(2004 S. K. m. 67) (818 S. K. m. 55, 99, 100) (743 S. K. m. 2)
Dava: Davacı vekili müvekkilinin muhtelif tarihlerde davalı bankanın Karşıyaka Şubesinde 15886 ve 17448 nolu hesaplara vadeli para yatırdığını, davalı bankanın mevduattan sorumlu müdür yardımcısı zimmetine para geçirerek kaçtığının duyulması üzerine müvekkilinin hesap cüzdanıyla birlikte, davalı bankadan tasarrufunu çekmek için muracaat ettiği halde, olumlu sonuç alamadığını, ihtarnameye rağmen ödeme yapılmaması üzerine davalı banka hakkında ilamsız icra yoluyla yapılan takibe, davalı bankanın itiraz ettiğini, hesap cüzdanının bankanın mevduattan sorumlu görevlisi tarafından doldurulduğunu, banka personelinin 3. şahıslara verdiği zarardan bankanın sorumlu olduğunu, alacağın niteliğine göre icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiğini belirterek, davalının itirazının iptaline takibin devamına, % 40 inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı banka vekili, cevabında; dava konusu hesaplardan virman suretiyle yapılan ödemeler sonucunda davacının alacağı kalmadığını, banka çalışanlarının görevlerini aşarak konusu suç teşkil eden fiillerinden sorumluluğun bankaya yükletilemeyeceğini, tasarruf hesabına bankanın bu tüm mevduata uyguladığı faiz uygulandığından, ayrıca faiz talep edilemeyeceğini, hesap cüzdanı ile banka kaydı arasında uyuşmazlık çıktığında banka kaydına itibar edileceğini, icra dosyasına yapılan itirazların banka kayıtlarına göre yapılmış iyiniyetli itirazlar olduğundan icra inkar tazminatına hükmedilemeyeceğini, bankanın olayın failleri hakkında açtığı depo davasının sonucunun beklenmesi gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve toplanan delillere göre, bankanın uyguladığı faiz oranları üzerinde müşteriye teklifte bulunup, daha sonra bu oran üzerinden ödemeyi kabul etmemesinin M.K.nun 2/2. maddesine aykırı olduğu davacı ile davalı banka personeli arasında bankayı zarara uğratmak amacıyla hareket edildiğine, aralarında gizli anlaşma olduğuna dair savunma bulunmadığı gibi delilde gösterilmediği, banka personelinin işlerinin 3. kişilerin zararı ile sonuçlanması durumunda, zarar hizmetin ifası sırasında ve hizmetle ilgili meydana gelmişse, zararla fiil arasında illiyet bağı mevcutsa, bankanın B.K.nun 55 ve 100. maddeleri hükmünce zarardan sorumlu olduğu cüzdandaki sorumsuzluk kayıtlarının B.K.nun 99/2. maddesi gereğince geçersiz olduğu, davacının virmanla ilgili talimatı olmadığı gibi mahsup fişleri üzerinde imzası da bulunmadığı gerekçesiyle, davalının itirazının iptaline, takibin, 30.791.023.- lira üzerinden devamına, 15886 nolu hesap için 14.219.453.- lira üzerinden % 73, 17448 nolu hesaptaki 16.471.570.- lira için % 60 faiz yütürülmesine, icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.
1-Davalı borçlunun itirazı haksız ve talep konusu alacak hesap cüzdanı ve banka kayıtlarına göre, borçlu tarafından bilinebilir nitelikte olmasına göre İ.İ.K.nun 67/2. maddesi gereğince davacı yararına inkar tazminatına hükmedilmesi gerekirken, talebin reddi anılan yasa hükmüne aykırı olup isabetsizdir.
2-Davalının temyizine gelince;
Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre aşağıdaki bendlerin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
3-Davacının virman talimatı olmadan hesaplardan yapılan virmanların hukuken geçerli sayılması olanaksızdır. Ancak, davacı ve Ali 'ın müşterek hesaplarındaki paranın bir kısmının banka tarafından, hesap sahiplerinden Ali ...'ın 9719 nolu hesabına yapılan virmanlar sonucunda Ali ... hesabına kaydedilen bu paralar, hesap sahibine ödenmişse, yapılan ödemelerin davacı alacağından mahsubu gerekir. Davalı banka vekili yeniden bilirkişi incelemesi talebini içeren 21.10.1993 tarihli dilekçesi ekinde dosyaya ibraz ettiği Ali ...'a ait 9719 nolu hesabı işleyişine ilişkin belgelerde 15886 nolu hesaptan, 5.8.1991 tarihinde, 2.900.000.- lira ayrıca 30.4.1992 tarihinde de 11.663.731.- lira virman yapıldığı anlaşılmaktadır.
Mahkemece müşterek hesaplardan virman suretiyle hesap sahiplerinden Ali ...'e ait şahsi hesaba aktarılan 11.663.731.- lira ve 2.900.000.-liranın 9719 nolu hesaptaki hesap hareketleri sonucunda Ali ...'in aktifine bu paraların girip girmediği, bunun sonucunda bankanın ödemesinin mevcut bulunup bulunmadığı konusunda, bilirkişi incelenmesi yaptırılması veya bilirkişiden ek rapor alınması, ödemelerin sabit olması halinde davacı alacağından mahsup edilmesi gerekirken, davalı bankanın bu yöne ilişkin itirazı yönünde inceleme yapılmadan hüküm kurulması isabetsizdir.
4-Davacı takip tarihinden itibaren temerrüt faizi talep etmiş olup, alacağa sözleşme faizinin, diğer bir anlatımla vadeli hesap faizinin uygulanması yanlıştır. Takibin niteliğine göre takip tarihinden, reeskont faizine hükmedilmesi gerekirken, yazılı şekilde faiz yürütülmesi usul ve yasaya aykırıdır.
Sonuç: Yukarıda birinci bendde açıklanan nedenle hükmün davacı 3 ve 4. bendlerde yazılı nedenle de davalı yararına BOZULMASINA, ikinci bendde açıklanan nedenlerle davalının diğer temyiz itirazlarının reddine, peşin harçların istek halinde temyiz edenlere iadesine, 12.4.1994 gününde oybirliği ile karar verildi.(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy