(4857 S. K. m. 91, 92, 107)
4857 sayılı İş Kanunu'na aykırılık eyleminden dolayı B.. Otom. İnş. Müh. Mim. Turz. Rek. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. hakkında, anılan Kanun'un 107. maddesi uyarınca 14.702,00 Türk lirası idarî para cezası uygulanmasına dair Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü Antalya Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğünün 11/10/2017 tarihli ve 35067400-660-32316 sayılı idarî yaptırım kararına karşı yapılan başvurunun reddine dair Antalya 4. Sulh Ceza Hakimliğinin 06/07/2018 tarihli ve 2017/7111 değişik iş sayılı kararına yönelik itirazın reddine ilişkin mercii Antalya 5. Sulh Ceza Hakimliğinin 07/09/2018 tarihli ve 2018/2040 değişik iş sayılı kararı aleyhine Adalet Bakanlığının 17/09/2019 gün ve 11937 sayılı kanun yararına bozma istemini içeren yazısı ekinde bulunan dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 02/10/2019 gün ve KYB-2019-93897 sayılı ihbarnamesi ile daireye verilmekle okundu.
Anılan ihbarnamede;
4857 sayılı İş Kanunu'nun 107. maddesinin; "Bu Kanunun 92 nci maddesinin ikinci fıkrasındaki yükümlülüklerini yerine getirmeyen, 96 ncı maddesindeki yasaklara uymayan işveren veya işveren vekiline sekizbin Türk Lirası idarî para cezası verilir. İş müfettişlerinin bu Kanundan veya diğer kanunlardan doğan her çeşit teftiş, denetleme yetki ve görevleri gereğince görevlerinin yerine getirilmesi sırasında, görevlerini yapma ve sonuçlandırmaya engel olan kimselere, fiil suç oluşturmadığı takdirde, sekizbin Türk Lirası idarî para cezası verilir." şeklide, yine anılan Kanun'un 92/2. maddesinin ; "Teftiş, denetleme ve incelemeler sırasında işverenler, işçiler ve bu işle ilgili görülen başka kişiler izleme, denetleme ve teftişle görevli iş müfettişleri (…) (1) tarafından çağrıldıkları zaman gelmek, ifade ve bilgi vermek, gerekli olan belge ve delilleri getirip göstermek ve vermek; iş müfettişlerinin birinci fıkrada yazılı görevlerini yapmaları için kendilerine her çeşit kolaylığı göstermek, bu yoldaki isteklerini geciktirmeksizin yerine getirmekle yükümlüdürler." şeklinde olduğu, ayrıca 25/10/2017 tarihli ve 30221 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 12/10/2017 tarihli ve 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 13. maddesi ile değiştirilen 91/2. maddesinin de; "İşçilerin kanundan, iş ve toplu iş sözleşmesinden doğan bireysel alacaklarına ilişkin başvuruları üzerine, iş sözleşmesinin devam etmesi kaydıyla birinci fıkra hükmü uyarınca işlem yapılabilir." şeklinde düzenlendiği,
Dosya kapsamına göre, başvuran Enes Yıldırım'ın kabahatli şirketten 11/05/2017 tarihinde ayrılması nedeniyle iş sözleşmesinin bu tarih itibarıyla sona erdiği, idari para cezasının ise 11/10/2017 tarihinde düzenlenerek kabahatli şirkete 25/10/2017 tarihinde tebliğ edildiği, 4857 sayılı Kanun'un 91/2. maddesinin 25/10/2017 tarihinde değiştirilerek, bahse konu idari para cezasının sadece iş sözleşmesi devam eden işçiler bakımından uygulanabileceğinin düzenlendiği anlaşılmakla, başvurunun kabulü ile idari para cezasının kaldırılması yerine yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmediği gerekçesiyle 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309.maddesi uyarınca anılan kararın kanun yararına bozulması isteminde bulunulmakla, gereği görüşülüp düşünüldü;
4857 sayılı Kanunun 92. maddesinin 2. fıkrasının ''(Değişik ikinci fıkra: 13/2/2011-6111/78 md.) Teftiş, denetleme ve incelemeler sırasında işverenler, işçiler ve bu işle ilgili görülen başka kişiler izleme, denetleme ve teftişle görevli iş müfettişleri (…) (1) tarafından çağrıldıkları zaman gelmek, ifade ve bilgi vermek, gerekli olan belge ve delilleri getirip göstermek ve vermek; iş müfettişlerinin birinci fıkrada yazılı görevlerini yapmaları için kendilerine her çeşit kolaylığı göstermek, bu yoldaki isteklerini geciktirmeksizin yerine getirmekle yükümlüdürler. (1)'' hükümleri ile anılan Kanunun 107. maddesinin "Bu Kanunun;
a) 92 nci maddesinin ikinci fıkrasındaki yükümlülüklerini yerine getirmeyen,
b) 96 ncı maddesindeki yasaklara uymayan,
işveren veya işveren vekiline sekizbin Türk Lirası idarî para cezası verilir.
İş müfettişlerinin bu Kanundan veya diğer kanunlardan doğan her çeşit teftiş, denetleme yetki ve görevleri gereğince görevlerinin yerine getirilmesi sırasında, görevlerini yapma ve sonuçlandırmaya engel olan kimselere, fiil suç oluşturmadığı takdirde, sekizbin Türk Lirası idarî para cezası verilir.'' hükümlerini amir olduğu, yine anılan Kanunun 91/2. Maddesinin, 25/10/2017 tarihli ve 30221 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7036 sayılı Kanunun 13. maddesi ile değiştiği ve işçilerin kanundan, iş ve toplu iş sözleşmesinden doğan bireysel alacaklarına ilişkin başvurusu üzerine inceleme, denetleme ve teftiş yapılabilmesi için iş sözleşmesinin devam etmesi kaydının getirildiği sabit ise de, anılan düzenleme ile idari para cezasının uygulanması noktasında lehe / aleyhe bir düzenleme getirilmediği, sadece işçinin başvurusu nedeni ile inceleme, teftiş ve denetleme yapılabilmesi için iş sözleşmesinin devam etme şartının düzenlendiği, somut olayımızca, 11.05.2017 tarihinde iş akdi sona eren eski çalışan tarafından yapılan başvuru üzerine, Antalya Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü'nün 14.07.2017 tarihli yazısı ile incelemeye esas belgelerin talep edilmesine karşın, belirlenen 09.10.2017 tarihinde kuruma ibraz edilmediği sabit olup, somut olayda, inceleme tarihinde işçilerin kanundan, iş ve toplu iş sözleşmesinden doğan bireysel alacaklarına ilişkin başvurusu üzerine inceleme, denetleme ve teftiş yapılabilmesi için iş sözleşmesinin devam etmesi şartının bulunmadığı anlaşılmakla,
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının yerinde görülmeyen kanun yararına bozma isteminin REDDİNE, 15/02/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)