ajansının haberleriyle karşılaştırılması suretiyle, suça konu haberlerin katılanın servis ettiği haberlerle aynı veya benzer mahiyette olup olmadığının, hukuka aykırı şekilde elde edilip edilmediklerinin, 5187 sayılı Kanun'un 24/1. veya 24/2. maddelerinde yazılı unsurlara göre hukuki durumlarının tayin ve takdiri ile gerekirse ek savunma verilmek ve TCK'nin 24/2. maddesindeki alt sınırdan (20.000TL) da TCK'nin 75. maddesinde göre ön ödeme ihtarı yapılarak yargılamaya devam edilmesi gerekirken eksik kovuşturma ile sanıkların beraatlerine karar verilmesi,
Kanuna aykırı ve katılan vekilinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, tebliğnameye aykırı olarak, HÜKÜMLERİN 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine, 04/02/2021 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)