(2004 S. K. m. 72) (2985 S. K. m. 2)
Dava: Taraflar arasındaki istirdat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalılar Maliye Bakanlığı ve Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı vekilince duruşmasız, davacı şirket vekilince de her ne kadar duruşma istekli olarak temyiz edilmiş ise de tebligat gideri verilmediğinden davacı vekilinin duruşma isteği reddedilerek incelemenin evrak üzerinden yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı vekili müvekkilinin kullandığı enerji bedelini ödediğini, ancak Bakanlar Kurulu'nun 10.5.1992 tarihli kararnamesi ile tüketicilerden tahsil edilmekte olan % 10 fon kesintisinin 1.1.1991 tarihinden geçerli olmak üzere sıfırlandığını, buna göre davacıdan tahsil edilen toplam 145.600.000.-TL. fon kesintisi ile KDV.'nin davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekilleri ayrı ayrı verdikleri cevap dilekçeleri ile davanın reddini savunmuşlardır.
Mahkemece, Tedaş Genel Müdürlüğü ve Tedaş Bursa Dağıtım Müdürlüğü aleyhine açılan davanın kanıtlanamamış olması nedeniyle reddine, diğer davalılar aleyhine açılan davanın husumet yönünden reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili ile davalılar Maliye Bakanlığı ve Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı vekillerince temyiz edilmiştir.
1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere göre, davalı Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile Maliye ve Gümrük Bakanlığı vekillerinin temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2- 2985 sayılı Toplu Konut Kanununun 2/k maddesi ile 3.11.1988 tarih 88/13341 Karar sayılı Toplu Konut Fonu, Savunma Sanayi Destekleme Fonu ile ilgili kararda değişiklik yapılmasına dair Bakanlar Kurulu Kararının 2.maddesi uyarınca tüketilen elektrik enerjisinin satış kilovatı üzerinden % 10 nisbetinde hesaplanacak miktarın TEK Genel Müdürlüğü tarafından Toplu Konut Fonu hesaplarına aktarılması öngörülmüş, Bakanlar Kurulu 10.5.1992 tarih ve 92/3019 sayılı kararıyla anılan % 10'luk fonu 1.1.1991 tarihinden geçerli olmak üzere kaldırmıştır. Davacı % 10'luk fon kesintisinin kaldırıldığı tarihten sonra tahsil edilen paranın hukuki dayanağı bulunmadığını ileri sürerek, % 10'luk fon tutarı bedelinin davalılardan tahsilini talep etmektedir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık 1.1.1991 tarihinden itibaren sıfıra indirilen Toplu Konut Fonu ve Enerji Fonu kesintisinin abonelere iadesinin gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.
Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığının bağlı bulunduğu Devlet Bakanlığının Başbakanlık Kanunlar ve Kararlar Genel Müdürlüğüne gönderdiği 1.2.1991 tarihli 6072 sayılı yazıda T.Elektrik Kurumunun içinde bulunduğu finansman sorunu nedeniyle 2985 sayılı Toplu Konut Kanununun 2/k maddesine göre hesaplanan % 10'luk kesintilerin Toplu Konut Fonu'na ödeyemediği 31 Aralık 1990 tarihi itibariyle fon'a borcunun 935.000.000.-TL.'ya ulaştığı, TEK.'nun finansman sıkıntısının önümüzdeki yıllarda da giderek artacağı gözönüne alınarak, 3.11.1988 tarih ve 13341 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla tesbit edilen % 10 oranının 1.1.1991 tarihinden itibaren sıfıra indirilmesinin ve 3.11.1988 tarihinden 31.12.1990 tarihine kadar TEK tarafından Toplu Konut Fonuna yatırılmayarak Kurum bünyesinde bırakılan toplam miktarın da Kurumun ödenmemiş sermayesine mahsup edilmesinin uygun olacağı bildirilmiştir. Bakanlar Kurulu da 10.5.1992 tarihli 92/3019 sayılı kararıyla Toplu Konut Fonuna aktarılan % 10 nisbetin 1.1.1991 tarihinden itibaren sıfıra indirilmesini kararlaştırmıştır. Bakanlar Kurulu Kararı ve Karara esas gerekçeden TEK'in gelirleri arasından Toplu Konut Fonuna aktarılan % 10'luk kesintinin sonradan sıfıra indirilmesi nedeninin TEK'in finansman açığının kapanmasına yönelik olduğu anlaşılmaktadır. Her ne kadar Başbakanlık Müsteşarlığı, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığına gönderdiği 11.11.1993 tarihli yazıda
. elektrik enerjisinin kilowat saat bedeli üzerinden ve Toplu Konut Fonuna aktarılan % 10'luk payın % 0'a indirilmesi nedeniyle istihlak edenlerden alınan % 10'luk fazlalığın talep edenlere ödenmek üzere zamanaşımına kadar müstakil bir hesapta toplanmasının uygun bulunduğu, yeni elektrik tarifeleri içerisine böyle bir oranda meblağın ilavesinin mümkün olmadığı .... bildirilmişse de, % 10'luk payın % 0'a indirilmesine ilişkin gerekçe ve bu gerekçeyle alınan Bakanlar Kurulu Kararı karşısında Başbakanlık Müsteşarlığının anılan yazısının Bakanlar Kurulu Kararına etkisi bulunmamaktadır.
2985 Sayılı Toplu Konut Kanununun 2.maddesinin (k) bendinde .... tüketilen elektrik enerjisinin satış kilowat saat bedeli üzerinden en fazla % 10 nisbetinde hesaplanacak miktar .... da Toplu Konut Fonu kaynakları arasında sayılmıştır. Hükme göre % 10 nisbetindeki miktarı fon hesaplarına aktarma sorumluluğu Türkiye Elektrik Kurumundadır.
Toplu Konut Fonunun yükümlüsü tüketici olmayıp davalılardan TEK olduğundan bu fonun azaltılması veya sıfırlanması halinde abonelere yansıtılmayan (TEK tarafından düzenlenen faturalarda enerji satış bedelinin yanısıra Toplu Konut Fonu adı altında bir bedel yer almamıştır.) bu bedelin abonelere iadesi de mümkün değildir. Mahkemece bu yönler gözetilerek davanın reddedilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.
Sonuç: Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle davalı Bakanlıklar vekilinin, ikinci bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının davacıdan alınmasına, 18.01.1996 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy