(2499 S. K. m.1, 2, 6, 17, 30, 31, 32, 46) (2004 S. K. m.158)
Dava: Taraflar arasındaki iflas davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, 2499 Sayılı Sermaye Piyasası Kanununun 17. maddesi uyarınca kurulan SPK'nun amacının, sermaye piyasasının güven, açık ve kararlılık içinde çalışmasını, tasarruf sahiplerinin hak ve yararlarının korunmasını düzenlemek ve denetlemek olduğunu, bu amaçtan hareketle, SPK'nun anılan kanuna tabi aracı kurumların faaliyetlerinin kanun ve mevzuata uygunluğunu denetlediğini, yapılan denetlemeler sonucunda, davalı Şirketin mali durumunun ciddi surette zayıfladığının, önemli miktarda hisse senedi açığı bulunduğunun ve karşılıksız repo işlemi yapıldığının tespit edildiğini, Sermaye Piyasası
Mevzuatına aykırı olan bu işlemlerin düzeltilmesi için yapılan uyarı ve verilen sürelerden olumlu sonuç alınamadığını, SPK'nun 9.6.1994 tarihli toplantısında, davalı Şirketin merkez ve şubelerinin sermaya piyasası ile ilgili bütün faaliyetlerinin süresiz durdurulduğunu, aracı kuruluşların mali durumlarının ciddi surette zayıflaması halinde SPK'na, 2499 Sayılı Sermaye Piyasası Kanununun 46/h maddesi uyarınca iflas isteme yetkisi tanındığını ileri sürerek, davalı aracı kurumun iflasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevabında; yıllarca disiplinli ve başarılı bir şekilde faaliyetlerini sürdüren müvekkili Şirketin, 26 Ocak 1994 tarihinde alınan develüasyon kararı ve sonrasında ortaya çıkan ekonomik krizden etkilendiğini, ancak mali durumunun taahhütlerini karşılamayacak kadar zayıflamadığını, Şirketin aktifleri ve ortakların taahhüt ettiği şahsi malvarlıkları ile Enformasyon Filmcilik A.Ş. ve Barometre Yayıncılık A.Ş.'nin de nakde çevrilerek Şirketin aktifine katılması ile hiç bir mali sorunu kalmayacağını, ayrıca Şirketten alacaklı olduğunu iddia edenlerden toplam alacağın % 55'ini karşılayacak düzeyde feragat ve ibranameler alındığını, bu durumda aktiflerin pasiflerden fazla olduğunu, Sermaye Piyasası Kanununun 46/h maddesindeki koşulların oluşmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece iddia, savunma ve toplanan delillere göre, davacı SPK'nun yasa ve yönetmelik hükümlerine uygun şekilde denetimlerini yaparak, davalı aracı kurumun yetkilerini kaldırdığı ve yapılan uyarı ve alınan tedbirlerden sonuç çıkmaması nedeniyle iflas talebinde bulunduğu, davalı aracı Kurumun karşılıksız repo işlemi ve senet açığı bulunduğunun, Şirketin mevcut malvarlığının taahhütlerini karşılamaya yetmediğinin bilirkişi raporu ile saptandığı, şarta bağlı ibraname ve feragatların durumu değiştirmediği gerekçesiyle, davalı aracı kurumun iflasına, iflasın 4.7.1995 günü saat 14.51'de açılmasına karar verilmiş, hüküm davalı vekilince temyiz edilmiştir.
Davacı Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), davalı aracı kuruluşun 2499 Sayılı Sermaye Piyasası Kanununun 46. maddesinin (h) bendi uyarınca iflasını talep etmiştir. İflası istenen aracı Kuruluş, 28.7.1981 tarihinde kabul edilen, anılan Yasanın 30. maddesinde sermaye piyasasına yardımcı kuruluşlar arasında sayılmış, aynı Yasanın 31 ve 32. maddelerinde de aracı kuruluşların faaliyetlerinin kapsamı ve faaliyet koşulları düzenlenmiştir. Aracılık faaliyetleri ve aracı kuruluşlara ilişkin esaslar, SPK tarafından çıkarılan tebliğde belirlenmiştir. Sermaye Piyasası Kanununun 46. maddesinin (f) bendinde, aracı kuruluşların faaliyetlerinin kayıt ve mevzuata uygunluğunu denetleme, kanuna işletme amaç ve mevzuat ilkelerine aykırı hareketler halinde SPK'na gerekli tedbirleri alma yetkisi tanınmıştır. Sermaya Piyasası Kurulu'na, mali durumun düzeltilmesi için alınan bu tedbirlere rağmen mali durumunu güçlendirmeyen aracı kuruluşların iflasını isteme hakkı da 46. maddenin (h) bendi ile tanınmıştır.
Davacı SPK'na iflas isteme hakkı tanınmışsa da, bu davanın özellikleri hakkında düzenleme yapılmamıştır. Bu nedenle açılan iflas davası, İcra ve İflas Kanunu hükümlerine tabi olacaktır. İflas davasını inceleyen mahkeme, iflas koşullarının oluşup oluşmadığını saptayacaktır. Diğer bir anlatımla, SPK'nun aldığı kararlar ve iflas istemi, iflas davasına bakan mahkemenin denetimine tabidir. Davalı aracı kuruluşun gerekli tedbirleri alması ve mali durumunu düzeltmesi için verilen sürelere rağmen, mali durumunun taahhütlerini karşılamayacak derecede zayıflamış olduğu bilirkişi kurulundan alınan raporla saptandığından, mahkemece bu raporun esas alınarak, yazılı şekilde karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı aracı kuruluşun temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 28.11.1995 gününde oybirliği ile karar verildi.(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy